Mε ποιους τρόπους λύνονται οι συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου

Οι συμβάσεις εργασίας ορισμένης χρονικής διάρκειας είναι δυνατόν να λυθούν με τους εξής τρόπους:

– Κατά την παρ. 1 του άρθρου 669 του Αστικού Κώδικα, οι εργασιακές συμβάσεις ορισμένου χρόνου ή ορισμένου έργου λύονται αυτοδικαίως μόλις παρέλθει ο χρόνος για τον οποίο συνομολογήθηκαν ή μόλις περατωθεί το έργο για το οποίο και έγινε η πρόσληψη του μισθωτού χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε σχετική δήλωση βουλήσεως του άλλου από τα συμβαλλόμενα μέρη. Δηλαδή, στη περίπτωση των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου δεν απαιτείται καταγγελία, όπως για τη λύση της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου, αλλά ούτε και προειδοποίηση για την επερχόμενη λήξη του χρόνου ή περάτωση του έργου, ούτε και κάποια άλλη δήλωση ή ενέργεια εκ μέρους του εργοδότη.

Από το χρονικό σημείο λήξης της συμβάσεως εργασίας ορισμένου χρόνου, τα μέρη (εργοδότης – μισθωτός) αποδεσμεύονται και ο εργοδότης έχει δικαίωμα να μη δέχεται πλέον τις υπηρεσίες του μισθωτού, χωρίς να του οφείλει αποζημίωση, γιατί δεν προβλέπεται από το νόμο.

– Με καταγγελία από το ένα από τα συμβληθέντα μέρη, πριν από την συμπλήρωση του συμφωνημένου χρόνου διαρκείας της ή πριν από την περάτωση του έργου, για σπουδαίο λόγο κατά το άρθρο 672 Α.Κ.:

Σύμφωνα με το άρθρο 672 του Αστικού Κώδικα ο εργοδότης ή ο μισθωτός δικαιούνται σε κάθε περίπτωση να καταγγείλουν τη σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου εφόσον υφίσταται σπουδαίος λόγος, χωρίς τήρηση προθεσμίας. Το δικαίωμα δε αυτό δεν μπορεί να αποκλεισθεί με συμφωνία. Ο νομοθέτης δεν όρισε την έννοια του σπουδαίου λόγου, αφήνοντας το έργο αυτό στην επιστήμη και στη σώφρονα και αντικειμενική κρίση του δικαστή, ο οποίος σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση θα κρίνει αν τα πραγματικά περιστατικά που τίθενται υπόψη του συνιστούν ή όχι σπουδαίο λόγο, με βάση την καλή πίστη που πρέπει να επικρατεί στις συναλλαγές και τα συναλλακτικά ήθη.

Η καταγγελία της συμβάσεως εργασίας ορισμένου χρόνου για σπουδαίο λόγο είναι μονομερής δήλωση βουλήσεως, δεν υπόκειται σε κανένα τύπο, πρέπει όμως να περιέλθει στο μισθωτό, οπότε η σύμβαση εργασίας λύεται από το χρονικό σημείο λήψεως και για το μέλλον, χωρίς να είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης, που προβαίνει στην καταγγελία, να καταβάλει στο μισθωτό οποιαδήποτε αποζημίωση.

Αποζημίωση σε καταγγελία για σπουδαίο λόγο οφείλεται σε δύο μόνο περιπτώσεις:

Κατά την πρώτη που εισάγεται με το άρθρο 673 του Αστικού Κώδικα, αν ο σπουδαίος λόγος που στηρίζει την καταγγελία συνίσταται ή οφείλεται σε αθέτηση της συμβάσεως, αυτός που την αθέτησε είναι υποχρεωμένος να αποζημιώσει το άλλο μέρος. Από την διάταξη αυτή συνάγεται ότι αξίωση αποζημιώσεως έχει ο μισθωτός όταν η σύμβαση εργασίας καταγγέλθηκε εγκύρως από αυτόν για σπουδαίο λόγο συνιστάμενο ή οφειλόμενο σε αθέτηση της συμβάσεως από μέρους του εργοδότη. Στην περίπτωση αυτή δικαιούται ο μισθωτός να ζητήσει αποζημίωση από τον εργοδότη του, η οποία συνίσταται στους μισθούς που θα έπαιρνε μέχρι της λήξεως της συμβάσεώς του, όπως και κάθε άλλη ζημία που έπαθε από την αθέτηση της συμβάσεως.

Κατά τη δεύτερη, που εισάγεται με το άρθρο 674 του Αστικού Κώδικα, αν ο σπουδαίος λόγος, για τον οποίο ο εργοδότης έκανε την καταγγελία, οφείλεται σε μεταβολή των προσωπικών ή των περιουσιακών του σχέσεων, το δικαστήριο μπορεί, κατά την κρίση του, να επιδικάσει στο μισθωτό εύλογη αποζημίωση. Για να καθορισθεί το ύψος της εύλογης αποζημιώσεως λαμβάνεται υπόψη κυρίως η σπουδαιότητα του λόγου, ο χρόνος που υπολείπεται μέχρι την κανονική λήξη της συμβάσεως, η οικονομική κατάσταση των μερών κλπ.

– Με άτακτη καταγγελία της από τον ένα από τους συμβληθέντες, πριν από τη λήξη του συμφωνημένου χρόνου διαρκείας της ή πριν από την περάτωση του έργου:

Αν ο εργοδότης καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας προ της λήξεως του χρόνου που συμφωνήθηκε ή προ της περατώσεως του έργου για το οποίο έχει προσληφθεί ο μισθωτός, χωρίς να συντρέχει σπουδαίος λόγος, η έκτακτη αυτή καταγγελία είναι άκυρη και δεν επάγεται κανένα αποτέλεσμα. Ο εργοδότης που κατάγγειλε τη σύμβαση θεωρείται υπερήμερος δανειστής για όλο το χρονικό διάστημα που δεν απασχολούσε το μισθωτό και ο τελευταίος δικαιούται να αξιώσει τους αντίστοιχους μισθούς για το μετά την καταγγελία και έως τη συμφωνημένη λήξη της συμβάσεως ή την περάτωση του έργου χρονικό διάστημα.

(Κωνσταντίνος Τζιμάνης, Σύμβουλος σε εργατικά θέματα – τ. Δ/ντής Υπ. Εργασίας)