ΟΠΕΚΕΠΕ: Πώς αποκαλύφθηκαν τα κυκλώματα – Τα στοιχεία από την επιχείρηση «Θερισμός» του ελληνικού FBI

Εκτεταμένο δίκτυο κυκλωμάτων με εμπλοκή της οργανωμένης μαφίας αποκαλύπτεται πίσω από τις παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, σύμφωνα με τα στοιχεία από την επιχείρηση «Θερισμός» του ελληνικού FBI.

Οι κατηγορούμενοι για εμπλοκή στις πέντε υποθέσεις που διαλεύκανε το «ελληνικό FBI» ανέρχονται σε 1.151

Σύμφωνα με πληροφορίες, η ανάλυση των στοιχείων από τις επιχειρήσεις της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ) κατά των εγκληματικών κυκλωμάτων, μέλη των οποίων εισέπρατταν επί χρόνια επιδοτήσεις, δείχνει ότι σημαντικό μέρος της κατάχρησης πόρων του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν συνδέεται με μεμονωμένους παραγωγούς, αλλά με τη δράση οργανωμένου εγκλήματος.

Πιο συγκεκριμένα, η «Επιχείρηση Θερισμός» της ΔΑΟΕ – γνωστής ως ελληνικό FBI, που τους τελευταίους έξι μήνες έχει εξαρθρώσει πέντε εγκληματικές ομάδες, από την Κρήτη έως τη Βόρεια Ελλάδα – αποκαλύπτει την έντονη και σε βάθος χρόνου εμπλοκή της οργανωμένης μαφίας, που καμιά σχέση δεν έχει με τον αγροτικό κόσμο, στην παράνομη απομύζηση ενισχύσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Πάνω από 17 εκατ. ευρώ ζημία

Οι κατηγορούμενοι για εμπλοκή στις πέντε υποθέσεις που εξιχνιάστηκαν ανέρχονται σε 1.151. Έως σήμερα έχουν συλληφθεί περισσότεροι από 90 εμπλεκόμενοι, εκ των οποίων τουλάχιστον 17 έχουν κριθεί προφυλακιστέοι και περίπου 40 κρατήθηκαν προσωρινά και έκτοτε αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους.

Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, η ζημία από τη δράση των πέντε εγκληματικών ομάδων δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα με απόλυτη ακρίβεια, καθώς οι έρευνες συνεχίζονται, όμως εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 17 εκατομμύρια ευρώ.

«Εδώ δεν μιλάμε για μεμονωμένες ‘μικρές’ υποθέσεις. Και αυτές υπάρχουν, προφανώς, και δεκάδες καταχραστές έχουν ήδη καταδικαστεί από τη Δικαιοσύνη ή είναι υπόδικοι», αναφέρει κυβερνητική πηγή, επισημαίνοντας τα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που έχουν δεσμευτεί στο πλαίσιο διάφορων ερευνών ανά την Ελλάδα.

«Σε αυτές τις πέντε περιπτώσεις», συνεχίζει η ίδια πηγή, «βλέπουμε οργανωμένες ομάδες, με διακριτούς ρόλους, διαβάθμιση, πολυετή δράση. Είναι μία πολύ διαφορετική και σημαντική πτυχή της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, που γενικά δεν είναι γνωστή στο ευρύ κοινό».

Οι modi operandi

Από την εξέταση των πέντε μεγάλων υποθέσεων προκύπτουν κοινοί τρόποι δράσης. Οι εγκληματικές ομάδες εντόπιζαν αγροτεμάχια που είχαν μεν δικαιώματα επί των επιδοτήσεων για καλλιέργειες και βοσκοπότια, όμως δεν είχαν δηλωθεί από άλλους αιτούντες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε πολλές περιπτώσεις επρόκειτο για εκτάσεις που ανήκαν σε ανυποψίαστους πολίτες, σε θανόντες, ακόμα και στο Δημόσιο.

Στη συνέχεια, ηγετικά μέλη της εκάστοτε εγκληματικής οργάνωσης ή μέλη με λογιστικές γνώσεις καταχώριζαν τα γήπεδα στη δήλωση ακίνητης περιουσίας συνεργατών ή συγγενών τους, οι οποίοι εμφανίζονταν τάχα ως ιδιοκτήτες ή εκμισθωτές. Με αυτό το πλαστό αποδεικτικό κυριότητας υποβάλλονταν δηλώσεις για ενισχύσεις. Οι εγγραφές των γηπέδων στο Ε9 των δήθεν ιδιοκτητών διαγράφονταν λίγο αργότερα, σε μία προσπάθεια να σβηστούν τα ίχνη της απάτης.

Οι αστυνομικοί διαπίστωσαν, μάλιστα, ότι δράστες που εμφανίστηκαν ως ιδιοκτήτες βοσκοτόπων φρόντιζαν να «φουσκώνουν» και το μέγεθος των κοπαδιών τους, επιζητώντας ακόμα μεγαλύτερα οφέλη. Σε δύο περιπτώσεις οι εγκληματικές ομάδες υποστηρίζονταν από στελέχη Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων, τα οποία λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ παραγωγών και του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με αυτόν τον τρόπο οι δράστες είτε είχαν πρόσβαση σε χαρτογραφικές αποτυπώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και μπορούσαν να εντοπίσουν ευκολότερα αδήλωτα αγροτεμάχια, είτε είχαν ευνοϊκή μεταχείριση στην καταχώριση των αιτήσεών τους.

Μία από αυτές τις εγκληματικές ομάδες δρούσε διαφορετικά. Ίδρυσε δύο εταιρείες που διακινούσαν εικονικά παραστατικά πώλησης και πλαστές ετικέτες πιστοποίησης σπόρων. Τα παράνομα κέρδη έρχονταν όταν συνεργάτες των δύο επιχειρήσεων υπέβαλαν αιτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, επισυνάπτοντας τα παράτυπα τιμολόγια ως «αποδεικτικά» της «δραστηριότητάς» τους.

Εντύπωση προκαλεί και η ευρεία γεωγραφική διασπορά των κατηγορουμένων, η οποία αντανακλά και το μεγάλο μέγεθος της διείσδυσης του οργανωμένου εγκλήματος στον χώρο των επιχορηγήσεων για τον πρωτογενή τομέα.

Η πρώτη οργάνωση που εξαρθρώθηκε, οδηγώντας στην απαγγελία κατηγοριών εναντίον περισσότερων από 40 προσώπων, δραστηριοποιούνταν στην Κρήτη και τη Σάμο. Η δεύτερη, που διαλύθηκε στις αρχές Απριλίου και στην οποία εμπλέκονται 290 άτομα, ήταν ενεργή στο Κιλκίς και σε άλλες περιοχές της βόρειας Ελλάδας.

Τον Μάιο, η ΔΑΟΕ διαλεύκανε τη δράση μίας ομάδας που κινούνταν σε πολλές περιοχής της Κρήτης και ακόμα δύο ομάδων που είχαν ως «έδρα» τη Μακεδονία, αλλά τα «πλοκάμια» τους έφταναν έως την Κρήτη, την Αθήνα, τη Σαντορίνη και την Ήπειρο. Σε μία εξ αυτών, η οποία εκτιμάται ότι ήταν ενεργή τουλάχιστον από το 2018, εμπλέκονται 404 κατηγορούμενοι.

Σύμφωνα με πληροφορίες, συνολικά έχουν παραγγελθεί 70 έλεγχοι για πιθανές παρατυπίες στις ενισχύσεις από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορούν φυσικά αλλά και νομικά πρόσωπα, με τις πρώτες ενέργειες να χρονολογούνται από το 2010.

«Κάθε έρευνα απαιτεί πολύ χρόνο, συγκέντρωση στοιχείων, ενδελεχή αξιολόγηση και αντιπαραβολή τους» αναφέρει υπό καθεστώς ανωνυμίας ανώτερο στέλεχος της ΔΑΟΕ και προσθέτει ότι «πλέον έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα και με κάθε υπόθεση καταλαβαίνουμε κι εμείς καλύτερα πώς συγκροτούνταν και πώς λειτουργούσαν όλες αυτές οι ομάδες».

Να σημειωθεί ότι πέραν της ευρείας έρευνας που έχει διατάξει ο εισαγγελέας που εποπτεύει το «ελληνικό FBI», υπάρχουν περαιωμένες αλλά και εν εξελίξει έρευνες που έχουν παραγγείλει τόσο εισαγγελείς πρωτοδικών όσο και οι εντεταλμένοι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.