«Χαρισματικός ηγέτης, ο τελευταίος μιας ολόκληρης γενιάς απελευθερωτικών κινημάτων»

43

Τις εντυπώσεις της από τη γνωριμία της με τον Φιντέλ Κάστρο, αλλά και το πώς βλέπει το μέλλον της Κούβας μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία της χώρας, περιγράφει στο in.gr η πρώην υπουργός και πρέσβης εκ προσωπικοτήτων στην Κούβα από το 1987 έως το 1989 Ελισάβετ Παπαζώη.

Τι σας είχε κάνει εντύπωση στην προσωπική σας επαφή με τον Φιντέλ Κάστρο, όταν υπηρετούσατε ως πρέσβης της Ελλάδας στην Κούβα;

Στην έντονη διπλωματική ζωή της Αβάνας, τα 2,5 χρόνια που έζησα στην Κούβα, είχα πολύ συχνά την ευκαιρία να συνομιλώ με τον Φιντέλ. Θυμάμαι πιο έντονα την παραμονή του για επτά ώρες στον χώρο της ελληνικής πρεσβείας, όπου μας εξηγούσε με τον ενθουσιασμό επαναστάτη που τρέχει ακόμη με το άλογο του στα βουνά της Σιέρα Μαέστρα, το πώς θα διόρθωνε τις αποτυχίες της επανάστασης, θα βελτίωνε τα πενιχρά οικονομικά αποτελέσματα, θα άλλαζε για μια ακόμη φορά τα κακώς κείμενα. Στην προσωπική επαφή, ο Φιντέλ Κάστρο επιβεβαίωνε τον μύθο του χαρισματικού ηγέτη, του τελευταίου μιας ολόκληρης γενιάς λαϊκών απελευθερωτικών κινημάτων.

Αυτό όμως που εμένα πάντα με εντυπωσίαζε είναι η μοναδική ικανότητα του να διαχειρίζεται κρίσεις, να κερδίζει το στοίχημα της επιβίωσης, να αποτρέπει την ήττα και να την μετατρέπει σε νίκη με προϋπολογισμένες απώλειες. Ο Φιντέλ πάνω από όλα είναι ένας άριστος τακτικιστής. Κατάφερε να επιβιώσει ενός άγριου ακήρυχτου πολέμου 10 Αμερικανών προέδρων, ως ο Δαβίδ που τα έβαλε με τον Γολιάθ, του σκληρότερου οικονομικού εμπάργκο στην παγκόσμια ιστορία, αλλά και των κοσμογονικών αλλαγών που έφερε η πτώση της ΕΣΣΔ το 1989.

Είχα την ευκαιρία το 1994, όταν ξαναβρέθηκα στην Κούβα για ένα μεγάλο παγκόσμιο συνέδριο για τα βιοκαύσιμα,να δω από κοντά την τακτική επιβίωσης που ακολουθούσε για να διατηρήσει, ένα μικρό κομμουνιστικό κράτος, 90 μίλια από την Φλόριντα σε μια εποχή άκρατου νεοφιλελευθερισμού.

Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και στη δεκαετία του 2000, πώς κατάφερνε να σπάει τη διεθνή απομόνωση της χώρας του, με θεαματικές κινήσεις, όπως την υποδοχή του Πάπα στην Αβάνα και το άνοιγμα των εκκλησιών,ή τη συμμετοχή του στις μεγάλες διεθνείς συναντήσεις του ΟΗΕ όπου όλος ο τρίτος κόσμος τον υποδεχόταν ως ήρωα.

Πιστεύω ότι και η αποχώρηση του από την θέση του προέδρου της Κούβας αποτελεί μια μεγάλη τακτική κίνηση, υπαγορευμένη σίγουρα από σοβαρούς λόγους υγείας, με τον ίδιο όμως πάντα στόχο: Η Κούβα να παραμείνει ένα κράτος με ένα κόμμα, μια ιδιότυπη κομμουνιστική χώρα.

Η άποψή σας για τον Ραούλ Κάστρο και πώς βλέπετε -ή εύχεστε- το μέλλον της Κούβας;

Όσο και αν φαίνεται παράδοξο, οι πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις στην Κούβα δεν πιστεύω ότι θα προέλθουν από τον ελάχιστα χαρισματικό Ραούλ, αλλά από την αλλαγή προέδρου στις ΗΠΑ, τον Νοέμβριο του 2008. Ιδιαίτερα εάν εκλεγεί ο Μπάρακ Ομπάμα, μπορούμε να ελπίζουμε στην κατάργηση του οικονομικού εμπάργκο, την εγκατάλειψη των πολιτικών αποσταθεροποίησης του τύπου «πρώτα το Ιράκ και μετά η Κούβα», που ευαγγελιζόταν ο πρόεδρος Μπους, αλλά και σε μια ειρηνική διευθέτηση των διεκδικήσεων του 1,5 εκατομμυρίων Κουβανών που εγκατέλειψαν την Αβάνα και ζουν στο Μαϊάμι. Το κεντρικό ζήτημα για τους Κουβανούς είναι η οικονομία τους, η οποία δεν έχει ακόμη συνέλθει από την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ, όταν από την μια μέρα στην άλλη η Κούβα βρέθηκε χωρίς πετρέλαιο, χωρίς αγορά για την ζάχαρη της, με τρομερές ελλείψεις σε τρόφιμα.

Μπορεί ο Φιντέλ να έκλεισε, ένα χρόνο πριν, μια εξαιρετικά συμφέρουσα οικονομική συνεργασία με όλες τις χώρες της Mercosur (Αργεντινή , Βραζιλία, Χιλή κλπ), δεν υπάρχει όμως αμφιβολία ότι η βασική διαχρονική πρόκληση για την Κούβα και την οικονομία τηςείναι οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ