Στεγαστικό: Οι προκλήσεις της Gen Z στο στεγαστικό – Γιατί η αγορά κατοικίας στις ΗΠΑ είναι γένους θηλυκού

Ενώ στην Ευρώπη, η απόκτηση πρώτης κατοικίας φαντάζει άπιαστο όνειρο για τους περισσότερους νέους και νέες της Gen Z, στις ΗΠΑ τα τελευταία στοιχεία αποκαλύπτουν μια ενδιαφέρουσα τάση: οι ανύπαντρες αυτής της γενιάς υπερτερούν των ανδρών στην αγορά πρώτης κατοικίας.

Το ποσοστό αγοράς πρώτης κατοικίας στις ΗΠΑ έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 1981

Σύμφωνα με έρευνα της αμερικανικής ένωσης μεσιτών NAR, στο σύνολο των αγοραστών οι ανύπαντρες γυναίκες της Gen Z αντιπροσωπεύουν το 35% ενώ οι ανύπαντροι άνδρες το 18%. Στον αντίποδα βρίσκεται η Ευρώπη, όπου η λεγόμενη «generation rent» βιώνει με τον πλέον οδυνηρό τρόπο τη στεγαστική κρίση.

Τα στοιχεία της NAR αποτελούν το πιο πρόσφατο σημάδι ότι ανάμεσα στους ανύπαντρους που αποκτούν ιδιόκτητη κατοικία, οι γυναίκες συγκεντρώνουν τα υψηλότερα ποσοστά. Στο σύνολο των ηλικιακών ομάδων, οι ανύπαντρες αποτελούσαν το ένα τέταρτο του συνόλου των αγοραστών κατοικιών κατά την περίοδο Ιουλίου 2024 – Ιουνίου 2025. Αντιθέτως, οι άνδρες αυτής της κατηγορίας αντιπροσώπευαν το 11% του συνόλου των αγορών κατοικιών.

Η αμερικανική έρευνα περιελάμβανε αγοραστές κατοικιών από διάφορες γενιές, από τη Gen Z (18 -26 ετών), έως τη Σιωπηλή Γενιά (80 – 100 ετών). Το δείγμα αφορούσε όσους απέκτησαν σπίτι από το καλοκαίρι του 2024 έως το καλοκαίρι του 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία, καμία άλλη γενιά εκτός της Ζ δεν είχε μεγαλύτερο ποσοστό ανύπαντρων γυναικών αγοραστών πρώτης κατοικίας.

Αυτή είναι μια μακροχρόνια τάση που χρονολογείται τουλάχιστον από το 1981. Το 2006, στο αποκορύφωμα της έκρηξης της αγοράς ακινήτων στα μέσα της δεκαετίας του 2000, το ποσοστό των κατοικιών που αγοράστηκαν από ανύπαντρες έφτασε στο 22%. Όσον αφορά τους ανύπαντρους άνδρες, το ποσοστό τους στην ιδιοκτησία κατοικιών έφτασε στο 12% το 2010.

Οι ειδικοί λένε ότι δεν υπάρχει μια γενική απάντηση στο ερώτημα γιατί, σε όλες τις γενιές, οι ανύπαντρες γυναίκες ξεπερνούν αριθμητικά τους ανύπαντρους άνδρες ως ιδιοκτήτες κατοικιών.

Σύμφωνα με την Τζέσικα Λοτζ, αναπληρώτρια επικεφαλής οικονομολόγο της NAR, οι γυναίκες πλέον ξεπερνούν τους άνδρες και στη φοίτηση στο πανεπιστήμιο, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα εισοδήματα. Επίσης, τείνουν να έχουν έντονη επιθυμία να αποκτήσουν δική τους κατοικία ως μέσο για να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία τους, κάτι που ιστορικά δεν μπορούσαν να επιτύχουν εύκολα μόνες τους.

«Μόνο από τη δεκαετία του 1970 οι γυναίκες απέκτησαν τη νομική δυνατότητα να συνάψουν στεγαστικό δάνειο με δική τους ευθύνη. Και το έχουν αγκαλιάσει αυτό, και μάλιστα με μεγάλο ενθουσιασμό», προσθέτει η Λοτζ.

Οι προκλήσεις της Gen Z και η επιθυμία τους για ανεξαρτησία

Συνολικά, κατά τη διάρκεια της περιόδου της έρευνας, τα μέλη της εν λόγω γενιάς εξακολουθούσαν να αποτελούν μόνο το 4% του συνόλου των αγοραστών, ενώ το ποσοστό των κατοικιών που αγοράστηκαν ως πρώτη κατοικία σε όλες τις ηλικίες έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 1981.

Οι άνθρωποι που αγοράζουν πρώτη κατοικία συχνά δεν διαθέτουν κεφάλαιο από προηγούμενο ακίνητο για να καλύψουν την προκαταβολή. Όπως λέει η 27χρονη Μπρι Λαφλουέρ στο Associated Press, επί σειρά ετών αποταμίευε τον μισό μισθό της, δούλευε σε δύο δουλειές και με τη βοήθεια μιας αγοράς ακινήτων που βρισκόταν σε ύφεση, αγόρασε σπίτι το 2023. «Πάντα ήμουν πολύ ανεξάρτητη και απλώς ήθελα το δικό μου σπίτι για να έχω ησυχία και ηρεμία» εξηγεί.

Οι επίδοξοι ιδιοκτήτες της Gen Z αντιμετωπίζουν μια σειρά προκλήσεων για να μπορέσουν να αγοράσουν σπίτι, αφού βρίσκονται στο ξεκίνημα της καριέρας τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024, το μέσο ετήσιο εισόδημά τους ήταν το χαμηλότερο σε σύγκριση με τους αγοραστές κατοικιών όλων των άλλων γενεών. Η Μπρι είναι δημιουργός περιεχομένου για μια εταιρεία βιντεοπαιχνιδιών και μέχρι να τα καταφέρει ζούσε με τη μητέρα της, προκειμένου να μαζέψει τα 20.000 δολάρια που απαιτούνταν για την προκαταβολή.

Τα χρόνια της ραγδαίας ανόδου των τιμών των κατοικιών έχουν περιορίσει έτι περαιτέρω τη δυνατότητα αγοράς. Αν και η αύξηση των τιμών των κατοικιών στις ΗΠΑ έχει επιβραδυνθεί και οι τιμές έχουν μειωθεί σε πολλές μητροπολιτικές περιοχές, σε γενικές γραμμές οι τιμές εξακολουθούν να αυξάνονται. Η μέση τιμή πώλησης έχει σημειώσει αύξηση 0,9% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την NAR.

Ωστόσο, κάποιοι αγοραστές κατοικιών της Gen Ζ είναι πιο πιθανό να λάβουν οικονομική βοήθεια από την οικογένειά τους, ενώ για άλλους η μόνη επιλογή είναι να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε μπορέσουν να κάνουν αποταμίευση.

Η δημιουργός περιεχομένου για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Μαράια Μπέρι θυμάται τις στερήσεις που υπέμενε, όταν μετά την αποφοίτηση από το πανεπιστήμιο οι συμφοιτητές της έβγαιναν έξω και διασκέδαζαν: «Δεν έβγαινα και οδηγούσα ένα παλιό σαραβαλάκι. Δεν ήταν καθόλου διασκεδαστικό», λέει η ίδια. Όμως, η λιτότητα απέδωσε καρπούς το 2023 και η νεαρή κοπέλα απέκτησε το δικό της σπίτι στο Τσάρλεστον του Τενεσί.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Η πλειονότητα των νέων ανθρώπων – ανεξαρτήτως φύλου – παραμένει στο πατρικό σπίτι ή νοικιάζει, καθώς η ψαλίδα ανάμεσα στους μισθούς και τις τιμές των ακινήτων καθιστά αδύνατη την αγορά.

Σύμφωνα με έρευνα της RE/MAX του 2025, το 37% των Ευρωπαίων που ζουν μόνοι πιστεύουν ότι δεν θα καταφέρουν ποτέ να αγοράσουν σπίτι. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι πάνω από ένας στους τέσσερις (26%) που σχεδιάζει να αγοράσει κατοικία αναφέρει την απόκτηση συντρόφου ως πρακτική λύση – αυτή είναι η τρίτη πιο συχνή απάντηση μετά την αύξηση μισθού και τη μετακόμιση σε φθηνότερη περιοχή.

Το ποσοστό είναι ιδιαίτερα υψηλό στους νέους της Gen Z (35%) που φαίνεται να είναι πιο πραγματιστές από τους Millennials (25%).  Η ίδια έρευνα έδειξε ότι οι άγαμοι διαθέτουν πολύ μικρότερη ακίνητη περιουσία σε σύγκριση με εκείνους που είναι ζευγάρια – 49% όσων ζουν μόνοι έναντι 72% των ζευγαριών.

Στην Ελλάδα ειδικά, τα στοιχεία είναι ανησυχητικά. Ο ετήσιος πληθωρισμός της στέγασης, στο 13,8% χτυπάει καμπανάκι, ενώ αθροιστικά από το 2020, ο δείκτης τιμών καταναλωτή στη στέγαση έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 40%.

Το ίδιο διάστημα τα ενοίκια, σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη έχουν αυξηθεί σωρευτικά έως και πάνω από 50%, όπως αποτυπώνεται στις αγγελίες ακινήτων. Δεν είναι τυχαίο ότι η ιδιοκατοίκηση έχει υποχωρήσει ραγδαία στο 69%, ενώ στο κέντρο της Αθήνας σύμφωνα με υπολογισμούς της ΤτΕ είναι κάτω από 65%.

Ως αποτέλεσμα της στεγαστικής κρίσης σε συνθήκες οικονομικής πίεσης, πολλοί εκπρόσωποι της Gen Ζ φαίνεται να καθυστερούν σημαντικά ορόσημα ζωής παρατείνοντας την οικονομική εξάρτηση από την οικογένεια. Και παρόλο ότι στις ΗΠΑ, οι νέοι – και περισσότερο οι γυναίκες – έχουν την ευκαιρία να διεκδικήσουν με θυσίες και επιμονή την ανεξαρτησία τους μέσω της ιδιοκατοίκησης, στην Ευρώπη το ίδιο όνειρο συχνά αναβάλλεται επ’ αόριστον.