Οι αλλαγές στην φορολόγηση των μετοχών και των μερισμάτων . Πως και σε ποιο βαθμό επηρεάζονται οι επενδυτές.

του Θανάση Κουκάκη

Σημαντικές αλλαγές στην φορολόγηση των μετοχών, των μερισμάτων και των stock options φέρνει το σχέδιο νόμου που κατέθεσε σήμερα στην Βουλή ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης. Η νέα αυτή νομοθετική πρωτοβουλία δημιουργεί μια χρηματιστηριακή αγορά δύο ταχυτήτων (από φορολογικής άποψης), φέρνει πρόσθετες επιβαρύνσεις, αλλά και κάποιες ευκαιρίες για κέρδος.

Το νομοσχέδιο «Ενίσχυση της Διαφάνειας του Κρατικού Προϋπολογισμού, Έλεγχος των Δημοσίων Δαπανών, Μέτρα Φορολογικής Δικαιοσύνης και άλλες Διατάξεις» προβλέπει τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, μέσω της φορολόγησης – και- των κινητών αξιών. Συγκεκριμένα:

• Τα κέρδη (υπεραξία) που αποκτούν τα φυσικά πρόσωπα και οι επιχειρήσεις από την πώληση εισηγμένων μετοχών στο Χ.Α., σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους και οι οποίες αποκτώνται μετά την 1/1/2009, φορολογούνται με συντελεστή 10% . Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και στις μεταβιβάσεις μετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπό χρηματιστήριο αξιών ή σε άλλο διεθνώς αναγνωρισμένο χρηματιστηριακό θεσμό. Ο φόρος αυτός δεν θα επιβάλλεται στα Αμοιβαία Κεφάλαια.

• Καταργείται ο φόρος (1,5 τοις χιλίοις) που επιβάλλεται στην αξία των πωλούμενων μετοχών, εισηγμένων στο Χ.Α. που προέρχονται από αγορές που πραγματοποιούνται από 1/1/2009 και μετά, λόγω της επιβολής φορολογίας με συντελεστή 10% στα κέρδη που αποκτώνται από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α. Αντίθετα, ο φόρος αυτός διατηρείται για πωλήσεις μετοχών που προέρχονται από αγορές που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι 31/12/2008 και για λόγους φορολογικής ισότητας επεκτείνεται για πωλήσεις μετοχών που πραγματοποιούνται μέσω εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών καθώς και για συναλλαγές μέσω του πολυμερούς μηχανισμού διαπραγματεύσεων.

• Τα μερίσματα που καταβάλλονται από ημεδαπές ανώνυμες εταιρείες σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ημεδαπά ή αλλοδαπά, φορολογούνται, με τη μορφή παρακράτησης, με συντελεστή 10%. Η φορολόγηση αυτή εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται για μερίσματα που εγκρίνονται από γενικές συνελεύσεις ημεδαπών ανώνυμων εταιρειών μετά την 1/1/2009. Επιπλέον, προβλέπεται φορολόγηση μερισμάτων που εισπράττουν φυσικά πρόσωπα κάτοικοι Ελλάδος από ανώνυμες εταιρείες της αλλοδαπής, με τη μορφή παρακράτησης, με συντελεστή 10%. Σε περιπτώσεις που δίδονται μερίσματα από θυγατρικές σε μητρικές εταιρείες θα υπάρχει συμψηφισμός φόρου, εξαίρεση η οποία όμως δεν θα ισχύσει όταν οι θυγατρικές δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό.

• Η ωφέλεια που αποκτούν τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου ημεδαπής ανώνυμης εταιρείας, διοικητικά στελέχη, διευθυντές ή το προσωπικό της  κατά την άσκηση δικαιώματος προαίρεσης αγοράς μετοχών της ίδιας της εταιρείας (stock options), εισηγμένων στο Χ.Α., φορολογείται με τις γενικές διατάξεις. Δηλαδή, ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες, καθώς έως τώρα οι μετοχές αυτές αποκτώνται από τα πιο πάνω πρόσωπα σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή από την χρηματιστηριακή. Φορολογείται αυτοτελώς, με συντελεστή 10% η υπεραξία που προκύπτει από την πώληση των μετοχών αυτών. Πρακτικά με την νέα ρύθμιση της κυβέρνησης τα στελέχη που αποκτούν stock options ανεβάζουν την φορολογική τους κλίμακα, καθώς το κέρδος που αποκομίζουν από την προνομιακή αγορά μετοχών θα φορολογείται με 40%. Αν πουλήσουν τα δικαιώματά τους θα φορολογηθούν με επιπλέον 10% για την υπεραξία που απέκτησαν.

Ο φόρος επί των κερδών θα εντοπίζεται και θα παρακρατείται από το Κεντρικό Αποθετήριο Αξίων του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Η Διοίκηση του Χρηματιστηρίου διαβεβαίωσε την ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας πως η παρακράτηση του φόρου από το Αποθετήριο είναι εφικτή. Η συγκεκριμένη λύση επελέγη, καθώς δίνει την δυνατότητα φορολόγησης συναλλαγών που γίνονται Over-the-counter (OTC), όσο και συναλλαγών που διενεργούνται σε Πολυμερείς Μηχανισμούς Διαπραγμάτευσης.

Το υπουργείο Οικονομικών μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου θα εκδώσει εγκυκλίους που θα ορίζουν τους τρόπους καταβολής του φόρου. Ως τιμή κόστους θα υπολογίζεται η μέση τιμή κτήσης ανά μετοχή προκειμένου να καθορίζεται το κέρδος που προκύπτει. Με τις εγκυκλίους θα διευκρινισθεί και ο τρόπος αφαίρεσης του κέρδους από τις προμήθειες που χρεώνουν οι χρηματιστηριακές εταιρείες.

Τα ανωτέρω μέτρα αλλάζουν άρδην το επενδυτικό τοπίο. Οι επαγγελματίες του χρηματιστηριακού κλάδου δηλώνουν ότι τα μέτρα ανακοινώθηκαν σε ακατάλληλη στιγμή και δεν είναι σωστά σχεδιασμένα. Κυρίως διότι επιβαρύνουν με πρόσθετα κόστη τις χρηματιστηριακές συναλλαγές.

Η νέα φορολόγηση θα μειώσει σίγουρα την ρευστότητα, θα αυξήσει κάποια κόστη που το νέο σύστημα φορτώνει στις χρηματιστηριακές εταιρείες και θα έχει επιπτώσεις στο trading. Κυρίως θα αλλάξει η επενδυτική συμπεριφορά. Θα υπάρξει στροφή από τις βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις σε μεγαλύτερης διάρκειας επενδύσεις. Σημαντική θα είναι η υποχώρηση των συναλλαγών σε μετοχές εταιρειών ‘χωρίς μέλλον’, που σήμερα προσφέρουν κέρδος μέσω των διακυμάνσεων της τιμής τους. Το πλήγμα θα είναι μεγάλο για τις χρηματιστηριακές εταιρείες, καθώς μεγάλο μέρος των εσόδων τους προέρχεται από το καθημερινό trading και συγκεκριμένα από τις προμήθειες που λαμβάνουν για συναλλαγές που πραγματοποιούν.

Η επιβολή φόρου 10% στα μερίσματα θα επηρεάσει την εικόνα κάποιων δεικτοβαρών μετοχών που ξεχώριζαν για τις μερισματικές αποδόσεις τους. Η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει θεσμικούς κυρίως επενδυτές που τοποθετούνται μακροπρόθεσμα και έχουν ως αποκλειστικό κριτήριο επιλογής τις υψηλές μερισματικές αποδόσεις.

Δεν πρέπει πάντως να προεξοφλείται η υποχώρηση της αγοράς. Κυρίως δεν πρέπει να επηρεασθούν οι ιδιώτες επενδυτές, να προχωρήσουν σε ρευστοποιήσεις και να εξέλθουν του Χρηματιστηρίου, εις όφελος των ξένων θεσμικών. Εξάλλου, όσοι έχουν σήμερα μετοχές ή θα αποκτήσουν τίτλους μέχρι τις 31/12/2008 θα φορολογηθούν με το παλαιό σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στο επόμενο τρίμηνο οι επενδυτές θα έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν προσεκτικά και να τοποθετηθούν σε μετοχές εταιρειών με καλές προοπτικές. Όταν τα κέρδη από την άνοδο του τίτλου είναι μεγάλα, η παρακράτηση του 10% δεν ενοχλεί σημαντικά.

Η φορολόγηση της υπεραξίας και των μερισμάτων αναμένεται να οδηγήσει προσωρινά σε εκροές κεφαλαίων από το εξωτερικό και σε ρευστοποιήσεις. Πάντως, οι ξένοι επενδυτές που έχουν μάθει να πληρώνουν αντίστοιχους φόρους θα επανέλθουν σταδιακά στην ελληνική αγορά, καθώς η κατάργηση του φόρου επί των συναλλαγών θα μειώσει το κόστος και θα κάνει πιο ελκυστικές τις τοποθετήσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ξένοι λόγω των διακρατικών συμφωνιών αποφυγής διπλής φορολόγησης θα έχουν την δυνατότητα να συμψηφίζουν το φόρο που έχουν αποδώσει στην Ελλάδα στην έδρα τους. Δεν έχει ακόμη διασαφηνισθεί το πως θα φορολογούνται ξένοι επενδυτές που διενεργούν συναλλαγές μέσω ξένων χρηματιστηριακών εταιρειών που συνεργάζονται με ελληνικές ΑΧΕΠΕΥ.

Οι επίμαχες διατάξεις του σχεδίου νόμου και η αιτιολογική έκθεση:

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ

 Άρθρο 16

Κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.

1. Στο άρθρο 38 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, οι παράγραφοι 3, 4, 5 και 6, αναριθμούνται σε 5, 6, 7 και 8, αντίστοιχα, και προστίθενται νέες παράγραφοι 3  και 4 που έχουν ως εξής:

« 3.  Τα κέρδη τα οποία αποκτούν φυσικά πρόσωπα ή επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής που τηρούν βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ., από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους και οι οποίες αποκτώνται από 1.1.2009 και μετά, φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Για τον υπολογισμό του κέρδους ως κόστος κτήσης των μετοχών λαμβάνεται η μέση τιμή απόκτησης αυτών. Σε περίπτωση πραγματοποίησης περισσοτέρων της μίας συναλλαγών επί μετοχών συγκεκριμένης εταιρείας, θεωρείται ότι η πώληση τους λαμβάνει χώρα με τη χρονολογική σειρά που αποκτήθηκαν. Ειδικά για μετοχές τις οποίες ο δικαιούχος απέκτησε στο πλαίσιο προγράμματος χορήγησης μετοχών, για τον προσδιορισμό του κέρδους ως τιμή κτήσης λαμβάνεται η χρηματιστηριακή τιμή των μετοχών κατά το χρόνο χορήγησης του δικαιώματος. Τυχόν ζημία που προκύπτει από την ίδια αιτία δεν λαμβάνεται υπόψη.
Ο φόρος βαρύνει τον πωλητή των μετοχών και αποδίδεται από την «Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε.» εφάπαξ με δήλωση που υποβάλλεται στην αρμόδια για τη φορολογία της Δ.Ο.Υ. μέχρι το τέλος του πρώτου δεκαπενθημέρου μετά το κλείσιμο κάθε ημερολογιακού διμήνου για τις πωλήσεις μετοχών που ενεργήθηκαν μέσα σε κάθε δίμηνο. Οι διατάξεις του άρθρου 113 του Κ.Φ.Ε., του ν. 4125/1960 (ΦΕΚ Α’ 205) και του ν. 2523/1997 (ΦΕΚ Α’ 179) εφαρμόζονται ανάλογα και στο φόρο που οφείλεται με βάση τις διατάξεις της παραγράφου αυτής. Με Απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία απόδοσης του φόρου, ο τύπος και το περιεχόμενο της υποβαλλόμενης από τον υπόχρεο δήλωσης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.

4. Τα κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α. σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους, που αποκτούν επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής και τα οποία προκύπτουν από τα τηρούμενα βιβλία τρίτης κατηγορίας του Κ.Β.Σ. και οι οποίες αποκτώνται από 1.1.2009 και μετά φορολογούνται αυτοτελώς.  Για τον συντελεστή φορολογίας, τον υπολογισμό του κέρδους και του φόρου και την απόδοση αυτού, έχουν εφαρμογή τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγραφο.

Τα κέρδη εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού. Σε περίπτωση μεταγενέστερης διανομής ή κεφαλαιοποίησης τους, φορολογούνται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και από τον οφειλόμενο φόρο εκπίπτει ο καταβληθείς φόρος 10%. Όταν δικαιούχος του εισοδήματος είναι νομικό πρόσωπο της παραγράφου 1 του άρθρου 101, έχουν εφαρμογή οι διατάξεις των παραγράφων 3, 4 και 5 του άρθρου 106. Τυχόν ζημιές που προκύπτουν μέσα στην ίδια διαχειριστική χρήση δεν συμψηφίζονται με τα κέρδη. Οι ζημιές που προκύπτουν κάθε χρήση μεταφέρονται να συμψηφιστούν με το αφορολόγητο αποθεματικό της παραγράφου 1 του άρθρου 38 και σε περίπτωση που αυτό δεν επαρκεί ή δεν υφίσταται, εμφανίζονται σε ειδικό λογαριασμό και δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης.  Το ποσό αυτό συμψηφίζεται με κέρδη που τυχόν θα προκύψουν στο μέλλον από πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών.»

2. Η παράγραφος 6 του άρθρου 38, όπως αναριθμείται με τις διατάξεις του παρόντος, αντικαθίσταται ως εξής:

«6. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως και 5 του άρθρου αυτού εφαρμόζονται ανάλογα και στις μεταβιβάσεις μετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπό χρηματιστήριο αξιών ή σε άλλο διεθνώς αναγνωρισμένο χρηματιστηριακό θεσμό. Ο οφειλόμενος φόρος που προβλέπεται από την παράγραφο 3 του παρόντος επί του κέρδους που προκύπτει από την πώληση των μετοχών αποδίδεται από τον πωλητή στη Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται αυτός μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του επόμενου μήνα από τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται κάθε μήνα.»
3. Οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 38 του Κ.Φ.Ε. εξακολουθούν να εφαρμόζονται για μετοχές εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών ή σε αλλοδαπό χρηματιστήριο και οι οποίες έχουν αποκτηθεί μέχρι 31.12.2008.

Άρθρο 17

Πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του  διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό ανώνυμης εταιρείας

1. Στο τέλος της παραγράφου 1 του  άρθρου 45 του Κ.Φ.Ε. προστίθενται  τα εξής:

«Επίσης, εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες θεωρείται και η ωφέλεια που αποκτούν οι δικαιούχοι κατά την άσκηση δικαιώματος προαίρεσης απόκτησης μετοχών με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 13 του άρθρου 13 του κ.ν. 2190/1920 (ΦΕΚ Α΄ 37), σε τιμή κατώτερη από τη χρηματιστηριακή τιμή κλεισίματος των  μετοχών της συγκεκριμένης εταιρείας. Για τον υπολογισμό της ωφέλειας αφαιρείται από τη χρηματιστηριακή τιμή που είχε η μετοχή κατά το χρόνο χορήγησης του δικαιώματος, η τιμή διάθεσης του δικαιώματος στον δικαιούχο σύμφωνα με το πρόγραμμα χορήγησης δικαιωμάτων προαίρεσης. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής  εφαρμόζονται και για προγράμματα διάθεσης μετοχών αλλοδαπής εταιρείας στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό ημεδαπής συνδεδεμένης ανώνυμης εταιρείας κατά την έννοια των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 42ε του κν.2190/1920. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών μπορεί να ορίζονται τα δικαιολογητικά που συνυποβάλλονται με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος των δικαιούχων και ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.»
2. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού ισχύουν για τις δηλώσεις οικονομικού έτους 2009 και μετά.

Άρθρο 18

Φορολογία μερισμάτων και λοιπών εισοδημάτων

1. H παράγραφος 1 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε, αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Στα κέρδη που διανέμουν οι ημεδαπές ανώνυμες εταιρείες με τη μορφή, αμοιβών και ποσοστών των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των διευθυντών, αμοιβών εργατοϋπαλληλικού προσωπικού, εκτός μισθού, καθώς  και μερισμάτων ή προμερισμάτων σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα ημεδαπά ή αλλοδαπά, ενώσεις προσώπων ή ομάδες περιουσίας, ανεξάρτητα αν η καταβολή τους γίνεται σε μετρητά ή μετοχές, ενεργείται παρακράτηση φόρου με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα πιο πάνω εισοδήματα. Ειδικά, οι ημεδαπές εταιρείες δεν προβαίνουν σε παρακράτηση φόρου επί των κερδών που διανέμουν προς εταιρείες άλλων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των οποίων είναι θυγατρικές, με τις προϋποθέσεις του άρθρου 11 του ν. 2578/1998 (ΦΕΚ Α’ 30), όπως ισχύει.
Αν στα καθαρά κέρδη ημεδαπής ανώνυμης εταιρίας περιλαμβάνονται και μερίσματα από συμμετοχή της σε άλλες ανώνυμες εταιρίες, για τα οποία έχει διενεργηθεί παρακράτηση φόρου 10%, σε περίπτωση διανομής κερδών, αφαιρείται από το φόρο που υποχρεούται να καταβάλλει για τα διανεμόμενα κέρδη με τη δήλωση που προβλέπεται από τις διατάξεις της παραγράφου 6 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε., το μέρος του ήδη παρακρατηθέντος φόρου που αναλογεί στα διανεμόμενα κέρδη που προέρχονται από τα μερίσματα αυτά. Δεν ενεργείται παρακράτηση φόρου όταν δικαιούχοι των μερισμάτων είναι νομικά πρόσωπα, που απαλλάσσονται της φορολογίας εισοδήματος σύμφωνα με το άρθρο 103 ή άλλη ειδική διάταξη νόμου». 
 
2. Στο άρθρο 54 του Κ.Φ.Ε οι παράγραφοι 3, 4, 5, και 6  αναριθμούνται σε 4, 5, 6 και 7, αντίστοιχα και προστίθεται νέα παράγραφος 3, ως εξής:

«3. Στα μερίσματα που εισπράττουν φυσικά  πρόσωπα κάτοικοι Ελλάδος από ανώνυμες εταιρείες της αλλοδαπής ενεργείται παρακράτηση φόρου  με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα πιο πάνω εισοδήματα.»
3. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται για μερίσματα που εισπράττονται από 1/1/2009 και μετά.

4. Στην παράγραφο 5 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε, όπως αναριθμήθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού, αντικαθίστανται τα τέσσερα τελευταία εδάφια, ως εξής:

«Εξαιρετικά, για αμοιβές μελών Διοικητικού Συμβουλίου και τόκους από ιδρυτικούς τίτλους και προνομιακές μετοχές, που καταβάλλονται από 01.01.2009 και μετά και εκπίπτουν σύμφωνα με τις διατάξεις των περ. α’, β’ και γ’ της παρ.6 του άρθρου 105 από τα ακαθάριστα έσοδα, καθώς και για τα εισοδήματα των παρ. 2 και 5 του άρθρου 25, γίνεται παρακράτηση με συντελεστή τριάντα πέντε τοις εκατό (35%). Με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση του δικαιούχου για τα εισοδήματα αυτά.»

5. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται για αμοιβές που καταβάλλονται από 1/1/2009 και μετά.

6. Στην παράγραφο 6 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε, όπως αναριθμήθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού , προστίθεται νέα περίπτωση ζ, ως εξής:

«ζ) Ειδικά για τα εισοδήματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, η παρακράτηση ενεργείται κατά την καταβολή ή την εγγραφή των εισοδημάτων αυτών σε πίστωση των δικαιούχων και σε κάθε περίπτωση όχι αργότερα από ένα μήνα από την έγκριση του ισολογισμού  από τη γενική συνέλευση των μετόχων. Σε περίπτωση διανομής μερισμάτων από κέρδη προηγούμενων χρήσεων, η παρακράτηση φόρου ενεργείται  μέσα σε ένα μήνα από τη λήψη της σχετικής απόφασης από τη γενική συνέλευση των μετόχων. Ο παρακρατηθείς φόρος αποδίδεται με την υποβολή δήλωσης στο δημόσιο εφάπαξ εντός του επόμενου μήνα από αυτόν εντός του οποίου έγινε η παρακράτηση.»

7. Η περίπτωση α΄ της παραγράφου 7 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε, όπως αναριθμήθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού,  αντικαθίσταται ως εξής:

«α) Για τα εισοδήματα των περιπτώσεων α’, β’, γ’ και ζ’ της προηγούμενης παραγράφου, η ημεδαπή ανώνυμη εταιρεία που τα καταβάλλει.»  

8. Η περίπτωση β΄ της παραγράφου 7 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε, όπως αναριθμήθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου αυτού,  αντικαθίσταται ως εξής:

«β) Για τα εισοδήματα της παραγράφου 3 και της περίπτωσης δ’ της προηγούμενης παραγράφου, αυτός που ενεργεί στην Ελλάδα την εξαργύρωση ή την καταβολή τους.»

9. Τα τρία πρώτα εδάφια της περίπτωσης α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 55 του Κ.Φ.Ε αντικαθίστανται ως εξής:

«α) Στα εισοδήματα που αναφέρονται στην περίπτωση στ’ της παραγράφου 3 του άρθρου 28 με συντελεστή τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) για τους μισθούς που καταβάλλονται από ανώνυμη εταιρεία στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) για μισθούς και κάθε είδους απολαβές που καταβάλλει η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης σε εταίρους της.»
10. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου έχουν εφαρμογή για μισθούς που καταβάλλονται από 01.01.2009 και μετά.

11. Μετά το έβδομο εδάφιο της περίπτωσης α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 99 του Κ.Φ.Ε προστίθεται  εδάφιο ως εξής:

«Πέραν του φόρου εισοδήματος που οφείλεται στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα δύο προηγούμενα εδάφια, στα κέρδη που διανέμονται από την ανώνυμη εταιρεία ενεργείται και παρακράτηση φόρου σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 54 του παρόντος.»

12. Στο τέλος της παραγράφου 4 του άρθρου 106 του Κ.Φ.Ε προστίθεται εδάφιο ως εξής:
«Πέραν του φόρου εισοδήματος που οφείλεται με βάση τα πιο πάνω, στο καθαρό ποσό μερισμάτων που λαμβάνουν οι μέτοχοι ενεργείται και παρακράτηση φόρου εισοδήματος σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 54 του παρόντος.»

13.  Η παράγραφος 1 του άρθρου 114 του Κ.Φ.Ε  αντικαθίσταται ως εξής:

«1.Οι ημεδαπές ανώνυμες εταιρείες που διανέμουν κέρδη με τη μορφή μερισμάτων, προμερισμάτων, αμοιβών και ποσοστών, εκτός μισθού, στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και στους διευθυντές, καθώς και αμοιβών στο εργατοϋπαλληλικό προσωπικό,  προβαίνουν σε  παρακράτηση φόρου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του  άρθρου 54 του παρόντος.

Οι συνεταιρισμοί και οι ημεδαπές εταιρείες περιορισμένης ευθύνης δεν προβαίνουν σε παρακράτηση φόρου για τα κέρδη που διανέμουν, αλλά με την καταβολή του οριζόμενου, από το άρθρο 109 του παρόντος, φόρου εισοδήματος, επέρχεται εξάντληση της φορολογικής υποχρέωσης και για τα  κέρδη  αυτά.»

14. Οι διατάξεις του άρθρου αυτού έχουν εφαρμογή για διανεμόμενα κέρδη που εγκρίνονται από γενικές συνελεύσεις από την 1.1.2009 και μετά εκτός των περιπτώσεων που ορίζεται διαφορετικός χρόνος έναρξης.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Άρθρο 16

Κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.

Με τις προτεινόμενες διατάξεις επιβάλλεται φορολογία στα κέρδη που αποκτούν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.

1. Ειδικότερα, με τις διατάξεις της παραγράφου 1 προστίθενται νέες παράγραφοι 3 και 4 στο άρθρο 38. Με τις νέες διατάξεις επιβάλλεται φόρος αυτοτελώς με συντελεστή 10% στα κέρδη που αποκτούν φυσικά και νομικά πρόσωπα από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α., οι οποίες αποκτώνται από 1.1.2009 και μετά. Για τον υπολογισμό του κέρδους ως κόστος κτήσης των μετοχών λαμβάνεται η μέση τιμή απόκτησης αυτών. Σε περίπτωση πραγματοποίησης περισσοτέρων της μίας συναλλαγών επί μετοχών συγκεκριμένης εταιρείας, θεωρείται ότι η πώληση τους λαμβάνει χώρα με τη χρονολογική σειρά που αποκτήθηκαν. Τυχόν ζημία που προκύπτει από την ίδια αιτία δεν λαμβάνεται υπόψη.Ο φόρος βαρύνει τον πωλητή των μετοχών και αποδίδεται στο δημόσιο από την Ε.Χ.Α.Ε εφάπαξ, με δήλωση που υποβάλλεται μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο μετά το κλείσιμο κάθε ημερολογιακού διμήνου εντός του οποίου διενεργήθηκαν οι πιο πάνω συναλλαγές.Σε περίπτωση που τα κέρδη αποκτώνται από επιχειρήσεις που τηρούν βιβλία Γ’ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. (Α.Ε., Ε.Π.Ε., κλπ.), αυτά εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού, κατά τη διανομή ή κεφαλαιοποίηση του οποίου, από τον οφειλόμενο φόρο εκπίπτει ο καταβληθείς φόρος 10%.

1. Με τις προτεινόμενες διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου αυτού ορίζεται ότι οι διατάξεις των παραγράφων 1 έως και 5 όπως ισχύουν εφαρμόζονται ανάλογα και στις μεταβιβάσεις μετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπό χρηματιστήριο αξιών  ή σε άλλο διεθνώς αναγνωρισμένο χρηματιστηριακό θεσμό. Ο οφειλόμενος φόρος αποδίδεται από τον πωλητή στη Δ.Ο.Υ. στην οποία υπάγεται αυτός μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του επόμενου μήνα από τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται κάθε μήνα.
2. Με τις προτεινόμενες διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού ορίζεται ότι οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2 εξακολουθούν να ισχύουν για εισηγμένες μετοχές οι οποίες έχουν αποκτηθεί μέχρι τις 31.12.2008 ανεξάρτητα από το χρόνο πώλησης αυτών.

Άρθρο 17

Πρόγραμμα διάθεσης μετοχών στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό ανώνυμης εταιρείας.

Με τις  διατάξεις της παραγράφου  1 του άρθρου αυτού προστίθενται  τέσσερα τελευταία εδάφια στην παράγραφο 1 του  άρθρου  45 του Κ.Φ.Ε.. Με τις νέες διατάξεις  προβλέπεται η φορολόγηση με τις γενικές διατάξεις, ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες  των κερδών που αποκτούν τα μέλη διοικητικού συμβουλίου ημεδαπής ανώνυμης εταιρείας, διοικητικά στελέχη, διευθυντές  ή το προσωπικό της κατά την άσκηση δικαιώματος προαίρεσης αγοράς μετοχών της ιδίας της εταιρείας, εισηγμένων στο Χ.Α, καθόσον οι εν λόγω μετοχές αποκτώνται από τα πιο πάνω πρόσωπα  σε πολύ χαμηλότερη τιμή από τη χρηματιστηριακή, στα πλαίσια της εργασιακής τους σχέσης και περαιτέρω, αποκομίζουν υψηλά κέρδη  κατά την πώλησή τους, χωρίς τη μεσολάβηση επενδυτικού κινδύνου. Η ωφέλεια υπολογίζεται ως διαφορά μεταξύ της τιμής στην οποία απέκτησαν τις μετοχές οι δικαιούχοι και της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής κατά το χρόνο χορήγησης του δικαιώματος προαίρεσης. Συγκεκριμένα, χρόνος απόκτησης του εισοδήματος είναι ο χρόνος άσκησης του δικαιώματος, ενώ το ποσό της ωφέλειας υπολογίζεται αν από την χρηματιστηριακή τιμή που είχε η μετοχή όταν θεσπίστηκε το πρόγραμμα αφαιρεθεί το ποσό που πράγματι κατέβαλε ο δικαιούχος για να αποκτήσει τις μετοχές.
Επίσης, με τις ίδιες διατάξεις προβλέπεται ότι τα ανωτέρω  εφαρμόζονται, για λόγους ίσης μεταχείρισης, και για το πρόγραμμα διάθεσης μετοχών αλλοδαπής εταιρείας στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου και το προσωπικό ημεδαπής συνδεδεμένης ανώνυμης εταιρείας κατά την έννοια των διατάξεων της παραγράφου 5 του άρθρου 42ε του κν.2190/1920 (θυγατρικής, εγγονής, υποκαταστήματος κλπ).

Άρθρο 18

Φορολογία μερισμάτων και λοιπών εισοδημάτων

1. Με τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού επιβάλλεται  αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) των κερδών που διανέμουν οι ημεδαπές ανώνυμες εταιρείες με τη μορφή, εκτός μισθού, αμοιβών και ποσοστών των μελών του διοικητικού συμβουλίου και των διευθυντών, αμοιβών εργατοϋπαλληλικού προσωπικού, καθώς  και μερισμάτων ή προμερισμάτων που καταβάλλονται σε φυσικά πρόσωπα ή νομικά πρόσωπα. Ο φόρος αυτός παρακρατείται από την ανώνυμη εταιρεία και με την παρακράτηση αυτή εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα πιο πάνω εισοδήματα.

2. Με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου αυτού επιβάλλεται  αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) και στα μερίσματα που εισπράττουν φυσικά  πρόσωπα κάτοικοι Ελλάδος από ανώνυμες εταιρείες της αλλοδαπής. Η  φορολογική εξομοίωση των πιο πάνω εισοδημάτων με τα μερίσματα που διανέμουν οι ημεδαπές ανώνυμες εταιρείες επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Υπόθεση C406/2007). Ενώ, με την παράγραφο 3 καθορίζεται ο χρόνος εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

3. Με τις προτεινόμενες διατάξεις της παραγράφου 4 αυξάνεται ο συντελεστής παρακράτησης από 25% σε τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) επί των αμοιβών Διοικητικού Συμβουλίου τόκων ιδρυτικών τίτλων κτλ., που εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της ανώνυμης εταιρείας, ενώ με την παράγραφο 5 καθορίζεται ο χρόνος εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

4. Με τις προτεινόμενες διατάξεις των παραγράφων 6, 7 και 8 προβλέπεται ο χρόνος και ο τρόπος παρακράτησης του φόρου στις πιο πάνω περιπτώσεις καθώς, και ο χρόνος απόδοσης του στο Δημόσιο.

5. Με τις διατάξεις της παραγράφου 9 αυξάνεται ο συντελεστής φορολογίας από 25% σε τριάντα πέντε τοις εκατό (35%) των μισθών που καταβάλλει η ανώνυμη εταιρεία στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου στα πλαίσια της σύμβασης εργασίας για λόγους ίσης μεταχείρισης με τις αμοιβές που καταβάλλονται από τα διανεμόμενα κέρδη, καθόσον οι τελευταίες έχουν φορολογηθεί με 25% στο όνομα του νομικού προσώπου και επιπλέον με 10% σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, ενώ με την παράγραφο 10 καθορίζεται ο χρόνος εφαρμογής των διατάξεων αυτών.

6. Με τις διατάξεις των παραγράφων 11, 12, 13 και 14 καθορίζεται ο χρόνος εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου αυτού και γίνεται νομοτεχνική τακτοποίηση των σχετικών άρθρων στο Κ.Φ.Ε λόγω πιο πάνω τροποποιήσεων. 

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ