Τι προβλέπεται για τους μισθωτούς που εργάζονται τις ημέρες υποχρεωτικής ή προαιρετικής αργίας

Οι ημέρες υποχρεωτικής αργίας καθορίζονται από τις διατάξεις του Β.Δ.748/66 και είναι: α) Η 25η Μαρτίου β) Η Δευτέρα του Πάσχα γ) Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και δ) Η εορτή της Γεννήσεως του Χριστού.

Ημέρες προαιρετικής αργίας είναι: α) Η 1η Μαΐου και β) Η 28η Οκτωβρίου.

Όσον αφορά την 1^η Μαΐου θα πρέπει να αναφερθεί ότι έχει παραχωρηθεί στον Υπουργό Απασχόλησης το δικαίωμα να καθορίζει την ημέρα αυτή σαν υποχρεωτική αργία με απόφασή του.

Να σημειωθεί ακόμη ότι με απόφαση του Υπουργού Εργασίας είναι δυνατό να οριστούν ως αργίες και άλλες εορτές, μέχρι πέντε (5) ετησίως, ως υποχρεωτικές ή προαιρετικές, γενικές ή τοπικές, συνολικές ή για συγκεκριμένο κλάδο εργαζομένων ή επιχειρήσεων. Επιπλέον, υπάρχουν και οι εθιμικές αργίες.

Οι αργίες των εορτών του Πάσχα

α) ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Όπως προβλέπει η παράγραφος 2 του άρθρου 8 του Ν.Δ.515/1970, στις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργοστάσια, εργαστήρια κλπ., που έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Π.Δ. 27 Ιουν. / 4 Ιουλ. 1932 (δηλαδή σε βιομηχανικές επιχειρήσεις, μεταλλεία και λατομεία, οικοδομικές εργασίες, μεταφορές κλπ.), οι οποίες δεν λειτουργούν με εναλλασσόμενες ομάδες εργασίας, είναι δυνατόν να ορίζεται κατά τη Μ. Παρασκευή, συνεχής εργασία των μισθωτών, καθώς και η έναρξή της, από την 11η ώρα του μεσημεριού το νωρίτερο. Ο καθορισμός αυτός γίνεται με απόφαση του Νομάρχη Αθηνών για την περιοχή της τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, ενώ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας με απόφαση του οικείου Νομάρχη.

Συνεπώς, η Μ. Παρασκευή δεν είναι εξαιρέσιμη ημέρα για τις βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις, αλλά είναι δυνατόν να τροποποιηθούν οι ώρες εργασίας τους, με σχετική υπουργική ή νομαρχιακή απόφαση, πράγμα που συνήθως δεν γίνεται. Εφόσον λοιπόν δεν αλλάξουν οι ώρες, οι επιχειρήσεις μπορούν ν απασχολήσουν κανονικά το προσωπικό τους, χωρίς να καταβάλουν προσαύξηση 75%, γιατί η ημέρα αυτή είναι εργάσιμη. Επειδή ωστόσο είτε με ειδικούς όρους συλλογικών συμβάσεων εργασίας ή διαιτητικών αποφάσεων, είτε με έθιμο ή εργασιακή συνήθεια, πολλές επιχειρήσεις αργούν την Μ. Παρασκευή, στις περιπτώσεις αυτές θα εφαρμοστούν όσα προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις, έθιμα ή ατομικές συμφωνίες. Αν, δηλαδή, έχει προβλεφθεί οι επιχειρήσεις αυτές να αργήσουν με καταβολή ή όχι του ημερομισθίου, θα αργήσουν, εφαρμόζοντας ως προς την αμοιβή τη σχετική διάταξη, έθιμο κλπ.

Διαφορετική είναι η περίπτωση των μισθωτών των καταστημάτων, για τους οποίους απαγορεύεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Β.Δ.748/1966, η απασχόληση μέχρι τη 13.00 ώρα της Μ. Παρασκευής. Κατά την παραγρ. 2 του άρθρου 3 του Ν.435/1976 όμως, είναι δυνατόν με απόφαση του οικείου Νομάρχη, που εκδίδεται μετά από γνώμη των οικείων επαγγελματικών οργανώσεων εργοδοτών και μισθωτών, εφόσον υπάρχουν τέτοιες οργανώσεις, να ορίζονται με άλλο τρόπο τα της λειτουργίας των καταστημάτων, εφόσον αυτό το επιβάλλουν οι τοπικές συνήθειες.

β) ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Το Μ. Σάββατο είναι εργάσιμη ημέρα – δεν συμπεριλαμβάνεται στις υποχρεωτικές αργίες – για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, εκτός ορισμένων κατηγοριών μισθωτών που με εσωτερικούς κανονισμούς ή ΣΣΕ και ΔΑ έχουν καθιερώσει το Μ. Σάββατο ή άλλες αργίες π. χ. Καθαρά Δευτέρα κλπ. ως υποχρεωτικές τις ημέρες αυτές.

Επομένως οι μισθωτοί γενικά, εργατοτεχνίτες και υπάλληλοι, οφείλουν να εργαστούν κανονικά και όσοι από αυτούς αμείβονται με ημερομίσθιο, θα λάβουν το καταβαλλόμενο ημερομίσθιο, χωρίς κάποια προσαύξηση, ενώ όσοι αμείβονται με μηνιαίο μισθό δεν δικαιούνται κάποια ιδιαίτερη αμοιβή.

γ) Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

Για την Κυριακή του Πάσχα, ισχύουν όσα και για τις κοινές Κυριακές. Δηλαδή, όσοι απασχοληθούν την ημέρα αυτή – είτε νόμιμα, είτε παράνομα – αν αμείβονται με ημερομίσθιο δικαιούνται το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75%, που θα υπολογιστεί στο νόμιμο ημερομίσθιο, ενώ αν αμείβονται με μηνιαίο μισθό, θα πάρουν μόνο προσαύξηση 75%, που θα υπολογιστεί στο 1/25 του νόμιμου μηνιαίου μισθού τους. Οι τελευταίοι αυτοί, αν δεν αναπαυθούν άλλη ημέρα της εβδομάδας που αρχίζει την Κυριακή του Πάσχα, θα πάρουν και το 1/25 του καταβαλλόμενου μηνιαίου μισθού τους.

δ) Η ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

Όπως προαναφέρθηκε η ημέρα της Δευτέρας του Πάσχα συμπεριλαμβάνεται μεταξύ των εξαιρέσιμων ημερών υποχρεωτικής αργίας. Οι μισθωτοί που απασχολούνται κατά τις Κυριακές και τις εξαιρέσιμες ημέρες δικαιούνται την προσαύξηση του 75%, ενώ οι μισθωτοί που αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν θ απασχοληθούν τις εξαιρέσιμες εορτές, από λόγους που δεν οφείλονται στους ίδιους, θα πάρουν για κάθε τέτοια ημέρα ποσό ίσο με το ημερομίσθιό τους.

Συνεπώς, όσοι μισθωτοί αμείβονται με ημερομίσθιο και δεν θ απασχοληθούν τη Δευτέρα του Πάσχα, από λόγους που δεν οφείλονται στους ίδιους (δηλαδή οι μισθωτοί που δεν θ απασχοληθούν λόγω μη λειτουργίας της επιχειρήσεως κλπ. στην οποία εργάζονται), δικαιούνται το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους, χωρίς άλλη προσαύξηση, ενώ οι μισθωτοί που αμείβονται με μηνιαίο μισθό, δεν θα πάρουν τίποτε επιπλέον από τις κανονικές μηνιαίες αποδοχές τους.

Από τους μισθωτούς πάλι, που θα εργαστούν τη Δευτέρα του Πάσχα, οι μεν ημερομίσθιοι θα πάρουν το καταβαλλόμενο ημερομίσθιό τους και προσαύξηση 75%, που υπολογίζεται στο νόμιμο ημερομίσθιο, ενώ οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό, αν η επιχείρηση στην οποία απασχολούνται, εξαιρείται από την Κυριακή αργία, θα πάρουν μόνο προσαύξηση 75%, που θα υπολογισθεί στο 1/25 του νόμιμου μηνιαίου μισθού τους, χωρίς να τους οφείλεται το ημερομίσθιο της ημέρας αυτής, γιατί ο μισθός θεωρείται ότι περιέχει και την αμοιβή της απασχολήσεως κατά τις ημέρες αργίας, αφού οι εκμεταλλεύσεις στις οποίες εργάζονται, επιτρέπεται να λειτουργούν και κατ αυτές.

Αντίθετα, αν απασχολούνται σε επιχειρήσεις στις οποίες εφαρμόζεται η Κυριακή αργία – οπότε τη Δευτέρα του Πάσχα εργάζονται εκτάκτως, παρανόμως ή και νομίμως, μετά από άδεια της αρμόδιας κοινωνικής επιθεώρησης- θα πάρουν, πέρα από την προσαύξηση του 75% και το 1/25 του καταβαλλόμενου μηνιαίου μισθού, γιατί στην περίπτωση αυτή, ο μισθός αντιστοιχεί στις εργάσιμες ημέρες του μήνα και συνεπώς δεν περιλαμβάνει και την αμοιβή για την απασχόληση σε ημέρα αργίας.

Τα ημερομίσθια της Δευτέρας του Πάσχα, τα δικαιούνται και οι ημερομίσθιοι μισθωτοί που βρίσκονται σε άδεια χωρίς να προσμετρήσουν όμως την ημέρα αυτή στις εργάσιμες ημέρες της άδειας. Οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό, θα πάρουν τις κανονικές αποδοχές της άδειας (χωρίς πρόσθετο ημερομίσθιο για την αργία), αλλά και στην περίπτωση αυτή, δεν θα προσμετρηθεί η ημέρα της αργίας στις εργάσιμες ημέρες της άδειάς τους.

Οι μισθωτοί που θ απασχοληθούν τη Δευτέρα του Πάσχα, δεν δικαιούνται αναπληρωματική εβδομαδιαία ανάπαυση σε άλλη ημέρα της εβδομάδας, γιατί όπως προβλέπει το άρθρο 10 του Β.Δ.748/1966, τέτοια ανάπαυση δικαιούνται μόνο όσοι εργάζονται την Κυριακή κι όχι όσοι εργάζονται τις εξαιρέσιμες ημέρες που δεν συμπίπτουν με Κυριακή.

(Κων/νος Πλαγάκος, Οικονομολόγος)