Ο Δένδιας και το νέο δόγμα στα εξοπλιστικά – Τι θα προβλέπει ο όρος «Τουρκία» στις διαπραγματεύσεις

Νέο δόγμα που θα αφορά τους όρους προμήθειας μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων των Ενόπλων Δυνάμεων έχει αποφασίσει να εφαρμόσει ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας.

Ο όρος «Τουρκία» που θα βάζει ο Δένδιας

Όπως αναφέρουν πληροφορίες του in στις προθέσεις του Δένδια, με αφορμή και την έρευνα αγοράς του Πολεμικού Ναυτικού για την απόκτηση νέων υποβρυχίων είναι να εξασφαλίσει – ενδεχομένως και με γραπτή ρήτρα στο εκάστοτε συμβόλαιο – ότι τα συστήματα που θα αγοράζει από εδώ και στο εξής η Ελλάδα δεν θα μπορούν να πωληθούν και στην Τουρκία. Αλλιώς όπως τόνιζαν οι ίδιες πηγές στο in δεν έχει νόημα η οποιαδήποτε αγορά και η δαπάνη δισεκατομμυρίων από την Αθήνα αλλά ούτε και από την Άγκυρα.

Το παρελθόν με τη Γερμανία και τα υποβρύχια

Είναι ενδεικτικό ότη η Ελλάδα είχε εκφράσει την έντονη δυσαρέσκεια της για την πώληση των υποβρυχίων 214, κλάσης «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ», από την Γερμανία τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία, που δεν επέτρεψαν σε καμία από τις δύο χώρες να έχει πλεονέκτημα.

Το θέμα είχε θίξει στους Γερμανούς ο Δένδιας επανειλημμένα ως Υπουργός Εξωτερικών, προσπαθώντας να παγώσει την παράδοση τους στην Άγκυρα, ακόμα και στη συνάντηση του με την τότε ομόλογο του, Αναλένα Μπέρμποκ η οποία είχε επισκεφθεί την Αθήνα τον Ιούλιο του 2022, σημειώνοντας ότι «τα υποβρύχια αυτά κινδυνεύουν να αλλάξουν την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο, υπέρ μιας χώρας που αν και είναι μέλος του ΝΑΤΟ, έχει εκδώσει απειλή πολέμου εναντίον της Ελλάδας».

Ενώ είχε προηγηθεί και επιστολή του Δένδια τον Οκτώβριο του 2020 με παραλήπτες τους ομολόγους του, τότε ΥΠΕΞ της Γερμανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, τους οποίους καλούσε να κάνουν εμπάργκο όπλων στην Τουρκία.

Όπως ανέφεραν τότε διπλωματικές πηγές ο τότε υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας απευθυνόμενος στους ομολόγους του της Γερμανίας Heiko Maas, της Ισπανίας Arancha Gonzalez-Laya και της Ιταλίας Luigi Di Maio, σημείωνε τις τότε προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας, οι οποίες, όπως υπογράμμιζε, αποσκοπούσαν στη δημιουργία τετελεσμένων με στρατιωτικά μέσα.

Ειδικά στην επιστολή του προς τον Maas, ο Δένδιας ζητούσε να μην δοθούν οι άδειες για την εξαγωγή συγκεκριμένου στρατιωτικού υλικού προς την Τουρκία, όπως υποβρύχια, φρεγάτες, αεροσκάφη και αναβάθμιση τεθωρακισμένων.

Το κλίμα στα ελληνοτουρκικά άλλαξε, όχι όμως και οι πάγιες θέσεις της Τουρκίας.

Η Τουρκία παραλαμβάνει τα 214

Και παρά τις ελληνικές εκκλήσεις τελικά η Άγκυρα ενέταξε στις δυνάμεις της το πρώτο 214, το TCG Piri Reis, τον Αύγουστο του 2024, ενώ ακολούθησε το δεύτερο, το TCG Hizir Reis, το Νοέμβριο του 2025. Το τρίτο Το τρίτο σε σειρά, το Murat Reis, αναμένεται να ενταχθεί στις τουρκικές δυνάμεις εντός του 2026 και να ακολουθήσουν ακόμα δύο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με πληροφορίες, στο Πολεμικό Ναυτικό υπάρχει ήδη εκνευρισμός απέναντι στη Γερμανία, γιατί ενώ έχει ζητήσει τελική τιμή για την αναβάθμιση των υφιστάμενων υποβρυχίων 214, κλάσης «ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΗΣ», δεν έχει λάβει απάντηση από τη γερμανική εταιρεία.

Με τη Γερμανία να είναι μεταξύ των χωρών που διεκδικούν και το νέο συμβόλαιο με την Ελλάδα για τα νέα υποβρύχια. Η στάση των Γερμανών ωστόσο τόσο όσον αφορά την αναβάθμιση των υφιστάμενων ελληνικών υποβρυχίων 214, αλλά και το να προχωρήσουν στην πώληση τους και στην Τουρκία δεν εκτιμάται ότι τους δίνει καλή «βαθμολογία», όταν η Ελλάδα θα φτάσει στη φάση των αποφάσεων για την απόκτηση των νέων υποβρυχίων. Ακόμα και αν το θέμα της ομοιοτυπίας χαρακτηρίζεται εξαιρετικά σημαντικό.

Οι προτάσεις

Να σημειωθεί ότι ως «μνηστήρες» για το νέο συμβόλαιο του Πολεμικού Ναυτικού, που είναι σε εξαιρετικά πρώιμη φάση, έχουν εμφανιστεί πέραν της Γερμανίας, η Γαλλία, η Ιταλία, η Κορέα και η Σουηδία. Με το Πολεμικό Ναυτικό να καλείται να εξετάσει τόσο την καινοτομία όσο και το συνολικό πακέτο της συμφωνίας που έχει να προσφέρει κάθε εταιρεία. Υπενθυμίζεται ότι η Αθήνα απαιτεί πλέον και συμμετοχή 25% ελληνικών εταιρειών στο κάθε πρόγραμμα, σε μία προσπάθεια ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.

Οι Γάλλοι από την πλευρά τους επενδύουν στην στρατηγική σχέση των δύο χωρών, με την ανανέωση της να έρχεται το επόμενο διάστημα, όπως ανέφερε ο Νίκος Δένδιας, κατά την άφιξη της πρώτης ελληνικής Bellh@ra στη Σαλαμίνα, παρουσία της Γαλλίδας ομολόγου του, ενώ οι Ιταλοί τα συνδυάζουν και με την υπό διαμόρφωση συμφωνία για τις μεταχειρισμένες φρεγάτες Bergamini.

Η πλευρά της Κορέας από την άλλη επενδύει στην τιμή του προγράμματος, ενώ οι Σουηδοί που έχουν επιλεγεί από τους Πολωνούς επιδιώκουν να παρουσιάσουν επίσης την πρόταση τους ως επιτυχημένη.

Οι τελικές αποφάσεις

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να κριθούν στις λεπτομέρειες με τον παράγοντα Τουρκία να παίζει – τουλάχιστον για τον Δένδια – καθοριστικό ρόλο καθώς και το δεδομένο ότι τέτοια συμβόλαια είναι άρρηκτα συνδεδεμένα και με την αμυντική διπλωματία της χώρας.

Το ταξίδι στις ΗΠΑ

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα ο Δένδιας πραγματοποίησε επίσκεψη στις ΗΠΑ και είχε συνάντηση τόσο με τον Υπουργό Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, όσο και με τον Υφυπουργό, αρμόδιο για θέματα αμυντικής πολιτικής, Έλμπριτζ Α. Κόλμπι.

Ιδιαίτερα σημαντικό κρίθηκε το γεγονός ότι ακόμα και αν οι συναντήσεις δεν ήταν προκαθορισμένες οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι επέλεξαν να συναντήσουν τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, με τις συναντήσεις να χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα παραγωγικές και στα ζητήματα που αφορούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι δύο Αμερικανοί Υπουργοί έδειξαν να κατανοούν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Αθήνα και να δείχνουν – έστω και σιωπηρά – ότι είναι διαθέσιμοι για κάθε συνεννόηση εφόσον αυτό απαιτηθεί. Κάτι που κρίνεται σαφώς θετικό, αφού η φιλολογία και οι πιέσεις της Άγκυρας για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 αυξάνονται διαρκώς.