Η «ακτινογραφία» των οικονομιών των χωρών της ΝΑ Ευρώπης

28

Οι μαζικές απολύσεις, η αναθεώρηση της ανάπτυξης των οικονομιών από διεθνείς οίκους, η «ταλάντευση» των μακροοικονομικών μεγεθών, τα κάθε άλλο παρά ευχάριστα νέα από το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, αποτελούν συνιστώσες της διεθνούς κρίσης, που λειτουργούν πολλαπλασιαστικά στις χρόνιες παθογένειες των οικονομιών τη Νοτιοανατολικής Ευρώπης…

Η δυνατότητα εξωτερικού δανεισμού των χωρών της ΝΑ Ευρώπης παρουσιάζει σημάδια «κόπωσης». Καταλυτικό ρόλο δε, για την παραμονή των επενδυτών στις χώρες της περιοχής παραμένει η παροχή εγγυήσεων και κινήτρων, καθώς και τα υγιή τραπεζικά συστήματα.

Εξάλλου, η συνεχιζόμενη διολίσθηση των τοπικών νομισμάτων, σε συνδυασμό με την κατάρρευση των χρηματιστηρίων και το «πάγωμα» των εισροών κεφαλαίων, προκαλούν τη συρρίκνωση των διαθέσιμων εισοδημάτων των πολιτών.

Οι επιπτώσεις στα μακροοικονομικά μεγέθη των χωρών της ΝΑ Ευρώπης (στις οποίες -συμπεριλαμβανομένης και της τουρκικής αγοράς- περισσότερες από 3.500 ελληνικές επιχειρήσεις έχουν επενδύσει περί τα 14 δισ. ευρώ), όπως προκύπτουν από στοιχεία των διεθνών οικονομικών οργανισμών και των στατιστικών υπηρεσιών των χωρών είναι οι ακόλουθες:

Ρουμανία – Συγκεχυμένη παραμένει η εικόνα για το εάν τελικά η χώρα θα ζητήσει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ενωση ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), τη στιγμή που αναλυτές εκτιμούν ότι η κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει προβλήματα στη χρηματοδότηση του εξωτερικού ελλείμματος. Η ανάπτυξη της οικονομίας θα κυμανθεί στο 1,8% το 2009, έναντι 7,5% το 2008, ενώ πληγές παραμένουν το διογκωμένο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο προσεγγίζει το 14% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα. Ο πληθωρισμός φθάνει το 7,4%, ενώ το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας της χώρας βρίσκεται στο 10,25%. Στο μεταξύ, τον Ιανουάριο του 2009, η ανεργία αυξήθηκε στο 4,9% από 4,4% τον Δεκέμβριο του 2008.

Η Εθνική Υπηρεσία Απασχόλησης (ANOFM) ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 38.000 άτομα θα χάσουν τη δουλειά τους μέχρι τον ερχόμενο Μάιο, ενώ εκφράζονται φόβοι για απολύσεις τουλάχιστον 100.000 ατόμων μέχρι το τέλος του έτους. Το μεγαλύτερο πλήγμα θα δεχθούν οι τομείς των κατασκευών, της ενέργειας (εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου), της αυτοκινητοβιομηχανίας και της κλωστοϋφαντουργίας.

Σερβία – Η Σερβία έλαβε 412 εκ. ευρώ δάνειο από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η συμφωνία των δύο πλευρών προβλέπει, μεταξύ άλλων, μαζικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, προκειμένου να αποφευχθούν οι συνέπειες της ύφεσης. Εξάλλου, η σερβική κυβέρνηση προχώρησε στη λήψη δέσμης μέτρων για την αύξηση των χορηγήσεων σε επιχειρήσεις. Το «πακέτο» περιλαμβάνει δάνεια με ετήσιο επιτόκιο 6% όταν τα επιτόκια για τα επιχειρηματικά δάνεια κυμαίνονται μεταξύ 11% και 14%. Η ανάπτυξη της οικονομίας αναμένεται ότι θα κυμανθεί από 0,5% έως 1%, λόγω της πτώσης των δημοσιονομικών εσόδων, έναντι 5,5% το 2008.

Βουλγαρία- Το 2009 η ανάπτυξη της οικονομίας αναμένεται να κυμανθεί γύρω στο 3%, έναντι 6,5% το 2008 και βασική αιτία της επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης είναι ο περιορισμός της κατανάλωσης, ως αποτέλεσμα της μείωσης των χορηγήσεων δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Ο μέσος πληθωρισμός εκτιμάται πως θα αποκλιμακωθεί από το 12,5% στο 6,9% το 2009. Το 2009 αναμένεται μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο 14,1% του ΑΕΠ. Παρά τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης της οικονομίας που ανακοίνωσε πρόσφατα η βουλγαρική κυβέρνηση, τα εργατικά σωματεία σε όλη τη χώρα υπολογίζουν ότι στη διάρκεια του 2009, τουλάχιστον 50.000 άτομα θα χάσουν τη δουλειά τους.

Αλβανία- Το 2009 και το 2010 η ανάπτυξη της οικονομίας εκτιμάται ότι θα τρέξει με ρυθμό 4,5%, ενώ ο πληθωρισμός θα κυμανθεί σε επίπεδα άνω του 3%. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, περίπου στο 12,5% του ΑΕΠ. Η αλβανική οικονομία, σύμφωνα με την κυβέρνηση δεν επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή οικονομική κρίση, διότι οι επενδύσεις του αλβανικού τραπεζικού συστήματος στη διεθνή αγορά δεν αφορούν προϊόντα υψηλού ρίσκου.

Βοσνία – Ερζεγοβίνη – Η ανεργία εκτιμάται ότι θα εκτιναχθεί πάνω από το 43% κατατάσσοντας τη χώρα στη λίστα των χωρών με τους υψηλότερους ρυθμούς ανεργίας στην Ευρώπη. Η ανάπτυξη της οικονομίας δε θα είναι μεγαλύτερη του 1,5%, ενώ η κορύφωση της διεθνούς κρίσης στη χώρα εκτιμάται πως θα σημειωθεί το β εξάμηνο του 2009.

Οικονομικοί αναλυτές τονίζουν πως οι κυβερνήσεις των δύο οντοτήτων (της Σερβικής Δημοκρατίας και της κροατομουσουλμανικής ομοσπονδίας) πρέπει να διασφαλίσουν τις υπάρχουσες θέσεις εργασίας και να εισάγουν κίνητρα για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά και για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Ωστόσο, το πολιτικό κλίμα – σύμφωνα με τους αναλυτές – και το αδύναμο τραπεζικό σύστημα δημιουργούν απαισιόδοξα σενάρια για την ανάπτυξη της οικονομίας.

Στο μεταξύ, καθώς οι εταιρίες δεν μπορούν να εξάγουν τα προϊόντα τους λόγω της μειωμένης ζήτησης, αναγκάζονται να προβούν σε απολύσεις εργαζομένων. Ο πρόεδρος της Ενωσης Εργοδοτών της Βοσνίας – Ερζεγοβίνης, κ. Νιχάντ Ιμάμοβιτς, επισήμανε πως δίχως την ύπαρξη πιστώσεων, δεν θα υπάρξουν επενδύσεις αλλά ούτε και νέες θέσεις εργασίας με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να οδηγούνται σε απολύσεις εργαζομένων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα πρέπει να εξασφαλίσει πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση προκειμένου να ορθοποδήσει η οικονομία.

ΠΓΔΜ – Στα επίπεδα του 6% αναμένεται, σύμφωνα με τους διεθνείς οίκους, πως θα διαμορφωθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός στο 2,7% από 6% το 2008. Η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ ανακοίνωσε πρόσφατα δέσμη μέτρων, για την αντιμετώπιση της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Στα μέτρα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η μείωση των δασμών για υλικά που εισάγονται από βιομηχανίες της ΠΓΔΜ. Στο μεταξύ, αναλυτές εκτιμούν πως θα σημειωθεί επιδείνωση του τρέχοντος ελλείμματος, το οποίο από 7,1% του ΑΕΠ θα φθάσει περίπου στο 15%.

Σλοβενία – Το Ινστιτούτο Μακροοικονομικής Ανάλυσης και Ανάπτυξης της Σλοβενίας (IMAD) βλέπει ανάπτυξη που θα κυμανθεί γύρω από τα επίπεδα του 1% το 2009, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεψε ανάπτυξη της οικονομίας που θα τρέξει με ρυθμό 0,6% στη Σλοβενία φέτος. Η ανεργία εκτοξεύθηκε στο 7% το Δεκέμβριο του 2008, σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Ινστιτούτου Στατιστικής της Σλοβενίας. Οι μεγαλύτερες μειώσεις εργατικού δυναμικού καταγράφηκαν στους τομείς της μεταποίησης, των κατασκευών, καθώς και του τουρισμού.

Κροατία– Το 2009 ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ αναμένεται – σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα – πως θα τρέξει με 1,5% (σ.σ. ανάλογη είναι και η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης για όλες τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης), ενώ η πρόκληση για τη χώρα παραμένει η εξόφληση του εξωτερικού χρέους, που αντιστοιχεί στο 83% του ΑΕΠ.

Μαυροβούνιο – Η ανάπτυξη του ΑΕΠ εκτιμάται – σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – ότι θα κυμανθεί γύρω στο 2% το 2009 και το 2010. Η ανεργία διαμορφώθηκε – σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Απασχόλησης – στο 10,71% στο τέλος του 2008, ενώ το δημόσιο χρέος αντιστοιχούσε στο 26,8% του ΑΕΠ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ