Εκτός τροχιάς ο «οδικός χάρτης» στη Μέση Ανατολή της τυφλής βίας

51

Το 2003 «ξυπνά» με το Τελ Αβίβ βαμμένο στο αίμα να μετρά 18 νεκρούς από έναν τρομοκράτη-μάρτυρα. Ο Αριέλ Σαρόν, έχοντας εδραιώσει γερά τη θέση του στην εξουσία του Ισραήλ μετά τη νίκη στις εκλογές της 28ης Ιανουαρίου, εμμένει σε σκληρή γραμμή. Ο Γιασέρ Αραφάτ στην πρώτη γραμμή -αν και υπό το βάρος των διεθνών πιέσεων θα διορίσει τον πρώτο πρωθυπουργό στην ιστορία του λαού του- αδυνατεί να ελέγξει τους εξτρεμιστές.

Η ορκομωσία της κυβέρνησης υπό τον Μαχμούντ Αμπάς τον Απρίλιο και η επακόλουθη δημοσιοποίηση του σχεδίου ειρήνευσης του «κουαρτέτου» ΟΗΕ, ΕΕ, ΗΠΑ και Ρωσίας αναζωογονούν την ελπίδα. Σε Αίγυπτο και Ιορδανία, ο Τζορτζ Ο.Μπους εγκαινιάζει πανηγυρικά τον Ιούνιο τη πλέον φιλόδοξη πρωτοβουλία ειρήνευσης σε διάστημα άνω των δύο ετών, εξασφαλίζοντας την αραβική υποστήριξη στον «οδικό χάρτη» και τη δέσμευση Σαρόν-Αμπάς για την εφαρμογή του.

Η ελπίδα για ειρήνευση δεν διαρκεί πολύ. Η Ιερουσαλήμ ζει ξανά στις 11 Ιουνίου τον εφιάλτη του καμικάζι που σκοτώνει τυφλά. Το σκηνικό της φρίκης μεταφέρεται στη Γάζα με τους Παλαιστίνιους να θρηνούν τα δικά τους θύματα. Ο ισραηλινός στρατός λαμβάνει εντολή συντριβής της Χαμάς και του ιδρυτή της σεΐχη Αχμέντ Γιασίν, ο οποίος διαφεύγει απόπειρας δολοφονίας. Διεθνής έκκληση αυτοσυγκράτησης.

Χαμάς, Ισλαμική Τζιχάντ και Φατάχ ανακοινώνουν στα τέλη Ιουνίου υπό όρους τρίμηνη κατάπαυση του πυρός. «Ανευ αξίας» η μονομερής εκεχειρία κατά την κυβέρνηση Σαρόν, η οποία, πάντως, συμφωνεί να «δοκιμάσει» την κυβέρνηση Αμπάς επιστρέφοντας υπό παλαιστινιακό έλεγχο τα βόρεια τμήματα της Λωρίδας της Γάζας και τη Βηθλεέμ της Δ.Όχθης.

Και η ιστορία επαναλαμβάνεται

Στις 19 Αυγούστου επίθεση καμικάζι κατά λεωφορείου στην Ιερουσαλήμ· Χαμάς και Ισλαμική Τζιχάντ «διεκδικούν» το θάνατο 20 ανθρώπων και το Ισραήλ τίθεται σε κατάσταση συναγερμού παγώνοντας συνομιλίες και τη διαδικασία περαιτέρω απόσυρσης. Νέο διπλό πολύνεκρο χτύπημα σε Ιερουσαλήμ και Τελ Αβίβ στις 9 Σεπτεμβρίου, νέα σκληρή απάντηση. Για τον Αραφάτ ο «οδικός χάρτης» είναι «νεκρός».

Στην παλαιστινιακή πολιτική σκηνή ξεσπάει κρίση με τον Αμπάς να παραιτείται έχοντας εμπλακεί σε «πάλη εξουσίας» με τον ιστορικό ηγέτη. Το Ισραήλ αποφασίζει στις 11 Σεπτεμβρίου να «απομακρύνει» τον Αραφάτ και η Μ.Ανατολή απειλείται με ανάφλεξη. «Ίσως με σκοτώσουν με τις βόμβες τους, εγώ όμως δεν φεύγω» δηλώνει εκείνος. Ώρες δραματικές με τους Παλαιστίνιους ασπίδα γύρω από το αρχηγείο της Ραμάλα. Η όποια τελική απόφαση δεν αναμένεται άμεσα, τα τελευταία λόγια της κυβέρνησης Σαρόν.

Ο Αχμέντ Κορέι ηγείται παλαιστινιακής κυβέρνησης εκτάκτου ανάγκης και ο Σαρόν ανακοινώνει -κόντρα στον «οδικό χάρτη» και τις διεθνείς εκκλήσεις- επέκταση του τείχους ασφαλείας κατά μήκος της Δ.Όχθης. Ξανά μακελειό στη Χάιφα στις 4 Οκτωβρίου, ισραηλινή επιδρομή στη Συρία με στόχο «στρατοπέδο της Χεζμπολάχ». Ανταλλαγή σκληρών δηλώσεων Τελ Αβίβ-Δαμασκού, ευρωπαϊκό «κατηγορώ» για την επιδρομή και αμερικανική αναγνώριση του δικαιώματος του Ισραήλ στην αυτοάμυνα.

Ο ισραηλινός στρατός εντείνει το κυνήγι εξτρεμιστών με μαζικές επιχειρήσεις σε Γάζα και Δ.Όχθη. Το τίμημα βαρύ για τους αμάχους. Νέα κρίση με τον Κορέι σε μετωπική σύγκρουση με τον Αραφάτ να απειλεί με παραίτηση. Η θύελλα κοπάζει στις 12 Νοεμβρίου με την ορκωμοσία της διευρυμένης παλαιστινιακής κυβέρνησης κατόπιν συμφωνίας που αναδεικνύει νικητή τον Αραφάτ, καθώς διατηρεί τις εξουσίες στον τομέα-«κλειδί» της ασφάλειας.

Την 1η Δεκεμβρίου έρχεται η επίσημη παρουσίαση της «Πρωτοβουλίας της Γενεύης», της εναλλακτικής ανεπίσημης ειρηνευτικής πρότασης που φέρει τη «σφραγίδα» των Γιάσερ Αμπέντ Ράμπο και Γιόσι Μπεϊλίν. Η διεθνής κοινότητα χαιρετίζει, όμως κυβέρνηση Σαρόν απορρίπτει την πρωτοβουλία ως καταστροφική για το κράτος του Ισραήλ. Τα μονομερή μέτρα του Αριέλ Σαρόν θα διχάσουν, και όσο για την πολυαναμενόμενη για το Δεκέμβριο συνάντησή του με τον Αχμέντ Κορέι έχει μάλλον απομακρυνθεί. Το βλέμμα τώρα στο 2004.

E.M.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ