«MAGA Εκκλησία» – Ο Τραμπ, ο Πάπας και το δόγμα του «δίκαιου πολέμου»

Εν μέσω της αμερικανικοϊσραηλινής επέμβασης κατά του Ιράν, στις πρώτες της ημέρες, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε στο Οβάλ Γραφείο πλαισιωμένος κυρίως από ευαγγελικούς πάστορες να προσεύχονται για επιτυχία.

Ακόμη και για τα δεδομένα μιας σύγχρονης φιλελεύθερης δημοκρατίας σε βαθιά κρίση, όπως είναι σήμερα η αμερικανική, ήταν παράταιρη η εικόνα χριστιανών ηγετών να ζητούν ευλογία σε έναν φονικό και παράνομο πόλεμο επιλογής κατά μιας αλλόθρησκης θεοκρατίας.

Ήταν ωστόσο αποκαλυπτική για την κατάσταση της δημοκρατίας στις ΗΠΑ στην εποχή Τραμπ 2.0 και για την πολιτική εργαλειοποίηση της θρησκείας, στο φόντο μιας μεθοδικά καλλιεργούμενης τραμπικής προσωπολατρείας.

Δημιουργώντας ένα αφήγημα γύρω από την απόπειρα δολοφονίας του το 2024, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Αμερικανός πρόεδρος αυτοπροβάλλεται ως ο «εκλεκτός».

«Σώθηκα από τον Θεό», είπε στην ορκωμοσία του, «για να κάνω την Αμερική σπουδαία ξανά».

Η αμφιλεγόμενη τηλε-ευαγγελίστρια Πόλα Γουάιτ-Κέιν, επί χρόνια προσωπική πνευματική του σύμβουλος και εδώ και ένα χρόνο επικεφαλής του νέου Γραφείου Πίστης του Λευκού Οίκου, είναι πλέον κάθετη.

«Όποιος λέει όχι στον Τραμπ, λέει όχι στον Θεό».

Στις αρχές του μήνα, σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο λίγο πριν από το Πάσχα των καθολικών, τον συνέκρινε λίγο-πολύ με τον Ιησού, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος προδόθηκε, συνελήφθη και κατηγορήθηκε ψευδώς με ένα «γνωστό μοτίβο», που θυμίζει… τα Πάθη του Χριστού!

Λίγα 24ωρα μετά, εν μέσω της δημόσιας διαμάχης του με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄για τον πόλεμο στο Ιράν και τη «θεϊκή» νομιμοποίηση που επικαλείται για τις πολιτικές του, εν γένει, ο Τραμπ ανάρτησε τη διαβόητη ΑΙ εικόνα του ως Ιησού.

Μετά τη διαγραφή της υπό το βάρος της κατακραυγής, αναδημοσίευσε μια άλλη ΑΙ εικόνα με τον ίδιο στην αγκαλιά του Χριστού.

Ήταν μια αυτοαναβάθμιση στην ηγεμονική μεγαλομανία, μετά την περσινή ανάρτηση ΑΙ εικόνας του ως Ποντίφικα, λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου…

Οι επίμαχες αναρτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ ως Πάπας (2025) και μέσα σε αυτόν τον μήνα ως Ιησούς και στην αγκαλιά του Ιησού. (Πηγή: Truth Social)

Η θεολογία του πολέμου

Σε μια αμφιλεγόμενη προσευχή στον Λευκό Οίκο, ο ευαγγελικός πάστορας Φράνκλιν Γκράχαμ -από τους πιο ισχυρούς θρησκευτικούς συμμάχους του Ντόναλντ Τραμπ- παρομοίασε για πολλοστή φορά τον 47ο πρόεδρο των ΗΠΑ με τη βιβλική μορφή της Εσθήρ.

Επικαλούμενος την ιστορία της από την Παλαιά Διαθήκη, είπε ότι όπως ο Θεός την «ανέδειξε» για να σώσει τους εβραίους από τους Πέρσες, έτσι «ανέδειξε» και τον Τραμπ «για μια τέτοια στιγμή», που «το πονηρό καθεστώς» της Τεχεράνης «θέλει να σκοτώσει και να καταστρέψει κάθε Εβραίο με ατομική φωτιά».

Στη δεύτερη προεδρία Τραμπ, η άνοδος του θρησκευτικού συντηρητισμού συνδυάζεται με την πολιτική εργαλειοποίηση της πίστης και την επίκληση της θείας θέλησης για τη δικαιολόγηση ενός παράνομου πολέμου, που διχάζει προεκλογικά την αμερικανική κοινή γνώμη.

Απέναντι στο μήνυμα του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ για ειρήνη και στην αιχμηρή κριτική του, χωρίς ονομαστικές αναφορές -«αλίμονο σε όσους διαστρεβλώνουν τις θρησκείες και το ίδιο το όνομα του Θεού για τους δικούς τους στρατιωτικούς, οικονομικούς και πολιτικούς σκοπούς, σέρνοντας ό,τι είναι ιερό στα πιο βρώμικα και σκοτεινά βασίλεια», δήλωσε τις προάλλες- ο Τραμπ απαντά με ύβρεις και οι συν αυτώ με θεολογική διαμάχη.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος ασπάστηκε τον καθολικισμό το 2019, συμβούλεψε τον πρώτο Αμερικανό Πάπα στην ιστορία «να είναι προσεκτικός όταν μιλά για θέματα θεολογίας», με σχόλια ότι «ο Θεός δεν ευλογεί καμία σύγκρουση».

Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Μάικ Τζόνσον -ένας ευαγγελικός- αντέτεινε στον Πάπα το καθολικό δόγμα περί «δίκαιου πολέμου».

Προϋπάρχουσα του χριστιανισμού, η θεωρία περί «δίκαιης» προσφυγής στη βία υιοθετήθηκε από τον Άγιο Αυγουστίνο (στο Τάγμα του οποίου ανήκει ο σημερινός Πάπας).

Έχει ωστόσο πρακτικά εγκαταλειφθεί από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, με την εγκύκλιο του Πάπα Φραγκίσκου «Αδελφοί Όλοι» του 2020.

Η κυβέρνηση Τραμπ προτιμά να την ερμηνεύει κατά το δοκούν, ενόσω κουρελιάζει το διεθνές δίκαιο.

Προσευχή μπροστά στις κάμερες από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και σύσσωμο το υπουργικό συμβούλιό του (REUTERS/Brian Snyder)

Μια «Εκκλησία MAGA»;

Ο Ντόναλντ Τραμπ βαφτίστηκε σε μια πρεσβυτεριανή εκκλησία στο Κουίνς της Νέας Υόρκης και μεγάλωσε με τα κηρύγματα του πάστορα Νόρμαν Βίνσεντ Πιλ.

Δίδασκε τη «Δύναμη της Θετικής Σκέψης», που την έκανε βιβλίο και παγκόσμιο best-seller, υποστηρίζοντας ότι με αυτή και με αυτοπεποίθηση μπορεί κανείς να ξεπεράσει κάθε εμπόδιο και να πετύχει.

Συνδυάζοντας τη χριστιανική πίστη με την ψυχολογία και την επιχειρηματικότητα, χαρακτηρίζεται πρόδρομος του αποκαλούμενου «ευαγγελίου της ευημερίας», το οποίο πρεσβεύει σήμερα η τηλε-ευαγγελίστρια Πόλα Γουάιτ-Κέιν, θεωρώντας τον πλούτο θείο δώρο και την φτώχεια τιμωρία.

Ταιριάζει «γάντι» στην κοσμοθεωρία του Ντόναλντ Τραμπ, που προ εξαετίας είχε δηλώσει στον ιστότοπο Religious News Service ότι δεν θεωρούσε πλέον τον εαυτό του πρεσβυτεριανό, αλλά χριστιανό χωρίς δόγμα.

Δεν ήταν άλλωστε ποτέ υπόδειγμα πιστού, ων δις διαζευγμένος, τρεις φορές παντρεμένος, με κατηγορίες σε βάρος του για σεξουαλική επίθεση, μια καταγγελλόμενη εξωσυζυγική σχέση με πορνοστάρ και βαριές «σκιές» από την πρώην φιλία του με τον καταδικασμένο σεξουαλικό εγκληματία Τζέφρι Έπσταϊν.

Όλα αυτά αποξένωσαν μεγάλο μέρος των συντηρητικών καθολικών ψηφοφόρων. Ο Τραμπ ωστόσο διατήρησε την υποστήριξη των λευκών ευαγγελικών.

«Η πίστη μου απέκτησε νέο νόημα», διακήρυξε μετά την προπέρσινη απόπειρα δολοφονία του, «χτίζοντας» έναν προσωποπαγή MAGA χριστιανικό εθνικισμό, που διαφοροποιείται από τη χριστιανική διδασκαλία.

Κατά τον ειδικό σε θέματα Βατικανού και βιογράφο του εκλιπόντος Πάπα Φραγκίσκου, Όστεν Άιβερι, ο πόλεμος στο Ιράν επιτάχυνε αυτή τη ρήξη.

«Νομίζω ότι υπάρχει ήδη μια “εκκλησία MAGA”, με την έννοια ότι πολλοί Αμερικανοί χριστιανοί -κάποιοι καθολικοί, αλλά κυρίως ευαγγελικοί- έχουν υιοθετήσει ένα σύνολο ιδεών που είναι ασύμβατες με την καθολική διδασκαλία», είπε στη Frankfurter Rundschau.

Ως παράδειγμα ανέφερε τον χριστιανικό σιωνισμό, που θεωρεί την ίδρυση του Ισραήλ θεϊκή επιταγή, ασκεί σημαντική επιρροή στις ΗΠΑ και υποστηρικτές του θεωρούν τον πόλεμο στο Ιράν σημάδι ότι ο κόσμος πλησιάζει τους «έσχατους καιρούς».

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ χαιρετάει το συγκεντρωμένο πλήθος στην Αγκόλα, στο πλαίσιο της εν εξελίξει αφρικανικής περιοδείας του (REUTERS/Guglielmo Mangiapane)

Τραμπ vs «Λατίνου Γιάνκη»

Από τις προεκλογικές πωλήσεις της «Ο Θεός να ευλογεί τις ΗΠΑ Βίβλου», -μιας ειδικής έκδοσης, έναντι 60 δολαρίων- μέχρι τη δημόσια ανάγνωση εδαφίων της Βίβλου στις 21 Απριλίου, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Η Αμερική Διαβάζει τη Βίβλο» -με διακηρυγμένο στόχο «να καλέσουμε το έθνος μας πίσω στις πνευματικές του βάσεις»- η πολιτική στρατηγική του Τραμπ είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη με την άνοδο της θρησκείας στην αμερικανική κοινωνία.

Και δη στα πιο συντηρητικά στοιχεία της.

Το αφήγημα περί «θεϊκής προστασίας» έχει γίνει πυλώνας της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο, ενισχύοντας τους δεσμούς του με την υπερσυντηρητική εκλογική βάση των ευαγγελικών.

Ταυτόχρονα, υποστηρίζεται από αντισημίτες ακροδεξιούς και φιλο-Νετανιάχου Αμερικανοεβραίους, «επιγόνους» του MAGA λευκού χριστιανικού εθνικισμού του εκλιπόντα Τσάρλι Κερκ, τον καθολικό συντηρητισμό του αντιπροέδρου (και επίδοξου επόμενου προέδρου) Τζέι Ντι Βανς και τεχνο-ολιγάρχες της Νέας Δεξιάς της Σίλικον Βάλεϊ.

Όπως ο Πίτερ Τιλ της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων Palantir Technologies, ο δισεκατομμυριούχος πίσω από τον Βανς και μεγαλοεργολάβος της αμερικανικής κυβέρνησης, ο οποίος διαδίδει σε ΗΠΑ και Ευρώπη την θεολογικο-πολιτική θεωρία του περί έλευσης του Αντίχριστου με την υπόσχεση για ειρήνη και ασφάλεια.

Στον αντίποδα, ο μετριοπαθής Πάπας Λέων ΙΔ’ -γνωστός και ως «Λατίνος Γιάνκης» λόγω αμερικανικής καταγωγής και της μακράς ιεραποστολικής δράσης του στο Περού, με έμφαση στην κοινωνική δικαιοσύνη και στην υποστήριξη φτωχών και περιθωριοποιημένων- μιλά για ειρήνη, διάλογο, συνύπαρξη και αλληλεγγύη.

«Δεν φοβάμαι την κυβέρνηση Τραμπ», δήλωσε περιοδεύοντας στην Αφρική -ένα μήνυμα για πολλούς ηγέτες που αποφεύγουν να διαφωνήσουν ανοιχτά με τον Αμερικανό πρόεδρο, φοβούμενοι τις συνέπειες στις σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Παρά, δε, την πρόσκληση να παραστεί στις 4 Ιουλίου στους εορτασμούς για τα 250 χρόνια από την ίδρυσή τους, ο Αμερικανός Πάπας ανακοίνωσε ότι εκείνη ημέρα θα επισκεφθεί τη Λαμπεντούζα, νησί-σύμβολο της προσφυγικής κρίσης.