«Αναφορά» του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας προτείνουν στην ΙΑΕΑ τα πέντε μόνιμα μέλη

30

Τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και η Γερμανία συμφώνησαν ότι η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), η οποία συνεδριάζει στις 2 Φεβρουαρίου, θα πρέπει να αναφέρει το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν στο Συμβούλιο. Για το τέλος της διπλωματίας μιλά η Τεχεράνη.

Η σχετική ανακοίνωση δόθηκε στη δημοσιότητα τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης. Είχε προηγηθεί συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Γαλλίας, της Ρωσίας, της Κίνας, της Βρετανίας και των ΗΠΑ -τα πέντε μόνιμα μέλη του ΣΑ- με τη συμμετοχή και του επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας.

Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε ότι η συγκεκριμένη απόφαση είναι «το ισχυρότερο μήνυμα που θα μπορούσαμε να ελπίζουμε».

Παρά το γεγονός ότι Ρωσία και Κίνα συμφώνησαν με την ανακοίνωση, φαίνεται ότι υπήρξε συμβιβασμός προκειμένου να εξασφαλιστεί η πολυπόθητη ομοφωνία: Στο κείμενο των ΥΠΕΞ διευκρινίζεται ότι δεν τίθεται θέμα επιβολής κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης, τουλάχιστον έως τον προσεχή Μάρτιο, οπότε θα πραγματοποιηθεί η προγραμματισμένη συνάντηση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.

Υπενθυμίζεται ότι στις 2 Φεβρουαρίου πραγματοποιείται έκτακτη συνάντηση των διευθυντών της ΙΑΕΑ, προκειμένου να εξεταστεί εάν συντρέχουν λόγοι για την παραπομπή του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Υπό το βάρος της κατάστασης ανώτατοι αξιωματούχοι της Ρωσίας και της Κίνας μεταβαίνουν προσεχώς για διαβουλεύσεις στην Τεχεράνη.

Από πλευράς του, το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε να διευκρινίσει ότι η προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας στοχεύει να υπογραμμίσει την ανάγκη διπλωματικής προσέγγισης με την Τεχεράνη και όχι να κλείσει αυτή την οδό.

«Όλα όσα γίνονται, κατά την άποψή μας, δεν έχουν παρά ένα μόνο σκοπό, την ενίσχυση της πιθανότητας να υπάρξει μια διπλωματική λύση» δήλωσε ο εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, Ζαν-Μπατίστ Ματέι.

Η ΙΑΕΑ επιβεβαίωσε την Τρίτη σε εμπιστευτικού χαρακτήρα έκθεση προς το Συμβούλιο Κυβερνητών ότι το Ιράν έχει αρχίσει προπαρασκευαστικές εργασίες για την επανάληψη της παραγωγής εμπλουτισμένου ουρανίου, χωρίς να έχει προχωρήσει σε αυτή καθαυτή τη διαδικασία.

Η Υπηρεσία αναφέρει επίσης ότι η Τεχεράνη αρνείται να επιτρέψει στον ΟΗΕ να ανακρίνει επιστήμονα-«κλειδί» για πιθανή αγορά πυρηνικού εξοπλισμού. Παράλληλα, η ιρανική κυβέρνηση αρνείται να δώσει στα Ηνωμένα Έθνη πρόσβαση σε έγγραφα που αφορούν σε πυρηνικά όπλα.

Οργισμένη αντίδραση από το Ιράν

Αμεση ήταν η αντίδραση της Τεχεράνης στην εξέλιξη. Ο επικεφαλής της ιρανικής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας τόνισε ότι δεν υπάρχει νομική βάση για την παραπομπή της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

«Οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να βρουν μια νομική βάση στο πλαίσιο της ΙΑΕΑ για να στείλουν τον ιρανικό φάκελλο στο Συμβούλιο Ασφαλείας και αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη δυσκολία» τόνισε.

Ο αναπληρωτής επικεφαλής του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας συμπλήρωσε ότι το Ιράν δεν θα υποκύψει στις πιέσεις της Δύσης. «Η έρευνα και η ανάπτυξη είναι νόμιμο δικαίωμα του Ιράν και μη αναστρέψιμο» δήλωσε στην κρατική τηλεόραση.

Πρόσθεσε εξάλλου ότι η Τεχεράνη παραμένει ανοικτή για «λογικές και εποικοδομητικές συνομιλίες» με την ΕΕ για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Με τη σειρά του ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, σημείωσε ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί ουσιαστικά «το τέλος της διπλωματίας» και ανήγγειλε την επανάληψη των «παγωμένων» πυρηνικών δραστηριοτήτων, καθώς και την απαγόρευση των αιφνίδιων επιθεωρήσεων του ΟΗΕ εφόσον τελικώς η χώρα παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Τέλος, ο ίδιος ο Ιρανός πρόεδρος Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ απείλησε ότι η χώρα του δεν θα εφαρμόζει πλέον το «συμπληρωματικό πρωτόκολλο» που δίνει στην ΙΑΕΑ την άδεια να κάνει σε βάθος έρευνες στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, εφόσον ο πυρηνικός της φάκελος μεταβιβαστεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press