Τα τελευταία 40 χρόνια η χιονοκάλυψη στα μεγαλύτερα βουνά της Ελλάδας έχει μειωθεί κατά σχεδόν 60%, μια συνέπεια της κλιματικής αλλαγής που απειλεί να επιδεινώσει τη λειψυδρία τους θερμούς μήνες, προειδοποιεί μελέτη του Κέμπιτζ με ελληνική συμμετοχή.
Αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα, τοπογραφικούς χάρτες, μετρήσεις της θερμοκρασίας και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, η ανάλυση διαπιστώνει ότι η Ελλάδα χάνει χιόνι ταχύτερα από άλλες, καλύτερα μελετημένες οροσειρές όπως τα Πυρηναία και οι Άλπεις.
Σε αντίθεση με το νερό της βροχής που κυλά και χάνεται, το χιόνι παραμένει στις βουνοκορφές μέχρι την άνοιξη. Το αργό λιώσιμό του κρατά ζωντανά τα ποτάμια και τις λίμνες, ανανεώνει τα υπόγεια ύδατα,καλύπτει τις ανάγκες για άρδευση και ύδρευση και κινεί τις υδροηλεκτρικές γεννήτριες.
Η απώλειά του δεν μπορεί παρά να επιδεινώσει τη λειψυδρία που ήδη φέρνει η κλιματική αλλαγή.
«Το χιόνι είναι σαν ένα φυσικό αποθεματικό» δήλωσε σε δελτίο Τύπου ο επικεφαλής της μελέτης Κωνσταντής Αλεξόπουλος, υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και συνιδρυτής του Ορεινού Παρατηρητηρίου Ελλάδος. «Είναι σαν να βάζεις χρήματα σε έναν αποταμιευτικό λογαριασμό αντί να τα ξοδεύεις αμέσως. Και επειδή το νερό λιώνει αργά αντί να χάνεται όπως η βροχή, είναι εξαιρετικά πολύτιμο» είπε.
Ο Όλυμπς σε εικόνα του ευρωπαϊκού δορυφόρου Sentinel-2 την Δευτέρα 27 Απριλίου 2026. Το χιόνι παρέμενε στο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας (Meteo)
Η ανάλυση που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Cryosphere εξετάζει δέκα βουνά με υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων: Όλυμπος, Φαλακρό, Τζουμέρκα, Οροσειρά της Βόρειας Πίνδου, Χελμός, Ζήρεια, Γράμμος, Βόρα (Καϊμάκτσαλαν), Γκιώνα και Βαρδούσια Όρη.
Για να εξετάσουν τις μεταβολές της χιονοκάλυψης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εικόνες δορυφόρων της NASA και της ESA για την περίοδο 1984-2025. Επειδή όμως υπάρχουν ημέρες που τα σύννεφα καλύπτουν τα βουνά, η ομάδα ανέπτυξε έναν αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να καλύψει τα κενά. Ο αλγόριθμος είχε εκπαιδευτεί με δεδομένα από τις Άλπεις και τα Πυρηναία για να προβλέπει τη χιονοκάλυψη με βάση τη θερμοκρασία, το υψόμετρο και τη χιονόπτωση προηγούμενων ετών.
Ο επικεφαλής της μελέτης Κωνσταντής Αλεξόπουλος
Οι ερευνητές παρήγαγαν έτσι καθημερινούς χάρτες της χιονοκάλυψης με ανάλυση 100 μέτρων. Και όπως διαπίστωσαν, η μείωση των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών έφτανε το 58%, πολύ έξω από τις φυσικές διακυμάνσεις του κλίματος.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η δραματική απώλεια δεν οφείλεται σε μείωση της κατακρήμνισης, δηλαδή της ποσότητας νερού που πέφτει ως βροχή, χιόνι ή χαλάζι, αλλά στην αύξηση της θερμοκρασίας. Επιπλέον, η περίοδος των χιονοπτώσεων ξεκινά αργότερα και τελειώνει νωρίτερα μέσα στο έτος σε σχέση με παλαιότερα.
Η χιονοκάλυψη στα Βαρδούσια, σε υψόμετρο 2.495 μέτρων, τον Φεβρουάριο του 2025. Στο βάθος διακρίνεται η λίμνη του Μόρνου (Konstantinos Sofikitis / Hellenic Mountain Observatory)
Όπως δήλωσε στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Κώστας Λαγουβάρδος, διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και μέλος της ερευνητικής ομάδας, τα τελευταία 30 χρόνια η μέση θερμοκρασία στην Ελλάδα έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,5 βαθμούς, ενώ σε περιοχές της Δυτικής Ελλάδας φτάνει τους 2 βαθμούς.
«Ενώ η βροχή έχει μία σταθερή τάση αυτά τα τελευταία 30 χρόνια, με καλές και κακές χρονιές, λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας το χιόνι ανεβαίνει σε μεγαλύτερο υψόμετρο και άρα περιορίζεται χωρικά. Έτσι, σε υψόμετρα που παλαιότερα και χιόνιζε και είχαμε χιονοκάλυψη, τώρα είναι είτε βροχή είτε χιόνι που λιώνει όμως πολύ γρήγορα με αποτέλεσμα αυτή να περιορίζεται στα μεγαλύτερα υψόμετρα» είπε ο κ. Λαβουβάρδος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Όπως σημείωσαν οι ερευνητές, η παρατηρούμενη μείωση επιταχύνθηκε από τις αρχές του αιώνα και ειδικά την τελευταία δεκαετία.
Το «Τάμα» μια θεατρική εμπειρία που υπόσχεται να συγκινήσει και να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον των θεατών. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να την απολαύσει για λίγες παραστάσεις στο Σύγχρονο Θέατρο.