Δημοσκόπηση: Συντριπτική δυσαρέσκεια για την κυβέρνηση – Πορεία προς τα πίσω, συμπιεσμένα εισοδήματα και θεσμική απαξίωση

Με τον πλέον ανάγλυφο τρόπο αποτυπώνεται στην κοινωνία το βαθύ ρήγμα ανάμεσα στο κυβερνητικό αφήγημα και την κοινωνική πραγματικότητα. Οι πολίτες, εγκλωβισμένοι στα «ταραγμένα νερά» που προκαλεί η ακρίβεια, στέλνουν ηχηρό μήνυμα αποδοκιμασίας στην κυβέρνηση, απορρίπτοντας τις διακηρύξεις περί «επιστροφής στην κανονικότητα».

Κοινωνική και θεσμική κρίση: Η ακρίβεια γονατίζει τα νοικοκυριά, η διαφθορά κλονίζει τη Δημοκρατία

Στο επίκεντρο βρίσκεται η καθημερινή επιβίωση. Τα εισοδήματα των νοικοκυριών παραμένουν δραματικά συμπιεσμένα με την αγοραστική τους δύναμη να εξανεμίζεται.

Η οικονομική αυτή ασφυξία, ωστόσο, δεν είναι το μόνο μέτωπο, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών».

Θεσμική απαξίωση, διαφθορά, αμφισβήτηση της ποιότητας της δημοκρατίας

Συνοδεύεται από μια πρωτοφανή θεσμική απαξίωση, όπου η διαφθορά, η αμφισβήτηση της ποιότητας της δημοκρατίας και η διάχυτη δυσπιστία απέναντι στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης -ιδιαίτερα μετά τους χειρισμούς σε υποθέσεις όπως τα Τέμπη και οι υποκλοπές -κλονίζουν τα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής.

Η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και την πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες μοιάζει πλέον χαοτική, μετατρέποντας τη σιωπηρή δυσαρέσκεια σε μια δομική, καθολική αμφισβήτηση της ακολουθούμενης πολιτικής.

Η παρουσίαση των στοιχείων από τους Στράτο Φαναρά και Γιάννη Μπαλαμπανίδη φωτίζουν πτυχές που επαναπροσδιορίζουν την ανάγκη για μια σοβαρή επανεξέταση της σχέσης πολιτικού συστήματος, κοινωνίας και θεσμών.

Συνέδριο ΚΥΚΛΟΥ ΙΔΕΩΝ – Έρευνα της Metron Analysis -«Τι προσλαμβάνει και τι περιμένει η ελληνική κοινωνία»-Παρουσίαση έρευνας από τον Στράτο Φαναρά και τον Γιάννη Μπαλαμπανίδη

Με αφορμή τα ευρήματα της δημοσκόπησης, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάλυση του κοινωνικού συμβολαίου της μεταπολίτευσης, στηλίτευσε το μοντέλο του «επιτελικού κράτους» και του πρωθυπουργικού συγκεντρωτισμού.

«Η κοινωνία είναι ανασφαλής, δυσαρεστημένη, φοβισμένη και καχύποπτη απέναντι στο αφήγημα που επιχειρείται να της επιβληθεί», εκτιμά.

Ευρήματα κόλαφος για την κυβέρνηση

Βήματα προς τα πίσω

Ένας στους δύο πολίτες (50%) αισθάνεται ότι η ζωή στην Ελλάδα κάνει βήματα προς τα πίσω. Το 25% πιστεύει ότι βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο, ενώ μόλις το 25% βλέπει βήματα προς τα μπρος. Η απαισιοδοξία κυριαρχεί κυρίως στους Αριστερούς (74%) και Κεντροαριστερούς (68%), αλλά αγγίζει και το 37% των Δεξιών.

Η διάψευση του αφηγήματος της «κανονικότητας» 

Η κυβέρνηση μοιάζει να χάνει ένα από τα ισχυρότερα «όπλα» της – Έξι στους δέκα δεν πιστεύουν πως επιστρέψαμε στην «κανονικότητα». Συγκεκριμένα, το 62% των ερωτηθέντων απαντά κατηγορηματικά ότι η χώρα δεν έχει επανέλθει σε μια κανονικότητα μετά τα χρόνια της κρίσης (έναντι 38% που απαντά «Ναι») σχεδόν εφτά χρόνια μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία.

Το ποσοστό αυτό είναι συντριπτικό στην αγροτική τάξη (77%), στην εργατική (70%) και στους μικρομεσαίους (60%).

Το Νο.1 πρόβλημα 

Η «Οικονομία / ακρίβεια και εισοδηματική ανεπάρκεια» παραμένει με τεράστια διαφορά το σημαντικότερο ζήτημα για τους πολίτες, συγκεντρώνοντας 74% (σημειώνοντας άνοδο από το 63% του 2025).

Η «δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου» (διαφθορά, σκάνδαλα) αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας με 46%. Από τα ευρήματα της έρευνας παρατηρούμε μια καθολική αμφισβήτηση των μεγάλων δικαστικών υποθέσεων: Οι πολίτες δεν πιστεύουν ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη για όλους όσοι ευθύνονται στις εξής υποθέσεις:

• Υποκλοπές: 80% «Όχι» (Μόλις 19% «Ναι»)
• ΟΠΕΚΕΠΕ: 78% «Όχι» (Μόλις 21% «Ναι»)
• Τέμπη: 77% «Όχι» (Μόλις 23% «Ναι»)

Στην κλίμακα 1-10 για το πόσο δημοκρατικά κυβερνάται η Ελλάδα, η μέση τιμή διαμορφώνεται στο εξαιρετικά χαμηλό 4,4 (το 53% δίνει βαθμολογία χαμηλής δημοκρατικότητας).

Ως σημαντικότερα προβλήματα αναδεικνύονται η «λογοδοσία και διαφάνεια στο κράτος» (37%) και η «ανεξαρτησία και αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης» (34%).

Ο μεγάλες προκλήσεις σήμερα

Η «βαθμολογία» των πολιτών στο λεγόμενο «επιτελικό κράτος» είναι χαμηλή: Το 40% κρίνει ότι είχε αρνητικά αποτελέσματα λόγω υπερσυγκέντρωσης εξουσιών στον πρωθυπουργό χωρίς αντίβαρα, το 40% θεωρεί ότι δεν άλλαξε και πολλά (το κράτος παρέμεινε αναποτελεσματικό) και μόλις το 15% το αποτιμά θετικά.

Συνταγματική Αναθεώρηση: Αν και το 35% τη θεωρεί αναγκαία, η πλειοψηφία των 2 στους 3 πολιτών (64%) πιστεύει ότι η ανακοίνωση για αναθεώρηση του Συντάγματος «χρησιμοποιείται ως πρόσχημα από την κυβέρνηση επειδή πιέζεται πολιτικά». Επιπλέον, το 62% πιστεύει ότι το Σύνταγμα σήμερα τηρείται μόνο «κατά περίπτωση».

Επίσης, οι πολίτες θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι σε πολύ χειρότερη θέση από μια μέση ευρωπαϊκή χώρα κυρίως στο κόστος ζωής (74% χειρότερη) και στους τομείς Δικαιοσύνη / Διαφάνεια (66% χειρότερη).

Η πλειονότητα των πολιτών νιώθει ότι η Ελλάδα είναι «Λίγο έως Καθόλου» έτοιμη να αντιμετωπίσει τις μεγάλες σύγχρονες προκλήσεις:

• Δημογραφική συρρίκνωση: 83% απάντησαν λίγο/καθόλου έτοιμη
• Αύξηση ανισοτήτων / εισοδηματική ανεπάρκεια: 77% λίγο/καθόλου έτοιμη
• Κλιματική αλλαγή / Πράσινη οικονομία: 73% λίγο/καθόλου έτοιμη

Γεωπολιτικά (Πόλεμος στο Ιράν & Ε.Ε.)

Το 81% των Ελλήνων θεωρεί ότι ο πόλεμος των ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν δεν είναι δικαιολογημένος.

Παρά την εσωτερική απογοήτευση, το ευρωπαϊκό όραμα παραμένει ισχυρό, με το 57% να επιθυμεί η Ευρώπη να προχωρήσει στην οικονομική και πολιτική της ενοποίηση.

Κατά τον κ. Βενιζέλο, «τα ευρήματα της έρευνας δεν περιγράφουν απλώς ένα συγκυριακό κλίμα κοινωνικής δυσφορίας, αλλά ένα βαθύτερο και πιο σύνθετο πρόβλημα πολιτικής και κοινωνικής αντιπροσώπευσης».