Στην πλούσια και γοητευτική μουσική παράδοση των Δωδεκανήσων είναι αφιερωμένα τρία CD της σειράς «Έλληνες Ακρίτες», η οποία περιλαμβάνει δώδεκα δίσκους με μουσικές απ’ όλες τις ακριτικές περιοχές της Ελλάδας. Η δισκογραφική αυτή σειρά εντάσσεται στις δραστηριότητες του «Αρχείου Ελληνικής Μουσικής», μιας ομάδας καλλιτεχνών κι ερευνητών, που έχουν ως σκοπό την έρευνα και την προβολή […]
Στην πλούσια και γοητευτική μουσική παράδοση των Δωδεκανήσων είναι αφιερωμένα τρία CD της σειράς «Έλληνες Ακρίτες», η οποία περιλαμβάνει δώδεκα δίσκους με μουσικές απ’ όλες τις ακριτικές περιοχές της Ελλάδας. Η δισκογραφική αυτή σειρά εντάσσεται στις δραστηριότητες του «Αρχείου Ελληνικής Μουσικής», μιας ομάδας καλλιτεχνών κι ερευνητών, που έχουν ως σκοπό την έρευνα και την προβολή της ελληνικής μουσικής (λαϊκής και έντεχνης). Στα τρία συγκεκριμένα CD επιχειρείται η σκιαγράφηση της μουσικής παράδοσης των Δωδεκανήσων που σύμφωνα με τον Ελβετό ελληνιστή και μουσικολόγο Samuel Baud-Bovy, ο οποίος ερεύνησε τη μουσική τους στις αρχές της δεκαετία του ’30, «την εποχή εκείνη ήταν ζωντανά μουσεία», μνημεία γλώσσας, μουσικής αλλά και παραδοσιακών κοινωνικών δομών κι εθίμων… Παίρνουμε λοιπόν μία γεύση από τα τραγούδια, τους σκοπούς και τα όργανα που διέτρεχαν τους θαλάσσιους δρόμους του Αιγαίου: ομοιοκατάληκτα αυτοσχεδιαζόμενα δίστιχα (μαντινάδες), αλλά και παλαιότατες παραλογές (βυζαντινές αφηγηματικές μπαλάντες). «Σκοποί» τοπικοί και άλλοι, που διαπλέουν τα νησιά και μετασχηματίζονται από το ένα στο άλλο και τέλος όργανα όπως η λύρα και η τσαμπούνα που για αιώνες διαμόρφωσαν το ρεπερτόριο (αλλά και την αισθητική του τραγουδιού!..) σ’ ολόκληρο το Αιγαίο, για να εκτοπιστούν στη συνέχεια από το βιολί… Στο CD της σειράς που είναι αφιερωμένο στην Πάτμο, την Κάλυμνο, τη Λέρο, την Κω και την Αστυπάλαια, μπορούμε ν’ ακούσουμε μεταξύ άλλων παλαιούς χορούς όπως η σούστα και ο ίσσος, παιγμένους στην τσαμπούνα. Χαρακτηριστικό είναι και ένα «παστικό» (τραγούδι του γάμου) από τη Λέρο που, σύμφωνα με τον Baud-Bovy, μας συνδέει άμεσα με τα «επιθαλάμια» τραγούδια της αρχαιότητας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένα αφηγηματικό τραγούδι, χωρίς οργανική συνοδεία από την Κάλυμνο. Τραγούδια όπως αυτό εντοπίζονται σ’ ολόκληρη την Ελλάδα και περιγράφουν γεγονότα που συγκλόνισαν την κοινή γνώμη, λειτουργώντας έτσι ως «λαϊκές προφορικές εφημερίδες». Το επόμενο CD περιλαμβάνει ένα δείγμα από τους σκοπούς και τους χορούς της Καρπάθου, της Κάσου και του Καστελόριζου, τριών νησιών που βρίσκονται στο νότιο σύμπλεγμα της Δωδεκανήσου. Ακούγοντας τις μουσικές της Κάσου και της νότιας Καρπάθου διαπιστώνουμε ότι έχουν πολλά κοινά στοιχεία με την ανατολική Κρήτη, συνθέτοντας έτσι ένα νοητό τρίγωνο που ενώνει τα τρία αυτά νησιά. Αντίθετα η βόρεια Κάρπαθος, μ’ επίκεντρο το χωριό Όλυμπος, έχει διατηρήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό ένα ιδιαίτερα πλούσιο ντόπιο ρεπερτόριο (που έχει πολλά χαρακτηριστικά της στεριανής μουσικής), το οποίο περιλαμβάνει πολλές βυζαντινές αφηγηματικές μπαλάντες (δείγματα των οποίων περιλαμβάνονται και στην έκδοση). Η Κάσος και η Κάρπαθος είναι τα μόνα νησιά των Δωδεκανήσων, όπου η λύρα με τα μικρά κουδουνάκια στο δοξάρι δεν έχει εκτοπιστεί από το βιολί. Το Καστελόριζο συγγενεύει μουσικά με τα απέναντι Μικρασιατικά παράλια τόσο στους τραγουδιστικούς σκοπούς, όσο και στους χορούς (χασάπικος, ζεϊμπέκικος και καρσιλαμάς που συνυπάρχουν με τις δωδεκανησιακές σούστες). Τέλος, το τελευταίο CD είναι αφιερωμένο στη Ρόδο, τη Σύμη, τη Χάλκη, την Τήλο και τη Νίσυρο. Η Ρόδος, που έχει και τις πιο πολλές επιμέρους παραδόσεις, εκπροσωπείται με πέντε κομμάτια. Ανάμεσά τους ο «Ποταμός» ή Αρχαγγελίτικος, σκοπός τόσο αγαπητός, ώστε η ερμηνεία του ν’ αποτελεί -για τους Ροδίτες- κριτήριο για την αξία του κάθε τραγουδιστή. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν το «Ειρήνη» από την Τήλο (το οποίο το χόρευαν γυναίκες χωρίς οργανική συνοδεία, τραγουδώντας το αντιφωνικά) καθώς και ο «Μανές» (που ανήκει κι αυτός στο γυναικείο ρεπερτόριο του νησιού). Το χαρακτηριστικό ανέβασμα της φωνής στις καταλήξεις του «Μανέ» παραπέμπει στις αντίστοιχες καταλήξεις των νανουρισμάτων αλλά και των μοιρολογιών!… Στις ηχογραφήσεις συμμετέχουν -κατά κανόνα- διακεκριμένοι σύγχρονοι μουσικοί από τα Δωδεκάνησα, πολλοί από τους οποίους ζουν πλέον μόνιμα στη Ρόδο ή στην Αθήνα. Πολλοί απ’ αυτούς, όπως η Δικαία Χατζηδάκη, ο Βασίλης Καραντάνης, ο Δημήτρης Περσελής κι άλλοι, είναι ήδη γνωστοί από τη δισκογραφία. Τα CD συνοδεύονται από πολυσέλιδα δίγλωσσα (ελληνικά-αγγλικά) ένθετα φυλλάδια, όπου περιέχονται οι στίχοι μαζί με σύντομο σχολιασμό των τραγουδιών, καθώς και σημειώματα για τα νησιά και την ιστορία τους.
Υποψήφιο για 8 Όσκαρ είναι το ρομαντικό δράμα της Κλόι Ζάο, με τίτλο Άμνετ που κλέβει τις εντυπώσεις στις σκοτεινές αίθουσες. Αυτές είναι οι νέες ταινίες της εβδομάδας.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 25.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/mohammad-alizade-91PVsccQXbc-unsplash-1-315x220.jpg)
![Γροιλανδία: Οι δυτικοί σύμμαχοι ενισχύουν την παρουσία τους στην Αρκτική [γράφημα]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2026/01/greenland8-300x300.jpg)
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 25.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/mohammad-alizade-91PVsccQXbc-unsplash-1-136x85.jpg)
![Ο κυβερνήτης της Μινεσότα Τιμ Γουάλτς αποφάσισε να αναπτύξει την Εθνοφρουρά [βίντεο]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/2026-01-17T011312Z_868012131_RC25VIAKNC5V_RTRMADP_5_USA-TRUMP-MINNESOTA-INVESTIGATION-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442