Ευρώπη: Δυσβάσταχτο το κόστος των ενοικίων – Ποιοι πλήττονται περισσότερο και τι ισχύει στην Ελλάδα

Η αύξηση των ενοικίων στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις δημιουργεί μια στεγαστική κρίση, επηρεάζοντας δυσανάλογα τα άτομα με χαμηλό εισόδημα και όσους έχουν ασταθή απασχόληση.

Η αύξηση των ενοικίων πλήττει περισσότερο τους εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα και όσους δεν έχουν σταθερή απασχόληση, καθώς πρέπει να δαπανούν ένα σημαντικό ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση, αν έχουν την οικονομική δυνατότητα.

Γενικά, οι υψηλότεροι μισθοί μπορούν να μετριάσουν το πλήγμα της στεγαστικής κρίσης, αλλά η πραγματική λύση μπορεί να είναι η κρατική παρέμβαση, η οποία παραμένει σπάνια.

Στην Ελλάδα, τα ενοίκια συνεχίζουν να αυξάνονται απτόητα, δημιουργώντας μια πιεστική συνθήκη για χιλιάδες νοικοκυριά. Η ενοικίαση τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί για πολλούς μια πανάκριβη ανάγκη.

Ποιοι πλήττονται περισσότερο από την αύξηση των ενοικίων

Η κοινή πεποίθηση μεταξύ των οικονομικών εμπειρογνωμόνων είναι ότι δεν πρέπει να ξοδεύετε περισσότερο από το 30% του εισοδήματός σας σε ενοίκιο.

Αυτός ο παραδοσιακός εμπειρικός κανόνας καθίσταται ολοένα και πιο ξεπερασμένος, τουλάχιστον για όσους θέλουν ή πρέπει να ζήσουν στις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης.

Τα άτομα με χαμηλό, ακόμη και μεσαίου εισοδήματος, αποκλείονται ολοένα και περισσότερο από τις μεγάλες πόλεις της Ευρώπης.

Τα άτομα με τα χαμηλότερα εισοδήματα, όπως οι εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι εργαζόμενοι σε τακτικές αποστάσεις, μόλις που έχουν αρκετό εισόδημα για να αντέξουν οικονομικά το ενοίκιο και ακόμη και οι πολίτες μεσαίου εισοδήματος, αυτοί που βρίσκονται στη μέση της κατανομής εισοδήματος σε οποιαδήποτε πόλη, αναμένεται να πληρώσουν περισσότερο από το 30% του εισοδήματός τους εάν θέλουν να νοικιάσουν το δικό τους διαμέρισμα στα περισσότερα μέρη.

Σύμφωνα με την Eurostat, οι τιμές ενοικίασης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 3,1% σε ετήσια βάση μέχρι το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025, συνεχίζοντας μια ανοδική τάση που παρέμεινε σταθερή από το 2010.

Αυτή η διαρκής ανάπτυξη αντανακλά μια επίμονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης που γίνεται πιο έντονη σε ορισμένες αγορές. Ωστόσο, αυτό το μοτίβο δεν είναι ομοιόμορφο παγκοσμίως, γεγονός που καθιστά δυνατό τον εντοπισμό σαφών διαφορών μεταξύ Ευρώπης, Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων σημείων πίεσης που αναμένονται το 2026, σύμφωνα με την εταιρεία ενοικίασης κατοικιών σε ολόκληρο τον κόσμο lodgerin.com.

‍Η κατανόηση των σημείων όπου η ζήτηση για ενοικίαση αυξάνεται ταχύτερα βοηθά στην εξήγηση του τρόπου με τον οποίο εξελίσσονται οι αποφάσεις για την κατοικία και ποιοι παράγοντες θα διαμορφώσουν την αγορά βραχυπρόθεσμα.

‍Ευρώπη: διαρθρωτικές ελλείψεις και συνεχής πίεση

Η αγορά ενοικίασης ακινήτων στην Ευρώπη εξακολουθεί να διαμορφώνεται από την περιορισμένη προσφορά κατοικιών.

Σύμφωνα με την έκθεση Emerging Trends in Real Estate Europe 2026 των PwC και ULI, η μειωμένη χρηματοδότηση για νέες κατασκευές κατά τη διάρκεια του 2024 και του 2025 θα επηρεάσει άμεσα τον όγκο των κατοικιών που θα εισέλθουν στην αγορά το 2026. Αυτός ο περιορισμός συμπίπτει με τη ζήτηση που συνεχίζει να αυξάνεται, ιδίως στις μεγάλες πόλεις.

‍Αστικά κέντρα όπως το Λονδίνο, η Μαδρίτη, το Παρίσι και το Βερολίνο συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος αυτής της πίεσης.

Η PwC σημειώνει ότι αυτές οι πόλεις θα συνεχίσουν να προσελκύουν διεθνείς κατοίκους, μετακινούμενους επαγγελματίες και φοιτητές, ενώ οι διαθέσιμες κατοικίες παραμένουν ανεπαρκείς για να απορροφήσουν αυτήν την εισροή. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές ενοικίασης στις κορυφαίες πρωτεύουσες της Ευρώπης αναμένεται να αυξηθούν μεταξύ 4 και 6% καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.

‍Η Νότια Ευρώπη παρουσιάζει ακόμη ισχυρότερη δυναμική. Σύμφωνα με τις ίδιες αναλύσεις, χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα συνδυάζουν την περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών με την αυξανόμενη ζήτηση που συνδέεται με ευέλικτες διαμονές, κινητικότητα εργατικού δυναμικού και διεθνή προφίλ. Αυτή η δυναμική εντείνει τον ανταγωνισμό στον τομέα της ενοικίασης κατοικιών και ενισχύει τις ανοδικές τάσεις των τιμών.

Τι ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η ενοικίαση τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί για πολλούς μια πανάκριβη ανάγκη.

Η μελέτης της διαΝΕΟσις αναφέρει ότι οι ενοικιαστές αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πίεση, καθώς ξοδεύουν πολύ μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για στέγαση (6 στα 10 νοικοκυριά που νοικιάζουν ξοδεύουν πάνω από 40%) σε σχέση με τους ιδιοκτήτες, ακόμη και σε σχέση με εκείνους που εξοφλούν κάποιο στεγαστικό δάνειο.

Όμως, και οι τελευταίοι φαίνεται να αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Περίπου τα μισά νοικοκυριά με στεγαστικό δάνειο δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγαση. Αν και οι ιδιοκτήτες με στεγαστικό δάνειο είναι σχετικά λίγοι, περίπου 7% του συνόλου του πληθυσμού, η επιβάρυνσή τους είναι πολύ σημαντική.

Η αύξηση αυτή, που αγγίζει το 35% σύμφωνα με τον δείκτη τιμών SPI του Spitogatos.gr, έχει μεταμορφώσει την αγορά κατοικίας και έχει επιβαρύνει σημαντικά τους ενοικιαστές, οι οποίοι βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να συρρικνώνεται παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών.

Η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης έχει ανέλθει στα 10,23 ευρώ ανά τ.μ. από 7,57 ευρώ το τρίτο τρίμηνο του 2020, με αποτέλεσμα η εύρεση οικονομικά προσιτής κατοικίας να καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη.

Τα Νότια Προάστια έχουν την πρωτοκαθεδρία στις πιο ακριβές περιοχές της χώρας με τη ΜΖΤ ενοικίασης να ανέρχεται στα 13,1 ευρώ/τ.μ. ήτοι 1.310 ευρώ τα 100 τ.μ.

Ακολουθούν οι Κυκλάδες που έχασαν την πρώτη θέση που κατείχαν κατά το 2ο τρίμηνο του 2025, τα Βόρεια Προάστια της Αθήνας, το κέντρο της Αθήνας και ο Πειραιάς με ΜΖΤ ενοικίασης κατοικίας στα 10,4 ευρώ/τ.μ. (1.040 ευρώ τα 100 τ.μ).

Αστική συγκέντρωση

Πέρα από τα συνολικά στοιχεία, η ζήτηση για ενοικίαση στην Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη στις αστικές περιοχές.

Οι πρωτεύουσες και οι μητροπολιτικές περιοχές συνεχίζουν να προσελκύουν κατοίκους λόγω της συνδεσιμότητας, των ευκαιριών απασχόλησης και των ισχυρών ακαδημαϊκών οικοσυστημάτων. Ενώ ορισμένες γύρω περιοχές αρχίζουν να απορροφούν μέρος αυτής της πίεσης, η βασική ανισορροπία παραμένει.

‍Οι αξιολογήσεις της PwC δείχνουν ότι η ανεπαρκής προσφορά κατοικιών στα αστικά κέντρα θα παραμείνει ένας από τους κύριους παράγοντες αύξησης της ζήτησης για ενοικιαζόμενα ακίνητα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο στους νεότερους ενοικιαστές, τους διεθνείς φοιτητές και τους μετεγκατασταθέντες εργαζόμενους.