Lord of the Rings: The Return of the King, The – Κριτική

Το κινούμενο σχέδιο ήταν ο μόνος τρόπος να εικονογραφήσει κανείς τον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» μέχρι πριν από μερικά χρόνια. Ήταν εξαιρετικά παρακινδυνευμένο να αναπαραστήσει κανείς τους ανθρώπους, τα ξωτικά, τα πλάσματα, τα τέρατα, τις πολιτείες και τα τοπία που γεννήθηκαν στη φαντασία του Τόλκιν. Ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να καταντήσουν γελοία «καλικαντζαράκια». Έτσι, ο Τζάκσον και οι συνεργάτες του πήραν μεγάλο ρίσκο, όταν εμφανίστηκαν στους ανθρώπους της New Line, τους μίλησαν για την πρόθεσή τους να μεταφέρουν στην οθόνη το τρίτομο αυτό έργο και τους παρουσίασαν σενάρια, σκίτσα και πρωτόγονα computer animation, που έδιναν μια αμυδρή εικόνα του τι είχαν στο μυαλό τους να κάνουν. Έπεισαν, και σύντομα «έπεσαν» οι υπογραφές. Από εκεί και πέρα ήταν ζήτημα χρόνου και μόχθου.
Τα σενάρια ξαναγράφτηκαν, εργοτάξια δημιουργήθηκαν σε διάφορα σημεία της γενέτειρας του σκηνοθέτη, πλήθος τεχνητών ανέλαβε την κατασκευή των ρούχων και του οπλισμού, έγινε μια σοφή επιλογή χώρων και ηθοποιών, η εταιρεία ψηφιακών εφέ Weta (ιδιοκτησία του Πίτερ Τζάκσον) κόντεψε να «βάλει τα γυαλιά» στην Industrial Light and Magic του Τζορτζ Λούκας και η Νέα Ζηλανδία μετατράπηκε σε κάτι σαν… τον ομφαλό της Γης.
Το πρώτο επεισόδιο του «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» δεν έγινε ομόφωνα αποδεκτό. Οι γνώστες (και αναγνώστες) του έργου του Τόλκιν ενθουσιάστηκαν. Όσοι δεν είχαν ακούσει ξανά περί Φρόντο, Αραγκορν, Γκάνταλφ και περί των υπολοίπων χαρακτήρων δοκίμασαν μια μάλλον δυσάρεστη έκπληξη: ένα φιλμ φαντασίας, όμορφο ως προς το εικαστικό μέρος, αλλά χωρίς φινάλε και με θέμα ελάχιστα ιντριγκαδόρικο για το ενήλικο κοινό. Οι «Δυο Πύργοι», το δεύτερο μέρος της τριλογίας, άλλαξε το σκηνικό. Στο φιλμ αυτό ακόμα και ο άσχετος με τον κόσμο του Τόλκιν θεατής μπορούσε να αφεθεί στην κλιμάκωση της δράσης και στο θέαμα, με αποκορύφωμα την πολιορκία της πόλης Ρόχαν και τη μάχη στην παρακείμενη χαράδρα του Χελμ. Στην ίδια ταινία έκανε την εμφάνισή του και ένας χαρακτήρας-υβρίδιο αληθινού ηθοποιού (Αντι Σέρκις) και ψηφιακής τεχνολογίας. Επρόκειτο για το Γκόλουμ -τόσο πειστικό στις κινήσεις και στις εκφράσεις του, που οι συντελεστές του ανέθεσαν την εισαγωγή στο τρίτο, καλύτερο και πιο εντυπωσιακό από όλα κομμάτι της τριλογίας.
Μολονότι ο Τζάκσον ακολουθεί τη «συνταγή» του δεύτερου μέρους (εδώ η ιστορία εξελίσσεται σε δυο αντί για τρεις παράλληλους άξονες), καταφέρνει να μεταδώσει στο θεατή και την αίσθηση του ολοκληρωμένου έργου και εκείνη του μεγάλου, συναρπαστικού θεάματος. Πρόκειται για μια παραμυθένια φιλμική δημιουργία. Ο σχεδιασμός της Μίνας Τίριθ, μιας πόλης που μοιάζει σκαλισμένη σε απόκρημνο βράχο, είναι εκπληκτικός. Το Γκόλουμ διεκδικεί… Όσκαρ ερμηνείας. Οι ιπτάμενοι δράκοντες διαθέτουν πλαστικότητα και οι ελέφαντες-μαμούθ που παίρνουν μέρος στη μάχη εντυπωσιάζουν με την κίνησή τους. Όσο για τη μάχη αυτή καθαυτή, μοιάζει να είναι από τις ωραιότερες που γυρίστηκαν ποτέ, όσον αφορά στις ταινίες φαντασίας. Χάρη στους υπολογιστές, οι στρατοί αριθμούν μυριάδες πολεμιστών. Οι δράκοι πραγματοποιούν κάθετες εφορμήσεις και αρπάζουν με τα δόντια τους στρατιώτες. Οι νεκροί, τέλος, προβάλουν από την ομίχλη, πλάσματα άυλα και πιστά σε έναν όρκο που κάποτε είχαν δώσει.
Για όλα αυτά, και -μεταξύ μας- για το πολυδάπανο των τριών παραγωγών, η Ακαδημία Κινηματογράφου τίμησε τον τρίτο «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» με έντεκα αγαλματίδια: Όσκαρ Καλύτερης ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σκηνικών, Κοστουμιών, Διασκευασμένου Σεναρίου, Πρωτότυπης Μουσικής, Πρωτότυπου Τραγουδιού, Μοντάζ, Μακιγιάζ, Ήχου, Οπτικών Εφέ. Ίσως ήταν υπερβολή. Ίσως, πάλι, όχι, καθώς τα περισσότερα βραβεία αφορούσαν στο τεχνικό μέρος της παραγωγής. Πάντως, ένα είναι σίγουρο: Η μυθολογία του Σκότους (μαγεία, φόβος του θανάτου και της επικράτησης του Κακού) υπάρχει στο κύτταρο των δυτικών κοινωνιών. Αναπόφευκτα, λοιπόν, τέτοιου τύπου θέματα αφενός δουλεύονται καλύτερα στο μυαλό των δημιουργών και αφετέρου έχουν εξασφαλισμένη την αποδοχή εκ μέρους του δυτικού κόσμου. Αυτό δικαιολογεί εν μέρει και την αμηχανία που αισθάνονται οι δημιουργοί του Χόλιγουντ, όταν αντιμετωπίζουν μύθους λουσμένους στο φως, όπως οι ελληνικοί…
Λόγω της φετινής διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων, το DVD με την «Επιστροφή του Βασιλιά» κυκλοφορεί νωρίτερα. Η στρατηγική προώθησης του προϊόντος είναι πανομοιότυπη με τα δυο προηγούμενα μέρη, οπότε ο καταναλωτής ξέρει τι να περιμένει: Μια πρώτη έκδοση σε διπλό DVD, με τον ένα δίσκο να περιέχει το κυρίως πρόγραμμα και με τα έξτρα στο δεύτερο δισκάκι. Η μεταφορά σε ψηφιακή μορφή είναι αψεγάδιαστη. Η αναμορφική εικόνα διαθέτει στιλπνότητα, ζωντανά χρώματα και άριστη λεπτομέρεια, ακόμα και στις «περίεργες» σκηνές (προσέξτε τη διαύγεια που διατηρεί στη σπηλιά της αράχνης και στην πρώτη συνάντηση του Αραγκορν με τους νεκρούς). Ο ήχος (επτακάναλο Dolby EX) δικαιώνει το Όσκαρ, όχι μόνο για την εξαιρετική αίσθηση περιβάλλοντος χώρου (δράκοι που πετάνε γύρω από το θεατή και μια ολοζώντανη μάχη), αλλά και για τη λεπτομέρεια (κρυστάλλινη μουσική, κλαγγή των σπαθιών, «χορταστικές» χαμηλές συχνότητες). Τα έξτρα περιέχουν μεταξύ άλλων τα καθιερωμένα φιλμάκια με παρασκήνιο και ένα «Making of» που συχνά αναφέρεται στο στάδιο προετοιμασίας της τριλογίας.