Οι θέσεις στο Κυπριακό των υποψήφιων για τη προεδρία της Κύπρου

95

Το μείζον και ανεπίλυτο ζήτημα του Κυπριακού βρίσκεται στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας στην Κύπρο, με τους υποψήφιους να αφιερώνουν σε αυτό μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας τους.

Οι πέντε κύριοι υποψήφιοι συμφωνούν ότι το 2008 και τα αμέσως επόμενα έτη είναι καθοριστικά για την επίλυση του ζητήματος ή για την ανάδειξη των προϋποθέσεων που θα θέσουν τις βάσεις για την επίλυσή του. Σε σχέση με την προηγούμενη προεδρική εκλογή του 2003, η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, η απόρριψη του Σχέδιο Ανάν από τους Ελληνοκύπριους το ίδιο έτος και η στασιμότητα των συνομιλιών έχουν θέσει νέα δεδομένα.

Όλοι οι υποψήφιοι, πλην ενός, υποστηρίζουν την λύση της δικοινοτικής, διζωνικής συνομοσπονδίας με επιμέρους πρόνοιες και ρυθμίσεις σχετικά με τους πρόσφυγες, τις περιουσίες, την μετακίνηση των πολιτών ή το δικαίωμα ψήφου. Η Τουρκία και η στάση της στις συνομιλίες απασχολούν επίσης τους υποψήφιους για την προεδρία όπως επίσης και η συμμετοχή της ΕΕ στην εξασφάλιση μίας βιώσιμης λύσης

Αναλυτικότερα:

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος δίνει έμφαση στην επίλυση του Κυπριακού με διασφάλιση για τους πρόσφυγες του δικαιώματος επιστροφής στις κατοικίες τους αλλά και του δικαιώματος που έχουν επί των περιουσιών τους. Τοποθετείται υπέρ της διζωνικής, δικοινοτικής συνομοσπονδίας, «με το σωστό περιεχόμενο».

Το 2004 ο ίδιος, από την θέση του προέδρου, απέρριψε το σχέδιο Ανάν ενώ τονίζει ότι και οι Ελληνοκύπριοι έπραξαν το ίδιο κατά πλειοψηφία χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απέρριψαν και μία λύση στο Κυπριακό. Ο Τ.Παπαδόπουλος τάσσεται κατά της επαναφοράς του Σχεδίου. Επισημαίνει ακόμη ότι μετά τη συνάντηση που είχε με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ το 2006, υπάρχουν οι προϋποθέσεις για νέες διαπραγματεύσεις πάνω σε ουσιαστικές πτυχές του Κυπριακού.

Θέση της κυβέρνησης είναι ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας συνδέεται με τις υποχρεώσεις της έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ΑΚΕΛ και ο γενικός γραμματέας του Δημήτρης Χριστόφιας υποστηρίζουν ότι λόγω της στασιμότητας που επικρατεί στο Κυπριακό στην παρούσα φάση υπάρχει ο κίνδυνος της διχοτόμησης. Η ελληνοκυπριακή πλευρά, επισημαίνει το ΑΚΕΛ, πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες που θα φέρουν τις προϋποθέσεις για τη λύση του ζητήματος αλλά και να εκθέσουν την διχοτομική πολιτική της Τουρκίας.

Ο Δ.Χριστόφιας τάσσεται και αυτός υπέρ της διζωνικής, δικοινοτικής συνομοσπονδίας με μία και μόνη κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα, μία ιθαγένεια. Διεκδικεί ακόμη την πλήρη αποχώρηση του τουρκικού στρατού και την απαλλαγή της Κύπρου από τους Τούρκους εποίκους. Ωστόσο, τονίζει το ΑΚΕΛ, οι Τουρκοκύπριοι είναι ένας σημαντικός παράγοντας που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη.

Στην περίπτωση νίκης, ο Δ.Χριστόφιας θα ζητήσει την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών ανάμεσα στις δύο κοινότητες και θα αναλάβει πρωτοβουλίες για την ουσιαστική συμμετοχή της Τουρκίας.

Υπέρ της διαμόρφωσης μίας σαφούς και ενιαίας στρατηγικής για το Κυπριακό τάσσεται ο Ιωάννης Κασουλίδης, πρώην υπουργός Εξωτερικών, που τονίζει την σημασία μίας επιθετικής διπλωματίας, μίας «εθνικής συμφωνίας πλαισίου λύσης».

Δηλώνει ότι σε περίπτωση εκλογής του θα συγκροτήσει ομάδα επιστημόνων και πολιτικών η οποία θα διαμορφώσει με την καθοδήγηση του πρόταση λύσης που θα βασίζεται σε ήδη υπάρχουσες συμφωνίες των δύο πλευρών,σεαποφάσεις του ΣΑ, σε θετικά σημαία προτάσεων τουΟΗΕ, σε αποφάσεις του κυπριακού Εθνικού Συμβουλίου και στις αρχές και αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πλαίσιο λύσης που θα προκύψει θα τεθεί σε διάλογο με τη συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων. Σε όλη τη διάρκεια της διαβούλευσης, ο Ι.Κασουλίδης υπολογίζει και στην ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας.

Ο ευρωβουλευτής Μάριος Ματσάκης αντιτίθεται πλήρως στην προοπτική της διζωνικής και δικοινοτικής συνομοσπονδίας ενώ έχει εκφράσει την προτίμησή του στην επιστροφή στις συμφωνίες της Ζυρίχης-Λονδίνου του 1959 – με τροποποιήσεις που είναι απαραίτητες λόγω της ένταξης της Κύπρου στην ΕΕ.

Σε περίπτωση που η λύση δεν είναι εφικτή, ο Μ.Ματσάκης προτείνει ως «επιλογή ύστατης ανάγκης» την σύσταση δύο χωριστών, πλήρως αποστρατικοποιημένων κρατών, που θα ενταχτούν στην ΕΕ και το NATO. Τα κράτη, μεταξύ άλλων,θα έχουν κοινή εξωτερική πολιτική και θα υπάρξουν πρόνοιες για τους πρόσφυγες.

Ο Κώστας Θεμιστοκλέους, που είχε υποστηρίξει το σχέδιο Ανάν το 2004,το θεωρεί ως βάση για νέες διαπραγματεύσεις, και συγκεκριμένα την τρίτη εκδοχή που είχε παρουσιαστεί το 2003. Ο πρώην υπουργός υποστηρίζει ότι αν δεν επιλυθεί το Κυπριακό υπάρχει πιθανότητα διχοτόμησης της Κύπρου.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ