Φοροδιαφυγή: Τα επαγγέλματα που βρίσκονται στο στόχαστρο

Ως μια από τις πιο επίμονες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας αναδεικνύει η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) τη φοροδιαφυγή.

Στο μικροσκόπιο βρίσκονται κυρίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά και οι δυνατότητες ελέγχου παραμένουν περιορισμένες, εμφανίζεται μάλιστα εντονότερη.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων, επαγγέλματα όπως υπηρεσίες υγείας και νομικές υπηρεσίες, τεχνικά επαγγέλματα (μηχανικοί, εργολάβοι), προσωπικές υπηρεσίες (κομμωτήρια, συνεργεία, επισκευές), καθώς και τμήματα της εστίασης και του λιανικού εμπορίου, όπου η εκτεταμένη χρήση μετρητών διευκολύνει την απόκρυψη εισοδημάτων.

Η ΤτΕ για τη φοροδιαφυγή

Στην κατεύθυνση περαιτέρω περιορισμού της φοροδιαφυγής, η ΤτΕ προτείνει:

• Ψηφιοποίηση και διασταυρώσεις δεδομένων: Κομβικό ρόλο στη νέα στρατηγική διαδραματίζει η αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών. Η χρήση σύγχρονων εργαλείων για τη διασταύρωση στοιχείων και τον εντοπισμό αποκλίσεων εισοδημάτων μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα των φορολογικών αρχών. Η περαιτέρω ψηφιοποίηση των συναλλαγών, σε συνδυασμό με την επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών, περιορίζει τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί ένα πιο διαφανές περιβάλλον για την οικονομική δραστηριότητα.
• Μείωση της χρήσης μετρητών: Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ανάγκη περιορισμού της χρήσης μετρητών, που αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της φοροδιαφυγής. Η ενθάρρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών –μέσω κινήτρων αλλά και υποχρεώσεων– εκτιμάται ότι θα συμβάλει καθοριστικά στη σύλληψη φορολογητέας ύλης που μέχρι σήμερα διαφεύγει. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η σύνδεση των πληρωμών με ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής έχει ήδη αποφέρει αποτελέσματα, ιδιαίτερα στον τομέα του ΦΠΑ.
• Διαρθρωτικές παρεμβάσεις και μόνιμα μέτρα: Η αύξηση των εσόδων δεν βασίζεται μόνο σε συγκυριακές παρεμβάσεις, αλλά σε μόνιμες διαρθρωτικές αλλαγές. Σύμφωνα με την έκθεση, τα έσοδα των τελευταίων ετών ενισχύθηκαν σημαντικά από τέτοιου τύπου παρεμβάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής.

Μιλούν τα νούμερα

Τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης είναι αποκαλυπτικά. Σε πολλές περιπτώσεις, τα καθαρά κέρδη που δηλώνονται αντιστοιχούν μόλις στο 6% των ακαθάριστων εσόδων, ενώ το μέσο ετήσιο εισόδημα που εμφανίζεται στις δηλώσεις δεν ξεπερνά τα 3.655 ευρώ.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα σε συγκεκριμένους κλάδους.

Σχεδόν το 68% των ιδιοκτητών μπαρ δηλώνει ζημιές, ενώ αντίστοιχα ποσοστά καταγράφονται σε εστιατόρια (53%), κομμωτήρια (59%) και συνεργεία αυτοκινήτων (50%). Ακόμη και όπου δηλώνονται κέρδη, τα ποσά είναι ιδιαίτερα χαμηλά, συνήθως μεταξύ 5.000 και 10.000 ευρώ ετησίως.

Πηγή: ΟΤ