Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν μονομερώς την ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας»

31

Με μία αιφνιδιαστική, αν και όχι τόσο απρόσμενη κίνηση, η Ουάσινγκτον προέβη στις 4 Νοεμβρίου στη μονομερή αναγνώριση της ΠΓΔΜ με τη συνταγματική της ονομασία -δηλαδή «Δημοκρατία της Μακεδονίας»- επαναφέροντας ένα σχεδόν «ξεχασμένο» εθνικό θέμα στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας.

Οι αντιδράσεις της ελληνικής κυβέρνησης υπήρξαν εντονότατες: ο υπουργός Εξωτερικών, Πέτρος Μολυβιάτης, προέβη σε έντονο διάβημα διαμαρτυρίας προς τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τόμας Μίλερ -κάνοντας λόγο μάλιστα για πιθανές αρνητικές συνέπειες- ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες της Αθήνας επικεντρώθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία -προς το παρόν τουλάχιστον- δεσμεύτηκε να μην αλλάξει πολιτική στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ.

Οι προθέσεις της Ουάσινγκτον είχαν γίνει βέβαια ήδη γνωστές από τον Οκτώβριο, όταν ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Ντόναλντ Ράμσφελντ υπέγραψε στα Σκόπια αμυντική συμφωνία, αναφέροντας φυσικά την ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Αλλά και νωρίτερα, στο τελευταίο ταξίδι του τότε επικεφαλής της διπλωματίας Γ. Παπανδρέου στην Ουάσινγκτον -πριν από τις εκλογές- αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Λευκού Οίκου είχαν εμμέσως αφήσει να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση Μπους εξέταζε σοβαρά το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε αναγνώριση της ΠΓΔΜ με τη συνταγματική της ονομασία.

Η κύρια αιτιολογία που προέβαλαν οι ΗΠΑ για την κίνηση αυτή -μόλις δύο ημέρες μετά την επανεκλογή Μπους στο Λευκό Οίκο- ήταν ότι η αναγνώριση της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» θα συνέβαλε στην σταθεροποίηση της χώρας, λίγες μόλις ημέρες πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα της 7ης Νοεμβρίου. Το δημοψήφισμα αυτό είχε προκαλέσει η σλαβομακεδονική εθνικιστική αντιπολίτευση, αντιδρώντας στην εφαρμογή του νομοσχεδίου περί συνένωσης δήμων και κοινοτήτων.

Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελούσε το τελευταίο τμήμα της ειρηνευτικής συμφωνίας της Οχρίδας το 2001, η οποία έθετε τέλος στις συγκρούσεις μεταξύ του σλαβόφωνου και του αλβανόφωνου πληθυσμού της χώρας. Ουσιαστικά, άνοιγε το δρόμο για την παραχώρηση περισσότερων δικαιωμάτων στους Αλβανούς, αφού επρόκειτο να δημιουργηθούν νέοι δήμοι, στους οποίους πλειονότητα θα είναι οι αλβανόφωνοι και σε αυτούς τα αλβανικά θα ήταν η δεύτερη επίσημη γλώσσα.

Πράγματι, την ημέρα του δημοψηφίσματος προσήλθε στις κάλπες μόλις το 26% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, με αποτέλεσμα η όλη διαδικασία να θεωρηθεί ως μη γενόμενη και η απόφαση των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν την ΠΓΔΜ με τη συνταγματική της ονομασία φαίνεται -σύμφωνα με δυτικές διπλωματικές πηγές- να συνέβαλε τα μάλα για την εξέλιξη αυτή…

Όσον αφορά στα επόμενα βήματα σε πολιτικό επίπεδο στην Ελλάδα, η κυβέρνηση φαίνεται να ποντάρει αρκετά στη συνέχιση του διμερούς διαλόγου με τα Σκόπια για το θέμα της ονομασίας, στο πλαίσιο της διαδικασίας των Ηνωμένων Εθνών. Ταυτόχρονα, θα επιδιώξει να μην υπάρξει από άλλες χώρες «μπαράζ» αναγνωρίσεων της ΠΓΔΜ με το όνομα «Μακεδονία».

Όλα όμως μοιάζουν να είναι διαφορετικά από το 1992, οπότε και προέκυψε το ζήτημα με την ονομασία της ΠΓΔΜ: αυτή τη φορά ούτε ογκώδη συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν, αλλά και η αντίδραση του πολιτικού κόσμου και των πολιτών υπήρξε απείρως ψυχραιμότερη.

Β.Τσ.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ