Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης γυναικών δημοσίων υπαλλήλων διορισθέντων μέχρι 31/12/1992

Για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος των πολιτικών υπαλλήλων ορίζουν οι διατάξεις των άρθρων 1 και 56 του Π.Δ. 166/2000 (Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων – ΦΕΚ 153 Α/3-7-2000), όπως η παρ. 2 του άρθρου 56 αντικαταστάθηκε με την παρ. 6 του άρθρου 1 του Ν. 3029/2002 (ΦΕΚ 169 Α΄).

Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, ο τακτικός δημόσιος υπάλληλος, καθώς και ο δόκιμος υπάλληλος ο οποίος λαμβάνει κάθε μήνα μισθό από το Δημόσιο Ταμείο ή από άλλους ειδικούς πόρους δικαιούται ισόβιας σύνταξης από το Δημόσιο Ταμείο. Στην έννοια του όρου υπάλληλος περιλαμβάνεται και το κατώτερο προσωπικό της δημόσιας υπηρεσίας.

Συνταξιοδότηση γυναικών

Οι γυναίκες δικαιούνται σύνταξης με τις εξής προϋποθέσεις:

1) Οι γυναίκες που διορίστηκαν μέχρι και την 31-12-1982, οι οποίες έχουν θεμελιώσει το συνταξιοδοτικό δικαίωμα, δηλαδή έχουν συμπληρώσει τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο μέχρι και την 31-12-1997 δικαιούνται σύνταξης ως εξής:

α) Οι μητέρες που είναι χήρες με άγαμα παιδιά ή διαζευγμένες με άγαμα παιδιά ή άγαμες μητέρες με άγαμα παιδιά, δικαιούνται σύνταξης αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει δεκαπενταετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία μέχρι την 31-12-1992.

Για όσες συμπληρώνουν την δεκαπενταετία από 1-1-1993 και μετά προστίθεται ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος και μέχρι τη συμπλήρωση δεκαεπτά ετών και έξι μηνών πλήρους πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας ως εξής:

• Για το έτος 1992, 15 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1993, 15,5 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1994, 16 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1995, 16,5 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1996, 17 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1997, 17,5 έτη υπηρεσίας

Οι γυναίκες που αναφέρονται ανωτέρω δικαιούνται συντάξεως εφόσον έχουν συμπληρώσει το 53ο έτος της ηλικίας.

β) Οι μητέρες που είναι χήρες με άγαμα παιδιά ή διαζευγμένες με άγαμα παιδιά ή άγαμες μητέρες με άγαμα παιδιά, καθώς και οι γυναίκες που είναι έγγαμες χωρίς παιδιά ή με άγαμα παιδιά, αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε από την υπηρεσία και έχουν συμπληρώσει μέχρι 31-12-1992 είκοσι δύο ετών πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, στην οποία περιλαμβάνονται και οι προϋπηρεσίες του άρθρου 1 του Ν. 1405/1983, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Τα 22 έτη αυξάνονται κατά έξι μήνες για κάθε ημερολογιακό έτος από 1-1-1993 μέχρι τη συμπλήρωση 24,5 ετών ως εξής:

• Για το έτος 1992, 22 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1993, 22,5 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1994, 23 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1995, 23,5 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1996, 24 έτη υπηρεσίας

• Για το έτος 1997, 24,5 έτη υπηρεσίας

γ) Οι γυναίκες που είναι μητέρες και έχουν ανήλικα ή σωματικώς ή πνευματικώς ανίκανα παιδιά κατά ποσοστό από 50% και άνω ή οι γυναίκες με ανίκανο σύζυγο κατά ποσοστό 67%, αν απομακρυνθούν της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει δεκαπενταετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία μέχρι την 31-12-1992.

Για όσες συμπληρώνουν τη δεκαπενταετία από 1-1-1993 και μετά προστίθεται ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος και μέχρι τη συμπλήρωση δεκαεπτά ετών και έξι μηνών πλήρους πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας.

Οι πιο πάνω γυναίκες δικαιούνται συντάξεως εφόσον έχουν συμπληρώσει το τεσσαρακοστό δεύτερο έτος της ηλικίας.

Για όσες συμπληρώνουν τη δεκαπενταετία μετά την 1-1-1993 το όριο ηλικίας των 42 ετών αυξάνεται από 1-1-1993 κατά ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος και μέχρι τη συμπλήρωση του τεσσαρακοστού τέταρτου έτους και έξι μηνών, η δε υπάλληλος θα ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το χρόνο που συμπληρώνει δεκαπενταετή πλήρη συντάξιμη υπηρεσία οποτεδήποτε.

Η αύξηση της πιο πάνω συντάξιμης υπηρεσίας και του ορίου ηλικίας έχει ως εξής:

• Για το έτος 1992, 15 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 42ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1993, 15,5 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 42,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1994, 16 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 43ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1995, 16,5 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 43,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1996, 17 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 44ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1997, 17,5 έτη συντάξιμης υπηρεσίας και το 44,5ο έτος της ηλικίας

Σύμφωνα με την υπ αριθμ. 2081123/1189/0092/11-11-1992 εγκύκλιο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, σε κάθε περίπτωση το έτος της συμπλήρωσης της 15ετούς συντάξιμης υπηρεσίας προσδιορίζει και το αντίστοιχο όριο ηλικίας, το οποίο απαιτείται στο πρόσωπο της υπαλλήλου και το οποίο δεν αλλάζει έστω και αν κατά τον αντίστοιχο χρόνο δεν έχει συμπληρώσει η υπάλληλος την αντίστοιχη συντάξιμη υπηρεσία.

Δηλαδή αν μια υπάλληλος προσλήφθηκε το έτος 1979 και έγινε μητέρα με ανήλικο παιδί και συμπληρώνει συντάξιμη υπηρεσία 15 ετών το έτος 1994, θα ακολουθήσει το όριο ηλικίας που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση το έτος 1994 που είναι το 43ο έτος. Για να θεμελιώσει όμως δικαίωμα συνταξιοδότησης η γυναίκα αυτή θα πρέπει να συμπληρώσει συντάξιμη υπηρεσία 16 ετών, διότι το έτος 1994 όπως αναφέρθηκε στον πιο πάνω πίνακα απαιτείται συντάξιμη υπηρεσία 16 ετών.

Επίσης, η γυναίκα που συμπληρώνει 15ετία το έτος 1996, θα ακολουθήσει το όριο ηλικίας των 44 ετών, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι θα θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης στο έτος 1998 που θα συμπληρώσει 17,5 έτη υπηρεσίας, διότι το έτος 1998 απαιτούνται για τη συνταξιοδότηση 17,5 έτη υπηρεσίας.

Η μη ενηλικίωση ή η ανικανότητα των παιδιών ή η ανικανότητα του συζύγου πρέπει να συντρέχει κατά το χρόνο συμπλήρωσης 15ετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας και όχι κατά το χρόνο θεμελίωσης του δικαιώματος, διότι η υπάλληλος ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το χρόνο που συμπληρώνει 15ετή πλήρη συντάξιμη υπηρεσία σύμφωνα με τη διάταξη του δεύτερου εδαφίου της περίπτωσης α, της παρ. 3, του άρθρου 19, του Ν. 2084/1992.

Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώχθηκε να μην ανατραπούν ώριμες συνταξιοδοτικές προσδοκίες από τη μεταβολή της προσωπικής οικογενειακής κατάστασης, επειδή μια μητέρα που το έτος 1997 θα έχει ανήλικο παιδί, θα έχει συμπληρώσει 15ετία και θα συνταξιοδοτείται με το καθεστώς του Ν. 1976/1991 στο 42ο έτος της ηλικίας της, μετά την αύξηση του χρόνου θεμελίωσης του δικαιώματος συνταξιοδότησης από 15 σε 17,5 έτη, θα θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης μετά την 1-1-1998, παρότι είχε διοριστεί μέχρι 31-12-1982.

Όσες όμως θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μετά την 1-1-1998 έχουν ηλικία συνταξιοδότησης το 50ο έτος, εφόσον έχουν ανήλικα ή ανίκανα παιδιά ή το 58,5-60, έτος εφόσον το παιδί έχει ενηλικιωθεί, οπότε θα επιβαρύνονταν κατά 5,5, έτη ή κατά 14-15,5 έτη ακόμη από το ενδεχόμενο της ενηλικίωσης του παιδιού κατά το χρόνο θεμελίωσης του δικαιώματος.

δ) Οι γυναίκες που είναι άγαμες ή χήρες ή διαζευγμένες χωρίς παιδιά δικαιούνται σύνταξης αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε από την υπηρεσία και έχουν συμπληρώσει εικοσιπενταετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και το 53ο έτος της ηλικίας τους.

2) Οι γυναίκες οι οποίες διορίσθηκαν μέχρι και την 31-12-1982, που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα, δηλαδή συμπληρώνουν τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο, μετά την 1-1-1998 δικαιούνται σύνταξης ως εξής:

α) Οι μητέρες που είναι χήρες με άγαμα παιδιά ή διαζευγμένες με άγαμα παιδιά ή άγαμες μητέρες με άγαμα παιδιά καθώς και οι γυναίκες που είναι έγγαμες χωρίς παιδιά ή με άγαμα παιδιά αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει το 58ο έτος της ηλικίας και πραγματική συντάξιμη υπηρεσία 17,5 ετών.

Το 58ο έτος της ηλικίας αυξάνεται από 1-1-1998 και μετά κατά ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος μέχρι τη συμπλήρωση του εξηκοστού έτους και η υπάλληλος θα ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το χρόνο που θεμελιώνει το δικαίωμα σύνταξης, δηλαδή που συμπληρώνει τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο.

Το 58ο έτος αυξάνεται ως εξής:

• Για το έτος 1998 το 58,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1999 το 59ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 2000 το 59,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 2001 το 60ο έτος της ηλικίας

Οι πιο πάνω γυναίκες, δικαιούνται επίσης σύνταξη ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, εφόσον έχουν πραγματική συντάξιμη υπηρεσία 24,5 ετών.

β) Ειδικά, οι γυναίκες που είναι έγγαμες ή χήρες ή διαζευγμένες ή άγαμες που είναι μητέρες με ενήλικα άγαμα παιδιά, οι οποίες συμπληρώνουν 15ετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία μέχρι την 31-12-1997, θα ακολουθούν το 53ο έτος της ηλικίας τους, ανεξάρτητα από το αν θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης μετά την 1-1-1998, ώστε οι γυναίκες αυτές να μην επιβαρυνθούν και με αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης πέρα από την αύξηση του χρόνου που απαιτείται για τη θεμελίωση του δικαιώματος (από 15 έτη με το καθεστώς του νόμου 1976/1991 και σε 17,5 έτη με το καθεστώς του νόμου 2084/1992).

Έτσι γυναίκα έγγαμη ή χήρα ή διαζευγμένη ή άγαμη με ανήλικα άγαμα παιδιά που έχει διοριστεί το 1982 θεμελιώνει μεν δικαίωμα σύνταξης με 17,5 έτη υπηρεσίας το έτος 1999 ή το έτος 2000, εφόσον όμως έχει 15ετία την 31-12-1997, θα ακολουθήσει το 53ο έτος της ηλικίας αντί του 59 ή 59,5 που ισχύει γενικά κατά το χρόνο θεμελίωσης του δικαιώματος, αρκεί βεβαίως να είναι έγγαμη ή να έχει άγαμο παιδί κατά το χρόνο συμπλήρωσης της 15ετίας.

γ) Οι γυναίκες που είναι μητέρες που έχουν ανήλικα ή σωματικώς ή πνευματικώς ανίκανα παιδιά κατά ποσοστό 50% και άνω ή οι γυναίκες με ανίκανο σύζυγο κατά ποσοστό 67%, αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει το 50ο έτος της ηλικίας και πραγματική συντάξιμη υπηρεσία 17,5 ετών.

Η μη ενηλικίωση του παιδιού πρέπει να συντρέχει κατά το χρόνο συμπλήρωσης της 15ετίας. Η ανικανότητα του παιδιού ή του συζύγου βεβαιώνεται με γνωμάτευση της Α.Σ.Υ. Επιτροπής.

δ) Οι γυναίκες που είναι άγαμες ή χήρες ή διαζευγμένες χωρίς παιδιά, δικαιούνται σύνταξης αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει εικοσαπενταετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και το 58ο έτος της ηλικίας.

Το 58ο έτος της ηλικίας αυξάνεται από 1-1-1998 και μετά κατά ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος μέχρι τη συμπλήρωση του 60ου έτους κι η υπάλληλος θα ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το χρόνο που θεμελιώνει το δικαίωμα της σύνταξης, δηλαδή που συμπληρώνει τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο.

Το 58ο έτος αυξάνεται ως εξής:

• Για το έτος 1998, το 58,5ο έτος

• Για το έτος 1999, το 59ο έτος

• Για το έτος 2000, το 59,5ο έτος

• Για το έτος 2001, το 60ο έτος

3) Οι γυναίκες οι οποίες διορίσθηκαν για πρώτη φορά από 1-1-1983 μέχρι και την 31-12-1992, δικαιούνται σύνταξης ως εξής:

α) Οι μητέρες που είναι χήρες με άγαμα παιδιά ή διαζευγμένες με άγαμα παιδιά ή άγαμες μητέρες με άγαμα παιδιά, οι γυναίκες που είναι έγγαμες χωρίς παιδιά ή με άγαμα παιδιά, αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει εικοσαπενταετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και το 58ο έτος της ηλικίας.

Το 58ο έτος της ηλικίας αυξάνεται από 1-1-1998 και μετά κατά ένα εξάμηνο για κάθε ημερολογιακό έτος μέχρι τη συμπλήρωση του 60ου έτους ως εξής:

• Για το έτος 1998, το 58,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 1999, το 59ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 2000, το 59,5ο έτος της ηλικίας

• Για το έτος 2001, το 60ο έτος της ηλικίας

Σημειώνεται ότι η υπάλληλος θα ακολουθεί το όριο ηλικίας που ισχύει κατά το χρόνο που θεμελιώνει το δικαίωμα σύνταξης, δηλαδή που συμπληρώνει τον απαιτούμενο συντάξιμο χρόνο.

β) Οι γυναίκες που είναι μητέρες και έχουν ανήλικα ή σωματικώς ή πνευματικώς ανίκανα παιδιά κατά ποσοστό από 50% και άνω ή οι γυναίκες με ανίκανο σύζυγο κατά ποσοστό 67%, αν απομακρυνθούν της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει εικιοσαπενταετή πλήρη πραγματική συντάξιμη υπηρεσία και το 50ο έτος της ηλικίας τους.

Η μη ενηλικίωση ή ανικανότητα του παιδιού ή του συζύγου πρέπει να συντρέχει κατά το χρόνο συμπλήρωσης της εικοσαπενταετούς ασφάλισης.

γ) Οι γυναίκες αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει τριακονταπενταετή υπηρεσία και το 58ο έτος της ηλικίας.

Στην πιο πάνω τριακονταπενταετή συντάξιμη υπηρεσία περιλαμβάνεται και ο χρόνος που προσμετράται ως συντάξιμος με τις διατάξεις του Ν.Σ. 4202/1961 (διαδοχική ασφάλιση) και του Ν. 1405/1983 όπως ήδη ισχύουν. Στις πιο πάνω περιπτώσεις (α, β, γ,) συνυπολογίζεται και ο χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί σε ασφαλιστικούς οργανισμούς κύριας ασφάλισης (διαδοχική ασφάλιση).

Σημειώνεται ότι η υπάλληλος σε κάθε περίπτωση θα ακολουθεί το όριο ηλικίας που προβλέπεται για την κατηγορία της, κατά το χρόνο που θεμελιώνει το δικαίωμα για σύνταξη οποτεδήποτε και αν αποχωρήσει.

δ) Αν απομακρυνθούν οπωσδήποτε της υπηρεσίας και έχουν συμπληρώσει τριακονταεπταετή πραγματική συντάξιμη υπηρεσία, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας.

(Ιωάννης Σωπασής, Οικονομολόγος – Δ/ντης ΙΚΑ, Συνεργάτης του Εβδομαδιαίου Φορολογικού Περιοδικού «ΕΨΙΛΟΝ 7»)