49

Μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του χώρου της τέχνης έφυγε σήμερα το μεσημέρι με τον ίδιο διακριτικό τρόπο που έζησε. Η Ελίζα Γουλανδρή άφησε την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο Υγεία, όπου νοσηλευόταν εδώ και είκοσι ημέρες με προβλήματα στη χολή. Επειτα από δύο χειρουργικές επεμβάσεις, η Ελίζα Γουλανδρή παρουσίασε επιπλοκές και έχασε τη μάχη με το θάνατο.

Η Ελίζα Γουλανδρή, που μαζί με το σύζυγό της είχε ιδρύσει το Ιδρυμα Βασιλείου και Ελίζας Γουλανδρή, δεν πρόλαβε να δει το όνειρό της να πραγματοποιείται. Και αυτό δεν ήταν άλλο από το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Αθήνα.


Για πρώτη φορά, το 1993, το Ιδρυμα Βασιλείου και Ελίζας Γουλανδρή είχε αποκαλύψει τα σχέδια για την κατασκευή ενός φιλόδοξου μουσείου με προϋπολογισμό επτά δισ. δρχ. και αρχιτέκτονα το διάσημο Αμερικανό κινεζικής καταγωγής Ι.Πέι. Το μουσείο θα κάλυπτε 10.830 τ.μ. και η τοποθεσία που είχε επιλεγεί ήταν ανάμεσα στη Βασιλίσσης Σοφίας και την Πλατεία Ρηγίλλης, οικόπεδο που είχε παραχωρήσει η ελληνική πολιτεία.


Αρχαιολογικά ευρήματα, όμως, που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή αυτή το 1997, σταμάτησαν τα σχέδια για την κατασκευή του μουσείου και το εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο του ΦΙΞ αποτέλεσε την τοποθεσία για την προσωρινή φύλαξη των θησαυρών της συλλογής Γουλανδρή.


Στη συνέχεια επιλέχθηκε ακίνητο της παλαιάς Ριζαρείου Σχολής, το οποίο παραχωρήθηκε στο Ιδρυμα από το υπουργείο Πολιτισμού. Το κόστος ανέγερσης είχε υπολογιστεί στα 18 δισ. δρχ. και ο χώρος έκτασης του μουσείου θα κάλυπτε 12,5 στρέμματα. Το θέμα, όμως κόλλησε σε ένα βουνό προβλημάτων και εμποδίων και έκτοτε, η κατασκευή του μουσείου εκκρεμεί.


Το στολίδι του Ιδρύματος Βασιλείου και Ελίζας Γουλανδρή βρίσκεται, όμως, στην Ανδρο. Το Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Ανδρου είναι ένας μοναδικός ναός του σύγχρονου πολιτισμού που φιλοξενεί έργα ανεκτίμητης αξίας των Τόμπρου, Τσαρούχη, Γκίκα, Μώραλη, Βασιλείου, Τάκη, Φασιανού και μιας σειράς άλλων σπουδαίων καλλιτεχνών της σύγχρονης Ελλάδας, έργα των οποίων αποτελούν ένα μικρό μόνο μέρος της συλλογής Γουλανδρή.


Δεν είναι, άλλωστε, μυστικό ότι η αξία της Συλλογής Γουλανδρή είναι τεράστια. Παλαιότερα, μόνο η διάσημη συλλογή πινάκων σύγχρονης τέχνης Γουλανδρή είχε εκτιμηθεί ότι έφτανε τα 400 εκατ. δολάρια (120 δισ. δραχμές).


Πρόκειται για την ίδια συλλογή που η Ελίζα Γουλανδρή ονειρευόταν να δει στο φουτουριστικό κτίριο του Πέι στο Πάρκο της Ριζαρείου.


Φέτος, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Ανδρου φιλοξενεί μία μοναδική έκθεση ενός από τους σπουδαιότερους -αν όχι του σπουδαιότερου- γλύπτες του 20ού αιώνα, του Βρετανού Χένρι Μουρ.


Ενα άλλο στολίδι του Ιδρύματος Βασιλείου και Ελίζας Γουλανδρή είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ανδρου που βρίσκεται στην πρωτεύουσα του νησιού. Το μουσείο ιδρύθηκε το 1981 και ήταν δωρεά του Ιδρύματος στην ελληνική πολιτεία.


Η κηδεία της Ελίζας Γουλανδρή θα τελεστεί στις 11 το πρωί της Παρασκευής στον ιερό ναό του Αγίου Ανδρέα στο Γηροκομείο Αθηνών και η σορός της θα ταφεί στο Α Νεκροταφείο Αθηνών.


Πάγκαλος και Καραμανλής για την εκλιπούσα


Ο υπουργός Πολιτισμού Θεόδωρος Πάγκαλος, μόλις πληροφορήθηκε το θάνατο της Ελίζας Γουλανδρή, δήλωσε: Σε πρόσφατη συνάντησή μας στην Ανδρο, στα εγκαίνια της υπέροχης έκθεσης του Μουρ, που είχε προσωπικά επιμεληθεί, είχα την ευκαιρία να συζητήσω μαζί της το όνειρο μιας ζωής για τη δημιουργία ενός Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στην Αθήνα.


Είχαμε συμφωνήσει σε γενικές γραμμές και μετά από συνεννόηση με τον πρωθυπουργό, είχα συναντήσει το νομικό της σύμβουλο, κ.Κουμάντο, με τον οποίο εκκρεμούσε ραντεβού τις επόμενες ημέρες. Η Ελίζα Γουλανδρή προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στην ιδιαίτερη πατρίδα του συζύγου της και την Ελλάδα γενικότερα. Σε ό,τι αφορά το υπουργείο Πολιτισμού, ο απροσδόκητος θάνατός της δεν θα εμποδίσει την ολοκλήρωση των σχεδίων που από κοινού είχαμε καταστρώσει σημείωσε ο υπουργός.


Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κώστας Καραμανλής, με τηλεγράφημά του προς τους οικείους της Ελίζας Γουλανδρή, εκφράζει τα βαθιά συλλυπητήριά του και υπογραμμίζει την καθολική εκτίμηση των Ελλήνων για την πολιτισμική προσφορά της εκλιπούσας στον τόπο μας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ