Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026
weather-icon 21o
in.gr

Παναγιές του κόσμου – Κριτική

Τραγούδια αφιερωμένα στη μορφή της Μητέρας-θεάς (που στο χριστιανικό κόσμο έχει εκφραστεί στο πρόσωπο της Παναγίας) περιλαμβάνονται στην έκδοση αυτή, ερμηνευμένα από την αισθαντική φωνή της Σαβίνας Γιαννάτου και τους «primavera en salonico». Το θείο πάθος και η ελπίδα για ανάσταση, όπως τα αντιλαμβάνονται άνθρωποι από διαφορετικούς τόπους σε διάφορες ιστορικές περιόδους… Δεκαοχτώ λαϊκές και […]

Τραγούδια αφιερωμένα στη μορφή της Μητέρας-θεάς (που στο χριστιανικό κόσμο έχει εκφραστεί στο πρόσωπο της Παναγίας) περιλαμβάνονται στην έκδοση αυτή, ερμηνευμένα από την αισθαντική φωνή της Σαβίνας Γιαννάτου και τους «primavera en salonico». Το θείο πάθος και η ελπίδα για ανάσταση, όπως τα αντιλαμβάνονται άνθρωποι από διαφορετικούς τόπους σε διάφορες ιστορικές περιόδους… Δεκαοχτώ λαϊκές και έντεχνες μελωδίες από την Ευρώπη της εποχής των σταυροφόρων, την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αρμενία, το Λίβανο, τους ελληνόφωνους και αρβανιτόφωνους της Κάτω Ιταλίας, την Κορσική, τη Σαρδηνία αλλά και άλλες αφιερωμένες στις «μαύρες» Παναγίες της Αφρικής, της Καραϊβικής και της Νότιας Αμερικής, έχουν ως κοινό παρονομαστή την ανθρωποκεντρική αντίληψη του θεϊκού παράγοντα: η Παναγία -ο άνθρωπος που γέννησε το Χριστό- έρχεται συμβολικά να προσωποποιήσει τις αξίες «πολιτισμών που δίνουν στους θεούς τους ανθρώπινη διάσταση: όπου οι άνθρωποι βιώνουν τα πάθη, συμμετέχουν στο μαρτύριο των θεών τους και λατρεύουν τη Μάνα και τη Γυναίκα σαν την ιέρεια που θα διακονήσει τα τρία μεγάλα Μυστήρια της ζωής: τη Γέννηση, τον Έρωτα και το Θάνατο…». Οι αντιλήψεις αυτές συνδέονται με πανάρχαιες δοξασίες για το «θάνατο» της φύσης (χειμώνας) και την «ανάστασή» της (άνοιξη) και τη γονιμότητα. Στην αρχαία ελληνική μυθολογία αντίστοιχα πρόσωπα υπήρξαν η Δήμητρα (δεν είναι τυχαίο ότι ήταν η θεά της γεωργίας…), η οποία «θρηνεί» (νεκρώνοντας τη φύση) το διάστημα που η Περσεφόνη βρίσκεται στον Άδη, καθώς και η Αφροδίτη, θεά του έρωτα, που θρηνεί το χαμένο στο άνθος της νιότης του Άδωνη… Ακόμη και σήμερα στις Σέρρες την ώρα της περιφοράς του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή, οι γυναίκες βγάζουν στο παράθυρο δοχεία με ταχύβλαστα φυτά (φακή και σιτάρι), σύμβολο της νιότης που ανθεί και γρήγορα μαραίνεται, όπως έκαναν και στην αρχαιότητα με τους «κήπους του Αδώνιδος», για να τιμήσουν «τον ωραίο νεκρό… » και ποτέ άλλοτε, παρά μόνο τη Μεγάλη Παρασκευή δεν γίνεται λόγος για το σωματικό κάλλος του Χριστού («Ο ωραίος κάλλει παρά πάντας βροτούς») ή ο παραλληλισμός του με την άνοιξη («Ω γλυκύ μου έαρ… πού έδυ σου το κάλλος»). Αυτά σημειώνει μεταξύ άλλων ο Λάμπρος Λιάβας (ο οποίος επέλεξε τα τραγούδια και επιμελήθηκε τα κείμενα) στο εισαγωγικό σημείωμα της έκδοσης. Η Σαβίνα Γιαννάτου κατορθώνει, με τα πλούσια εκφραστικά της μέσα, ν’ αποδώσει τα δεκαοχτώ αυτά διαφορετικά «πρόσωπα» της Παναγίας εκφράζοντας το ύφος -και πάνω απ’ όλα το ήθος- των γεμάτων ευαισθησία αυτών μελωδιών… Μια «εκφραστική παλέτα» που εκτείνεται από το απέριττο ύφος της Αναγέννησης έως τις φωνητικές ακροβασίες και τους περίτεχνους λαρυγγισμούς… Σύμμαχοί της οι «primavera en salonico» που διασκεύασαν μ’ ευρηματικό τρόπο όλο αυτό το υλικό. Από τα τραγούδια υπογραμμίζουμε το «Ah mon die», παραδοσιακό της Καραϊβικής και το «Como poden per sas culpas», έναν ισπανικό ύμνο στην Παναγία του 13ου αιώνα, ενώ από τα ελληνικά το «Άρκοντες αφουγκράστε μου» από την Κύπρο: ένα δείγμα από τις διακόσιες πενήντα έξι (!) παραλλαγές του Μοιρολογιού της Παναγιάς που εντοπίζονται στην Ελλάδα… Ένας δίσκος με ήχους και αισθήσεις από τον τρόπο που ο χριστιανικός κόσμος αντιλαμβάνεται την Παναγία, απόηχοι από τις αρχέγονες «ιεροτελεστίες της άνοιξης». Με τη Σαβίνα Γιαννάτου να υπογραμμίζει με την ερμηνεία της την τελετουργική διάσταση των μουσικών αυτών!…

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026
Απόρρητο