Ζητείται όνομα για την ΠΓΔΜ, με «νονούς» την Ουάσινγκτον και τον ΟΗΕ
Tο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ επανήλθε το 2005 στην επικαιρότητα βγαίνοντας από μία παρατεταμένη περίοδο «ύφεσης». Οι προτάσεις του ειδικού διαμεσολαβητή του ΟΗΕ Μ.Νίμιτς όμως έπεσαν στο κενό, παρά την αρχική προθυμία της Αθήνας να δεχτεί ως βάση για διαπραγμάτευση την αρχική πρότασή του.
Στην επικαιρότητα επανήλθε το ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, βγαίνοντας από μία παρατεταμένη περίοδο προσωρινής «ύφεσης». Είχε προηγηθεί, από τα τέλη του 2004, η απόφαση των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν τη γειτονική χώρα με τη συνταγματική της ονομασία, δηλαδή «Δημοκρατία της Μακεδονίας».
Η διαμεσολαβητική προσπάθεια των Ηνωμένων Εθνών, που «ενσαρκώθηκε» στο πρόσωπο του Μάθιου Νίμιτς και στις προτάσεις που αυτός κόμισε σε Αθήνα και Σκόπια, έπεσε στο κενό.
Η μεν ΠΓΔΜ απέρριψε την πρώτη συμβιβαστική πρόταση, την οποία η Αθήνα στήριξε ως βάση για περαιτέρω διαπραγμάτευση. Η πρόταση αυτή, που κατατέθηκε τον Απρίλιο, προέβλεπε την ονομασία «Republika Makedonija-Skopje». Ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Βλάντο Μπούτσκοφσκι ανέφερε ότι η θέση των Σκοπίων για «διπλή ονομασία» αποτελεί «μεγάλο συμβιβασμό» από την μεριά τους και επέμενε στη θέση για διπλή ονομασία.
Ο κ. Νίμιτς επανήλθε τον Οκτώβριο με μία νέα πρόταση, η οποία προέβλεπε τη χρήση της ονομασίας «Republika Makedonija-Skopje» μόνο στις διμερείς σχέσεις. Σύμφωνα με την πρόταση αυτή, η ΠΓΔΜ στους διεθνείς οργανισμούς θα αναφέρεται ως «Republika Makedonija» (στην λατινική γραφή) μέχρι το 2008 και αμέσως μετά θα αναφέρεται με το συνταγματικό της όνομα: «Republic of Macedonia» (στην αγγλική και μεταφρασμένο, ενώ η Ελλάδα θα μπορεί να χρησιμοποιεί το όρο «Μακεδονία» μόνο με κάποιο επιθετικό προσδιορισμό ως τοπωνύμιο εντός της δικής της επικράτειας. Η πρόταση επεστράφη από την Αθήνα στον κ. Νίμιτς ως απαράδεκτη…
Σε μια προσπάθεια διπλωματικού ελιγμού η Αθήνα συνέδεσε τη λύση του προβλήματος με την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων, διαμηνύοντας ότι εάν δεν υπάρξει πρόθεση συμβιβασμού από την άλλη πλευρά τότε η ενταξιακή διαδικασία της γειτονικής χώρας στην ΕΕ θα προχωρήσει με την υφιστάμενη ονομασία, δηλαδή «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας». Όσον αφορά το ΝΑΤΟ, για την Αθήνα η όποια απόφαση σε σχέση με τα Σκόπια έχει χρονικό ορίζοντα το 2008. Παράλληλα, η κυβέρνηση άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο να καταφύγει στη λύση του δημοψηφίσματος για την ονομασία της ΠΓΔΜ.
Η Ουάσινγκτον αντέδρασε στην ελληνική θέση διά στόματος του υφυπουργού Εξωτερικών Νίκολας Μπερνς, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν «ντροπή» για την Ελλάδα να μπλοκάρει τη συμμετοχή της ΠΓΔΜ στους ευρωατλαντικούς θεσμούς.
Συν τοις άλλοις, η Ουάσινγκτον συνδέει την εξεύρεση οριστικής λύσης στο θέμα της ονομασίας και με τη διαμόρφωση του τελικού καθεστώτος του Κοσόβου, εμπεδώνοντας όσο το δυνατόν περισσότερο την ασφάλεια στην περιοχή, αφού λαμβάνει σαφώς υπ όψη της τις θέσεις του αλβανικού παράγοντα που μπορεί να λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά εντός της ΠΓΔΜ. Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η σταθερότητα αυτή θα προέλθει τόσο από την υποψηφιότητα της ΠΓΔΜ για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τη διευθέτηση της εκκρεμότητας με την ονομασία.
Γεγονός είναι πάντως ότι η ελληνική διπλωματική θέση δυσχεραίνεται και από το γεγονός ότι η ΠΓΔΜ έχει αναγνωριστεί ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» από περισσότερες από 100 χώρες σε όλον τον κόσμο, την ώρα που στην Ελλάδα άρχισαν και πάλι να ακούγονται φωνές αντίδρασης για σθεναρή στάση έναντι των Σκοπίων, ανάλογες με εκείνες που υψώνονταν πριν από περίπου μία δεκαετία. Μόνον που τώρα το θέμα δεν καταλαμβάνει πλέον την πρώτη γραμμή επικαιρότητας όπως συνέβαινε τότε…