Αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης τα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας
Χρειάστηκε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για να σωθούν τελικά οι οκτώ πολυκατοικίες στη λεωφόρο Αλεξάνδρας, που χτίστηκαν το 1935 για να στεγάσουν τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, τα όνειρα και τις ελπίδες τους…
Αίσιο τέλος είχε ο αγώνας εκπροσώπων πολιτιστικών συλλόγων, βουλευτών και ιδιωτών κατά της απόφασης του υπουργείου Πολιτισμού να κατεδαφιστούν οι έξι από τις οκτώ προσφυγικές πολυκατοικίες στη λεωφόρο Αλεξάνδρας.
Τον Οκτώβριο του 2004, και έπειτα από σχετική προσφυγή, το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε τη διατήρηση όλων των πολυκατοικιών, κρίνοντας ως πλημμελώς αιτιολογημένη την απόφαση του ΥΠΠΟ, βάσει της οποίας χαρακτηρίζονταν διατηρητέα μόνο δύο από τα οκτώ κτίρια.
Με την παραπάνω απόφασή του το ΣτΕ έκανε δεκτή την πρόταση της συμβούλου επικρατείας Αικατερίνης Σακελλαροπούλου, η οποία -επικαλούμενη την ιστορική, κοινωνική, αρχιτεκτονική και πολεοδομική σημασία των κτιρίων- είχε ζητήσει τη διατήρησή τους.
Οι οκτώ τριώροφες πολυκατοικίες, 228 διαμερισμάτων, που καταλαμβάνουν έκταση 14,5 στρεμμάτων, κτίστηκαν το 1935 από τους αρχιτέκτονες Κίμωνα Λάσκαρη και Δημήτρη Κυριακού στο στιλ του Bauhaus, προκειμένου να στεγάσουν τους Μικρασιάτες πρόσφυγες.
Στη γνωμοδότησή τους -που είχε γίνει δεκτή από την προηγούμενη ηγεσία του ΥΠΠΟ- τα μέλη του Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων υποστήριξαν ότι έξι πολυκατοικίες (μεταξύ του Δικαστικού Μεγάρου και του νοσοκομείου «Αγιος Σάββας») πρέπει να κατεδαφιστούν, επειδή δεν πληρούν τους όρους της αντισεισμικής προστασίας, ενώ το κόστος ανακαίνισης και συντήρησής τους είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Έτσι, η Πολιτεία -στο πλαίσιο και των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας- είχε προωθήσει την κατεδάφιση των έξι πολυκατοικιών και τη δημιουργία στη θέση τους χώρου πρασίνου. Ο σχεδιασμός προέβλεπε τη δημιουργία πάρκου αναψυχής, παιδικής χαράς, ενός υπαίθριου θεάτρου και ενός ανοιχτού γηπέδου. Το έργο θα υλοποιείτο μέσω της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου, η οποία θα έπρεπε πρώτα να αγοράσει τα διαμερίσματα από τους σημερινούς ιδιοκτήτες τους.
Τα κρατικά σχέδια, ωστόσο, συνάντησαν τη σθεναρή αντίσταση των ενοίκων των διαμερισμάτων, αλλά και πολλών άλλων, με αποτέλεσμα να αποφασιστεί η διατήρηση των κτιρίων. Άγνωστο, πάντως, παραμένει εάν η πολιτεία θα αποφασίσει τελικά να ανακατασκευάσει τα κτίρια, που πρεσβεύουν τόσα πολλά για την ιστορία αυτής της πόλης…