Τα κοινοτικά κονδύλια ενισχύουν την οικονομική και κοινωνική συνοχή στην ΕΕ, υποστηρίζει η Κομισιόν

27

Οι χρηματοδοτήσεις των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ προς την Ελλάδα και τις υπόλοιπες χώρες της Συνοχής οδήγησαν στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης των «15», παρά τις έντονες διαφορές που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ τους. Παράλληλα, το μέλλον των χρηματοδοτήσεων αυτών χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, στην οποία θα κληθούν να τοποθετηθούν τα ίδια τα κράτη – μέλη, όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε σχετική έκθεσή της.

Συγκεκριμένα, στην έκθεση της Κομισιόν για την οικονομική και κοινωνική συνοχή αναφέρεται ότι «οι κοινοτικές διαρθρωτικές πολιτικές οδήγησαν τα τελευταία χρόνια σε μείωση των διαφορών στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ των 15, οι οποίες όμως εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές».

Σύμφωνα με την Επιτροπή, «το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα των τριών λιγότερο εύπορων χωρών (Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία) πέρασε από το 68% του μέσου κοινοτικού το 1988 στο 79% το 1999», ωστόσο «το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα του 10% του πληθυσμού της ΕΕ (που διαμένει στις πιο εύπορες περιοχές της) είναι κατά 2,6 φορές υψηλότερο από το εισόδημα του 10% του πληθυσμού που διαμένει στις πιο φτωχές περιοχές».

Οι χρηματοδοτήσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης διπλασιάστηκαν μεταξύ του 1989 και του 1999 από 0,27% στο 0,46% του κοινοτικού ΑΕΠ.

Για την Ελλάδα οι κοινοτικές χρηματοδοτήσεις αντιστοιχούν στο 3,5% του ΑΕΠ της, που είναι και το υψηλότερο ποσοστό ενίσχυσης μεταξύ των κρατών – μελών. Για την Πορτογαλία είναι 3,3% και για την Ισπανία 1,5%. Ειδικότερα, για την Ελλάδα και την Πορτογαλία οι κοινοτικές ενισχύσεις αντιπροσωπεύουν πάνω από το 10% των συνολικών επενδύσεων.

Τρεις κατηγορίες κρατών στη διευρυμένη Ευρώπη

Στην ενωμένη Ευρώπη των «27» («15» + «12») η Κομισιόν εκτιμά ότι, όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία της διεύρυνσης, θα δημιουργηθούν τρεις κατηγορίες κρατών – μελών με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα:
– Η πρώτη θα αποτελείται από τα 12 πιο εύπορα κράτη – μέλη (η σημερινή ΕΕ των «15» χωρίς την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία) με κατά κεφαλήν εισόδημα πάνω από το μέσο κοινοτικό όρο. Ο πληθυσμός των χωρών αυτών θα ανέρχεται στο 71% των «27».
– Η δεύτερη θα αποτελείται από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Κύπρο, τη Μάλτα, τη Σλοβενία και την Τσεχία, με κατά κεφαλήν εισόδημα που ανέρχεται στο 80% του μέσου όρου των «27». Ο πληθυσμός των κρατών αυτών θα ανέρχεται στο 13% των «27».
– Η τρίτη κατηγορία θα αποτελείται από τα υπόλοιπα οκτώ υποψήφια προς ένταξη κράτη, που θα εμφανίζουν κατά κεφαλήν εισόδημα μικρότερο από το 40% του μέσου. Ο πληθυσμός των χωρών αυτών θα ανέρχεται στο 16% των «27».

Το 20% των Ελλήνων κάτω από το όριο της φτώχειας

Όσον αφορά στην πορεία της κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ, η Επιτροπή αναφέρει ότι το 20% του πληθυσμού της Ελλάδας και το 25% της Πορτογαλίας ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, που ορίζεται ως το ποσοστό του πληθυσμού του οποίου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι κάτω από το 60% του μέσου εθνικού.

Τα χαμηλότερα ποσοστά φτώχειας εμφανίζουν η Δανία με 11% και η Ολλανδία με 12%. Η Κομισιόν αναφέρει επίσης ότι οι διαφορές αυτές είναι ακόμη πιο έντονες στο θέμα της μόνιμης και διαρκούς φτώχειας, η οποία αφορά στο 10% του ελληνικού πληθυσμού και το 12% του πορτογαλικού, αλλά μόλις στο 3% του δανέζικου και του ολλανδικού. Παράλληλα, εκτιμάται ότι το 18% του πληθυσμού των χωρών – μελών της ΕΕ ζει κάτω από το επίπεδο της φτώχειας.

Δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του 90

Όσον αφορά στην ανεργία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει στην έκθεσή της ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην προώθηση της απασχόλησης, με σημαντικές όμως διαφορές μεταξύ των κρατών – μελών. «Το 1999 η ανεργία στην Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Φινλανδία έφτανε το 10%, δηλαδή περίπου το διπλάσιο από ό,τι στο Λουξεμβούργο, την Ολλανδία, την Αυστρία και την Πορτογαλία». Και οι διαφορές μεταξύ των περιοχών είναι ακόμη πιο έντονες: το ποσοστό ανεργίας στις μειονεκτικές περιοχές της ΕΕ φτάνει το 23%, περίπου οκτώ φορές υψηλότερο από ό,τι στις πιο εύπορες περιοχές (3%).

Επισημαίνεται παράλληλα ότι κατά τη δεκαετία του 1990 δημιουργήθηκαν δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας, οι οποίες όμως δεν ήταν αρκετές για να αυξήσουν το δείκτη απασχόλησης. Συγκεκριμένα, μόνο τέσσερα κράτη – μέλη εμφανίζουν δείκτη πάνω από το ποσοστό του 70% που έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας. Στην Ελλάδα είναι 55%, και ακολουθούν η Ισπανία και η Ιταλία.

Αβέβαιο το μέλλον των χρηματοδοτήσεων

Τέλος, αβέβαιο χαρακτηρίζεται το μέλλον των χρηματοδοτήσεων των διαρθρωτικών ταμείων, και η Κομισιόν θέτει στην έκθεσή της σειρά από ερωτήματα, στα οποία θα κληθούν να απαντήσουν τα κράτη – μέλη για τη μορφή και το περιεχόμενο των επόμενων «κοινοτικών πακέτων».

Το πρώτο ερώτημα αφορά στην αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών που αποφασίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Βερολίνου για την περίοδο μετά το 2006. Ακόμη, θα πρέπει να επανεξεταστεί το ύψος της προενταξιακής ενίσχυσης, με στόχο τον καλύτερο προγραμματισμό των διαρθρωτικών παρεμβάσεων για κάθε χώρα τη στιγμή της ένταξής της. Θα πρέπει να συζητηθεί επίσης το ζήτημα της αναδιανομής των πόρων μεταξύ του Ταμείου Συνοχής και των διαρθρωτικών ταμείων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ