Στενά του Ορμούζ: Διόδια σε κρυπτονόμισμα για να διέλθουν τα δεξαμενόπλοια ζητά το Ιράν

Το Ιράν θα απαιτήσει από τις ναυτιλιακές εταιρείες να καταβάλλουν διόδια σε κρυπτονόμισμα για τα πετρελαιοφόρα που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο της διέλευσης από τη στρατηγικής σημασίας αυτή θαλάσσια οδό κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας δύο εβδομάδων, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Ο Χαμίντ Χοσεΐνι, εκπρόσωπος της Ένωσης Εξαγωγέων Πετρελαίου, Φυσικού Αερίου και Πετροχημικών Προϊόντων του Ιράν, δήλωσε την Τετάρτη στους FT ότι το Ιράν επιθυμεί να εισπράττει διόδια από κάθε πετρελαιοφόρο (που περνά από τα Στενά) και να επιθεωρεί κάθε πλοίο.

«Το Ιράν πρέπει να παρακολουθεί τι εισέρχεται και εξέρχεται από το στενό για να διασφαλίσει ότι αυτές οι δύο εβδομάδες δεν θα χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά όπλων», δήλωσε ο Χοσεΐνι, του οποίου η βιομηχανική ένωση συνεργάζεται στενά με το κράτος.

«Όλα μπορούν να περάσουν, αλλά η διαδικασία θα απαιτήσει χρόνο για κάθε σκάφος, και το Ιράν δεν βιάζεται», πρόσθεσε.

Οι αποφάσεις σχετικά με τους όρους διέλευσης του στενού λαμβάνονται από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν. Οι δηλώσεις του Χοσεΐνι υποδηλώνουν ότι το Ιράν θα απαιτήσει από όλα τα δεξαμενόπλοια να χρησιμοποιούν τη βόρεια διαδρομή κοντά στις ακτές του, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες ως προς το αν τα πλοία που συνδέονται με δυτικές χώρες ή κράτη του Κόλπου θα είναι διατεθειμένα να διακινδυνεύσουν τη διέλευση.

Ο Χοσεΐνι δήλωσε ότι κάθε δεξαμενόπλοιο πρέπει να στείλει email στις αρχές σχετικά με το φορτίο του, μετά το οποίο το Ιράν θα τους ενημερώσει για το τέλος που πρέπει να καταβληθεί σε ψηφιακά νομίσματα. Είπε ότι το τέλος είναι 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου, προσθέτοντας ότι τα κενά δεξαμενόπλοια μπορούν να περάσουν ελεύθερα.

«Μόλις φτάσει το email και το Ιράν ολοκληρώσει την αξιολόγησή του, στα πλοία δίνονται λίγα δευτερόλεπτα για να πληρώσουν σε bitcoin, διασφαλίζοντας ότι δεν μπορούν να εντοπιστούν ή να κατασχεθούν λόγω κυρώσεων», πρόσθεσε ο Χοσεΐνι.

Τα δεξαμενόπλοια στον Κόλπο έλαβαν την Τετάρτη ραδιοφωνικό μήνυμα που τα προειδοποιούσε ότι θα γίνουν στόχος στρατιωτικών επιθέσεων, εκτός αν λάβουν πρώτα την έγκριση των ιρανικών αρχών. «Αν οποιοδήποτε σκάφος επιχειρήσει να διέλθει χωρίς άδεια, [αυτό] θα καταστραφεί», ανέφερε το μήνυμα, το οποίο ήταν στα αγγλικά, σύμφωνα με ηχογράφηση που κοινοποιήθηκε στους FT.

Η τύχη της διέλευσης μέσω των Στενών είναι από τα πιο δύσκολα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι διαπραγματευτές καθώς προσπαθούν να μετατρέψουν μια προσωρινή εκεχειρία σε μακροχρόνια ειρήνη, με την επιθυμία του Ιράν να διατηρήσει την επιρροή του πάνω στον κρίσιμο υδάτινο δρόμο να συγκρούεται με τη σφοδρή αντίθεση των συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη το βράδυ ότι η εκεχειρία εξαρτάται από το «να συμφωνήσει η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν σε ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ των Στενών του Ορμούζ», σύμφωνα με μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σε δήλωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν παρατίθενται 10 σημεία που αποτελούν τη βάση για τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων ένα νέο «πρωτόκολλο για την ασφαλή διέλευση» μέσω των Στενών, σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν.

Αραβικές ανησυχίες

Δυτικοί πλοιοκτήτες δήλωσαν την Τετάρτη στους Financial Times ότι υιοθετούν μια επιφυλακτική στάση, εν αναμονή λεπτομερειών σχετικά με το πώς και αν θα ανοίξουν εκ νέου τα Στενά, καθώς προς το παρόν κανένα πλοίο δεν τολμά να τα διασχίσει, με εξαίρεση δύο πλοία που συνδέονται με το Ιράν.

Η Maersk, η δεύτερη μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία στον κόσμο, δήλωσε ότι «εργάζεται με επείγοντα χαρακτήρα» για να διευκρινίσει τους όρους. «Η κατάπαυση του πυρός μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες διέλευσης, αλλά δεν παρέχει ακόμη πλήρη ναυτιλιακή βεβαιότητα», ανέφερε η εταιρεία, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να υιοθετεί μια «προσεκτική προσέγγιση» όσον αφορά τα φορτία και ότι δεν προβαίνει ακόμη σε αλλαγές σε συγκεκριμένες υπηρεσίες.

Το να επιτραπεί στο Ιράν να συνεχίσει να ελέγχει τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό είναι πιθανό να είναι ιδιαίτερα δυσάρεστο για τα κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των ΗΑΕ.

Αυτό δημιουργεί επίσης ερωτήματα για τον ΟΠΕΚ+, την ομάδα των χωρών παραγωγών πετρελαίου, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι η παραχώρηση του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ στο Ιράν θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά την ισορροπία δυνάμεων εντός του οργανισμού, παρέχοντας στην Τεχεράνη δυνητικό δικαίωμα βέτο επί των εξαγωγών των ανταγωνιστικών μελών.

Ο Αλί Σιχάμπι, σχολιαστής και ευρισκόμενος κοντά στις θέσεις ο σαουδαραβικός θρόνος, δήλωσε ότι το βασίλειο θα απαιτήσει «ανεμπόδιστη» πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές. «Το να επιτραπεί στο Ιράν οποιαδήποτε μορφή ελέγχου επί του στενού θα αποτελούσε κόκκινη γραμμή», δήλωσε ο Σιχάμπι. «Προτεραιότητα πρέπει να είναι η ανεμπόδιστη πρόσβαση μέσω του στενού».

Η κατάσταση σήμερα

Την Τετάρτη, ο βασικός αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, τον οποίο το βασίλειο χρησιμοποιεί για την ανακατεύθυνση των εξαγωγών πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, χτυπήθηκε από drone, παρά την κατάπαυση του πυρός.

Περίπου 175 εκατομμύρια βαρέλια αργού και διυλισμένων προϊόντων φορτώνονται επί του παρόντος σε 187 δεξαμενόπλοια στον Κόλπο, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler — τα οποία θα μπορούσαν τώρα να αρχίσουν να κινούνται, ανάλογα με το τι θα συμβεί στα Στενά.

Στελέχη του κλάδου εκτιμούν ότι 300 έως 400 πλοία περιμένουν να βγουν από τον Κόλπο, από τα Στενά του Ορμούζ, μόλις καταστεί δυνατό να περάσουν με ασφάλεια, με έναν να περιγράφει τα Στενά ως «πάρκινγκ».

Αρκετοί έμποροι δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι η κατάσταση τις επόμενες ημέρες θα μοιάζει με το σύστημα που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες, στο οποίο μια χούφτα πλοίων που έχουν εγκριθεί από το Ιράν επιτρέπεται να περάσουν σε μια συγκεκριμένη διαδρομή.

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ περιοριζόταν σε μεγάλο βαθμό σε πλοία που γενικά είχαν συναλλαγές με το Ιράν και δεν ήταν συνδεδεμένα με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή τα κράτη του Κόλπου που είχαν παράσχει στρατιωτικές βάσεις στις αμερικανικές δυνάμεις για επιθέσεις.

Ο Μάρτιν Κέλι, επικεφαλής συμβουλευτικής στην ομάδα ναυτιλιακών πληροφοριών EOS Risk, δήλωσε ότι δεν υπήρχε «κανένας τρόπος» ώστε η συσσώρευση πλοίων που περιμένουν να βγουν να εκκαθαριστεί σε δύο εβδομάδες.

Περίπου 10 έως 15 πλοία θα μπορούσαν να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ την ημέρα, καθώς η διαδικασία ήταν «αρκετά χρονοβόρα», είπε, ενώ πριν τον πόλεμο μπορούσαν να διέλθουν από τα Στενά 135 πλοία.

Πηγή ΟΤ