Διονυσιακό έθιμο της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει και φέτος στο Λιβάδι Ολύμπου
Tα μπαμπαλιούρια, ένα παμπάλαιο πρωτοχρονιάτικο έθιμο με πολύπλοκη μεταμφίεση και θορυβώδη κουδούνια αναβιώνει και φέτος στο Λιβάδι Ολύμπου, κωμόπολη 3.000 κατοίκων που είναι σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του όρους Τιτάριους των Πιερίων.
Tα μπαμπαλιούρια, ένα παμπάλαιο πρωτοχρονιάτικο έθιμο με πολύπλοκη μεταμφίεση και θορυβώδη κουδούνια αναβιώνει και φέτος στο Λιβάδι Ολύμπου, κωμόπολη 3.000 κατοίκων που είναι σκαρφαλωμένη στις πλαγιές του όρους Τιτάριους των Πιερίων.
Παρόμοιες πρωτοχρονιάτικες εκδηλώσεις γίνονται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδος, με διαφορετικές όμως λεπτομέρειες και άλλη ονομασία, όπως Ραγκάτσια, Μωμόγεροι και Τζαμαλοί.
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς οι υποψήφιοι μπαμπαλιούρηδες φορούν το σαλαβάρι, ένα είδος λευκού ή μαύρου παντελονιού. Κάτω από τα γόνατα βάζουν μαύρες ή άσπρες καλτσοδέτες, όμοιες με εκείνες που φορούν οι τσολιάδες. Το σαλαβάρι το στερεώνουν στη μέση με μια πλατειά μάλλινη, άσπρη ή μαύρη ζώνη. Το πουκάμισο είναι άσπρο και πλατυμάνικο, εξάρτημα και αυτό της τσολιάδικης στολής. Στη συνέχεια τυλίγουν μια κουβέρτα ή ένα σεντόνι κυλινδρικά και το δένουν με δυνατό σχοινί. Αυτός ο κύλινδρος θα στερεωθεί στο στήθος και θα γίνει η βάση πάνω στην οποία θα κρεμαστούν τα κυπριά, τα οποία ζυγίζουν από 3 έως 6 κιλά το ένα και δημιουργούν πολύ δυνατό θόρυβο.
Τα παιδιά που ντύνονται μπαμπαλιούρια φορούν μικρότερα κουδούνια, συνήθως τσόκανα (προβάτων) ή τράκες μεταφορικών ζώων. Ο θόρυβος από τα κουδούνια αυτά είναι μικρότερος και ποικίλος. Οταν κυκλοφορούν πολλά μικρά μπαμπαλιούρια, δίνουν την εντύπωση πως περνάει ολόκληρο κοπάδι προβάτων.
Στο κεφάλι τοποθετούν ειδική μάσκα από τομάρι ζώου, τη φουλίνα, συνήθως από δέρμα χοίρου, η οποία είναι μαύρη ή άσπρη και έχει ανοίγματα για τα μάτια και το στόμα. Εξωτερικά τη χρωματίζουν.
Το τελευταίο εξάρτημα του μπαμπαλιουριού είναι το ξύλινο σπαθί. Εχει μήκος 40-80 εκατοστά και βάφεται με παράλληλους πολύχρωμους κύκλους.
Ετοιμα τα μπαμπαλιούρια, περιμένουν να τελειώσει πρώτα η Θεία Λειτουργία και μετά να ξεχυθούν στους δρόμους. Προηγουμένως φροντίζουν να βρουν συνοδό, τον αδελφογύρτη ή φουρτάτο, ο οποίος μαζεύει τα χρήματα. Είναι ντυμένος κανονικά με τα γιορτινά του ρούχα και κρατάει στο χέρι γκλίτσα.
Καθώς πλησιάζει το τέλος της Θείας Λειτουργίας, τα μπαμπαλιούρια συγκεντρώνονται έξω από τις εκκλησίες και περιμένουν.
Βγαίνοντας ο κόσμος από την εκκλησία, πέφτει στα μπλόκα των μεταμφιεσμένων. Συγκεκριμένα, τα μπαμπαλιούρια αναγκάζουν τους Λιβαδιώτες να μπουν μεταξύ σπαθιού και στήθους και δεν τους αφήνουν αν δεν βάλουν πάνω στο σπαθί χρήματα. Μόλις καταθέτουν τα χρήματα τα θύματα, ο αδελφογύρτης τα παίρνει και εύχεται χρόνια πολλά.