Οι ανησυχίες της Ελλάδας για Ιράν και Μέση Ανατολή – Μήνυμα σε Ισραήλ για το στάτους το ιερών Προσκηνυμάτων

Στην ανησυχία της Ελλάδας όσον αφορά τις εξελίξεις στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή οι οποίες απειλούν «την περιφερειακή και την παγκόσμια ασφάλεια» αναφέρθηκε η Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού την Τρίτη, στην τακτική ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών.

Η Ελλάδα καλεί σε αποκλιμάκωση το Ιράν

Η εκπρόσωπος τόνισε ότι η Ελλάδα καλέι «όλα τα μέρη σε άμεση αποκλιμάκωση, επίδειξη της μέγιστης δυνατής αυτοσυγκράτησης, την προστασία των αμάχων και τον καθολικό σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου».

Παράλληλα εξέφρασε την αλληλεγγύη της Αθήνας προς τις χώρες του Κόλπου και στάθηκε ιδιαίτερα στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλασσία ασφάλεια, οι οποίες όπως είπε «πρέπει να προστατευθούν» δεδομένου ότι «ο ασφαλής θαλάσσιος χώρος προάγει την παγκόσμια πολιτική σταθερότητα, την οικονομική σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένης της βιώσιμης ανάπτυξης και την ευημερία όλων των λαών».

Η Ελλάδα καλεί «σε επανενεργοποίηση αξιόπιστων διαύλων διαλόγου και την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις».

Η επικοινωνία Γεραπετρίτη με Ιρανό ΥΠΕΞ

Η κα Ζωχιού υπενθύμισε την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης με τον Ιρανό ομόλογό του, η οποία έγινε ΄και με την ιδιότητα της Ελλάδας ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Όπως είπε η συζήτηση Γεραπετρίτη με τον Ιρανό ΥΠΕΞ επικεντρώθηκε στις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, με τον έλληνα ΥΠΕΞ να υπογραμμίζει το γεγονός ότι η Ελλάδα τάσσεται υπέρ της διπλωματίας για την εξεύρεση βιώσιμης λύσης και υπέρ του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και βεβαίως της διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Για τα Στενά του Ορμούζ

Όσον αφορά την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, η Λάνα Ζωχιού υποστήριξε ότι δεν υπάρχει καμία πίεση στην Ελλάδα για συμμετοχή σε επιχείρηση προστασίας τους, σημειώνοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα προτίθεται να προσχωρήσει στην σχετική κοινή δήλωση των 33 κρατών τα οποία εκφράζουν την ετοιμότητά τους να συμβάλλουν στις κατάλληλες προσπάθειες για τη διασφάλιση της αφαλούς διέλευσης από τα Στενά. Επεσήμανε ωστόσο ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας είναι να συμβάλει στις προσπάθειες αυτές όταν επέλθει η ειρήνη και μετά το πέρας των εχθροπραξιών.

Η Ελλάδα στο πλευρό του Λιβάνου

Αναφερόμενη στην κατάσταση στο Λίβανο η εκπρόσωπος επεσήμανε ότι «πλέον έχει εξελιχθεί σε ένα παράλληλο πολεμικό μέτωπο, το πλέον απτό παράδειγμα της διάχυσης της πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή».

Εξέφρασε δε την ανησυχία της Αθήνας «για την κλιμάκωση των εχθροπραξιών στον Λίβανο και τις σοβαρές επιπτώσεις στους αμάχους, στις οποίες περιλαμβάνονται απώλειες ζωών και μεγάλης κλίμακας εκτοπισμοί».

Κάλεσε σε «άμεση αποκλιμάκωση, την προστασία των αμάχων και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».

Η Ελλάδα όπως είπε η εκπρόσωπος «στέκεται στον πλευρό του Λιβάνου και υποστηρίζει πλήρως την κυριαρχία και την εδαφική του ακεραιότητα» ενώ υπογράμμισε πως η Αθήνα στηρίζει τη  UNIFIL, προσωρινή δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο, η οποία διαδραματίζει ουσιαστικό κατασταλτικό ρόλο.

Μήνυμα στη Συρία

Η κα Ζωχιού αναφέρθηκε και στα τελευταία περιστατικά βίας που σημειώθηκαν στη Συρία, σημειώνοντας επίσης την ανησυχία της Αθήνας για την κατάσταση σε μια συριακή πόλη με κατεξοχήν τον ελληνορθόδοξο πληθυσμό. Σημείωσε ότι λαμβάνεται υπόψη η ανακοίνωση της συριακής Κυβέρνησης σχετικά με τη διερεύνηση των πρόσφατων περιστατικών βίας στην πόλη και διεμήνυσε ότι απαιτείται «περαιτέρω ενημέρωση, σαφήνεια και λογοδοσία».

Η Ελλάδα όπως είπε στηρίζει την «ανάγκη για μια χωρίς αποκλεισμούς πολιτική μετάβαση στη Συρία και βεβαίως την ανάγκη για προστασία όλων των Σύρων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών. Οι Χριστιανοί αποτελούν ιστορικό και αναπόσπαστο μέρος της πολυπολιτισμικής συριακής κοινωνίας. Η Ελλάδα στέκεται στον πλευρό της Συρίας και προσφέρει στήριξη τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και υπό την ιδιότητα της ως κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Αναμένουμε οι διαβεβαιώσεις που έχει δώσει η συριακή κυβέρνηση να τηρηθούν».

Το Άγιο Φως και το μήνυμα για το στάτους κβο των ιερών Προσκηνυμάτων

Όσον αφορά το Άγιο Φως και τη μεταφορά του στην Ελλάδα η εκπρόσωπος σημείωσε ότι οι όποιες δυνατότητες υπάρχουν, δεν δύνανται να δημοσιοποιηθούν για λόγους ασφαλείας.

Τόνισε ότι ο Γεραπετρίτης είναι «σε επαφή με τον Ισραηλινό ομόλογό του και είμαστε σε επικοινωνία με τους αρμόδιους φορείς» και διαβεβαίωσε ότι η ελληνική Πολιτεία θα εξαντλήσει κάθε δυνατότητα για την ασφαλή μεταφορά του Αγίου Φωτός στην Ελλάδα.

Έστειλε δε σαφές μήνυμα στο Ισραήλ πως «το στάτους κβο των Ιερών Προσκυνημάτων της Ιερουσαλήμ, περιλαμβανομένου το στάτους κβο του Ναού της Αναστάσεως, θα πρέπει να γίνεται απολύτως σεβαστό από όλους και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες».

Αναβάλλεται λόγω καιρού η επίσκεψη Γεραπετρίτη στην Τρίπολη

Αναφερόμενη στην επίσκεψη Γεραπετρίτη στην Τρίπολη η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, η Ζωχιού είπε ότι αναβάλλεται «λόγω ακραίων καιρικών συνθηκών, σύμφωνα με τις μετεωρολογικές προγνώσεις».

Επεσήμανε δε σχετικά με την επίσκεψη του ΥΠΕΞ στη Βεγγάζη στις 28 Μαρτίου και τις συναντήσεις που είχε ο Γεραπετρίτης με τον Στρατάρχη Χαφτάρ και άλλους αξιωματούχους ότι σκοπό είχαν την περαιτέρω ανάπτυξη της λειτουργικής σχέσης που έχει εδραιωθεί μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης  και την αξιοποίηση της ενεργειακής δυναμικής, η οποία έχει δημιουργηθεί κυρίως από τον περασμένο Ιούλιο του 2025.

Όπως είπε ο ΥΠΕΞ επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας ότι ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ότι η χώρα είναι έτοιμη να συμβάλει στην προώθηση της πολιτικής διαδικασίας.

Η Ελλάδα όπως είπε εξακολουθεί να στηρίζει τη διενέργεια ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών ως την μόνη βιώσιμη λύση για τη Λιβύη, χωρίς επεμβάσεις τρίτων.

Οι συμφωνίες στη Βεγγάζη

Σημείωσε ότι κατά την επίσκεψη Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη συμφωνήθηκε να ενισχυθεί η συνεργασία Ελλάδας -Λιβύης στο μεταναστευτικό με σκοπό τη μείωση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών και ο Υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε την ετοιμότητα της χώρας να ενισχύσει περαιτέρω την συνεργασία με τις Αρχές της Ανατολικής Λιβύης.

Συμφωνήθηκε ακόμα να ενισχυθεί η παρουσία Ελληνικών επιχειρήσεων και η αύξηση των επενδύσεων στην Ανατολική Λιβύη, σε συνέχεια των συμφωνιών που υπογράφηκαν κατά την επιχειρηματική αποστολή που πραγματοποιήθηκε με επικεφαλής τον Υφυπουργό Εξωτερικών, τον κ. Θεοχάρη, τον Ιανουάριο του 2026.

Επιπλέον, η Αθήνα προέβαλε το ρόλο της ως γέφυρα δεδομένου και του ρόλου της στην ΕΕ και το Συμβούλιο  Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Αναφορικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, η κα Ζωχιού τόνισε ότι προτεραιότητα της Ελλάδας είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών με τη Λιβύη.

Συμφωνήθηκε και κατά την επίσκεψη Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη η ετοιμότητα των δύο πλευρών ως κράτη με αντικείμενες ακτές να συζητήσουν για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

Ανανέωση της προσωρινής βίζας σε τούρκους πολίτες για 12 ελληνικά νησιά

Τέλος η κα Ζωχιού αναφέρθηκε και στην ανανέωση της εφαρμογής του προσωρινού προγράμματος χορήγησης θεωρήσεων βραχείας διάρκειας σε σημεία εισόδου νησιών του Ανατολικού Αιγαίου σε Τούρκους πολίτες και μέλη των οικογενειών τους.

Όπως είπε μετά από ενέργειες του Υπουργείου Εξωτερικών με την ΕΕ, εγκρίθηκε η ανανέωση για ένα επιπλέον έτος από σήμερα, 31 Μαρτίου 2026, του προσωρινού προγράμματος χορήγησης θεωρήσεων βραχείας διάρκειας σε σημεία εισόδου των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου σε Τούρκους πολίτες και μέλη της οικογένειάς τους.

Η Επιτροπή σύμφωνα με την Εκπρόσωπο καλωσόρισε την επιτυχή έκδοση του προγράμματος κατά τη διετή περίοδο εφαρμογής του. Το πρόγραμμα αφορά σε 12 νησιά.

Το πρόγραμμα αφορά στα νησιά Κάλυμνος, Καστελόριζο, Κως, Λέρος, Λέσβος, Λήμνος, Πάτμος, Ρόδος, Σαμοθράκη, Σάμος, Σύμη και Χίος, και η διάρκεια της θεώρησης θα είναι έως επτά ημέρες και θα χορηγείται στα θεσμοθετημένα σημεία εισόδου.