Ο πλανήτης αντιμέτωπος με τον κίνδυνο της πανδημίας της γρίπης των πτηνών
Πανδημία της γρίπης των πτηνών απειλεί την ανθρωπότητα. Η επιστημονική κοινότητα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη θωράκιση της παγκόσμιας υγείας, καθώς ο πλανήτης παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα το ταξίδι του ιού από τη μακρινή Ασία στην Ευρώπη. Εξίσου επικίνδυνη με την αδράνεια, είναι η υπερβολή...
Η γρίπη των πτηνών (avian influenza) παραμένει επί σειρά ετών -και απουσία συντονισμένων προσπαθειών συγκράτησης- πρόβλημα της μακρινής νοτιοανατολικής Ασίας έως τον Αύγουστο του 2005, όταν εντοπίζονται εστίες του ιού στη Ρωσία και το Καζακστάν. Δύο μήνες αργότερα ο ιός «χτυπά» στη Ρουμανία και την Τουρκία. Η Ευρώπη έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο την απειλή.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ο πλανήτης βρίσκεται σήμερα πιο κοντά σε πανδημία γρίπης από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από το 1968, όταν ξέσπασαν οι τρεις τελευταίες πανδημίες του περασμένου αιώνα. Εφόσον ο ιός μεταλλαχθεί σε μορφή που προσβάλλει ειδικά τον άνθρωπο και δεν υπάρξει έγκαιρη προετοιμασία ο ΟΗΕ προβάλλει το εφιαλτικό σενάριο 150 εκατ. θανάτων.
Η διαρκής εξάπλωση του επικίνδυνου για τον άνθρωπο υπότυπου Η5Ν1 στην Ασία και η εμφάνιση εστιών στην Ευρώπη οδηγεί στη θανάτωση δεκάδων εκατομμυρίων πτηνών με σοβαρές οικονομικές συνέπειες για την πτηνοτροφία. Απαγορεύσεις στις εισαγωγές πουλερικών, έκτακτες διασκέψεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για τη χάραξη μέτρων πρόληψης.
Εν μέσω γενικευμένης σύγχυσης οι πολίτες στρέφονται μαζικά στα αντιγριπικά εμβόλια, αν και άχρηστα στην περίπτωση της γρίπης των πτηνών. Οι πωλήσεις του αντι-ιικού σκευάσματος Tamiflu εκτινάσσονται στα ύψη (αύξηση 263% στο εννεάμηνο!), παρόλο που το φάρμακο δεν λειτουργεί ως εμβόλιο και ενδεδειγμένη θεωρείται μόνο η αποθήκευσή του από τις εθνικές κυβερνήσεις.
Ούτε πανικός, ούτε εφησυχασμός, «φωνάζουν» ΕΕ και ΠΟΥ. Στην Ελλάδα, πάντως, ο πανικός «βαφτίζεται» Οινούσσες και συνοδεύεται από κατακόρυφη πτώση στην κατανάλωση πουλερικών αν και βεβαιώνεται αρμοδίως ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για την υγεία. Η ατυχής επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης της Χίου επικρίνεται ευρέως στο εσωτερικό εν μέσω αναζήτησης της …χαμένης γαλοπούλας.
Έως τα τέλη του 2005 εστίες της γρίπης των πτηνών έχουν καταγραφεί στη Ρουμανία, την Κροατία, την Τουρκία, το Κουβέιτ, το Καζακστάν, τη Ρωσία, τη Μογγολία, την Κίνα, την Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και την Ουκρανία. Ως προς την παρασκευή εμβολίου, οι επιστήμονες ουσιαστικά βαδίζουν στα τυφλά έως την αναμενόμενη μετάλλαξη του ιού. Οι παρούσες προσπάθειες παρασκευής εμβολίου γίνονται με βάση το στέλεχος Η5Ν1.
Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, το χρονικό διάστημα από τις 26/12/2003 έως και τις 6/12/2005 υπήρξαν 135 περιπτώσεις προσβολής ανθρώπων από τη γρίπη των πτηνών διεθνώς, Στις 69 περιπτώσεις ο ασθενής κατέληξε. Η θνησιμότητα είναι υψηλή· προκύπτει ότι η νόσος αποδεικνύεται μοιραία για το ήμισυ των περιπτώσεων.
Αναλυτικά, έχουν καταγραφεί επισήμως 42 θανάτοι στο Βιετνάμ, 13 στην Ταϊλάνδη, οκτώ στην Ινδονησία, τέσσερις στην Καμπότζη και δύο στην Κίνα. Μία άλλη, και μάλλον εφιαλτική, διάσταση προκύπτει από ανεπιβεβαίωτες επιστημονικές εκτιμήσεις για 300 θανάτους στην Κίνα -θυμίζεται ότι η κινεζική κυβέρνηση αρχικώς είχε συγκαλύψει και το Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (SARS).
Βάσει κλίμακας έξι φάσεων ο ΠΟΥ ενημερώνει την παγκόσμια κοινή γνώμη για τη σοβαρότητα της απειλής και την ανάγκη προοδευτικής ενίσχυσης των μέτρων επαγρύπνησης. Πριν από την έλευση του 2006 ο πλανήτης βρίσκεται στη φάση 3: ένας νέος υπότυπος (Η5Ν1) της γρίπης προσβάλλει τον άνθρωπο, όμως στην παρούσα φάση ο ιός δεν εξαπλώνεται σταθερά αυξητικά μεταξύ των ανθρώπων.