Ο ψυχισμός ενός ανθρώπου που ξεσπά με βία απέναντι στα ζώα

Μόνο ανείπωτη θλίψη και οργή, μπορεί να αισθανθεί ένας άνθρωπος στη φρικιαστική είδηση ότι ζώο βίωσε τη βία από ανθρώπινο χέρι.

«Η είδηση μιας ακόμη κακοποίησης ζώου δεν προκαλεί πλέον μόνο αποτροπιασμό, αλλά και έναν βαθύ προβληματισμό για την κατάσταση της κοινωνίας μας», επισημαίνει η ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος, Νέλλη Θεοδοσίου.

Στατιστικά, οι άνθρωποι που βασανίζουν ζώα έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμπλακούν σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, κακοποίησης παιδιών ή ηλικιωμένων

Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των ανθρώπων, που κακοποιούν ζώα, είναι η παντελής έλλειψη ενσυναίσθησης

Ως ειδικοί της ψυχικής υγείας, συνεχίζει η κα Θεοδοσίου, καλούμαστε να απαντήσουμε σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Τι είδους άνθρωπος, μπορεί να βασανίσει ένα ανυπεράσπιστο πλάσμα και τι φανερώνει αυτή η πράξη για τον εσωτερικό του κόσμο;

Η βία κατά των ζώων δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό «κακιάς στιγμής». Είναι ένα ηχηρό «καμπανάκι» για σοβαρές ψυχοπαθολογικές ελλείψεις και, συχνά, ο προάγγελος μιας γενικευμένης επιθετικότητας προς το κοινωνικό σύνολο.

Η απουσία της ενσυναίσθησης είναι η «ρίζα» του κακού

Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των ανθρώπων, που κακοποιούν ζώα, τονίζει η κα Θεοδοσίου, είναι η παντελής έλλειψη ενσυναίσθησης.

Η ικανότητα να μπαίνουμε στη θέση του άλλου και να αισθανόμαστε τον πόνο του είναι αυτή που μας καθιστά ανθρώπινους.

Όταν ένας άνθρωπος «αποσυνδέεται» από τον πόνο ενός ζωντανού οργανισμού, φανερώνει μια ναρκισσιστική ή αντικοινωνική δομή προσωπικότητας.

Το ζώο δεν αντιμετωπίζεται ως πλάσμα με συναισθήματα, αλλά ως ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο ο θύτης, μπορεί να εκτονώσει την εσωτερική του ένταση.

Οι θύτες ικανοποιούν την ανάγκη τους για έλεγχο και εξουσία

Η κακοποίηση ζώων είναι συχνά, ενημερώνει η κα Θεοδοσίου, μια επίδειξη ισχύος. Οι θύτες επιλέγουν συνήθως τα ζώα ακριβώς επειδή είναι ευάλωτα και δεν μπορούν να προβάλουν αντίσταση ή να καταγγείλουν την πράξη.

Για τον θύτη, η πράξη αυτή λειτουργεί ως ένας μηχανισμός αναπλήρωσης της δικής του αίσθησης αδυναμίας σε άλλους τομείς της ζωής του (εργασία, προσωπικές σχέσεις).

Επιβάλλοντας τον πόνο, αισθάνεται – έστω και προσωρινά – «παντοδύναμος».

Η Θεωρία του «Δεσμού» (The Link)

Διεθνείς έρευνες και η εγκληματολογική ψυχολογία, πληροφορεί η κα Θεοδοσίου, έχουν αποδείξει αυτό που ονομάζουμε «The Link». Δηλαδή, τη στενή σύνδεση της κακοποίησης ζώων με τη βία κατά των ανθρώπων.

Στατιστικά, οι άνθρωποι που βασανίζουν ζώα έχουν αυξημένες πιθανότητες να εμπλακούν σε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, κακοποίησης παιδιών ή ηλικιωμένων.

Η βία είναι μια κλιμακούμενη συμπεριφορά. Αν κάποιος «εκπαιδευτεί» στην αναλγησία απέναντι σε ένα ζώο, το «φράγμα» για να περάσει στον άνθρωπο γίνεται εξαιρετικά δυσδιάκριτο.

Η σημασία της παιδικής ηλικίας ως προς τη βία κατά των ζώων

«Ως παιδοψυχολόγος, οφείλω να τονίσω ότι η σκληρότητα απέναντι στα ζώα κατά την παιδική ή εφηβική ηλικία είναι ένα από τα πιο σοβαρά διαγνωστικά κριτήρια για διαταραχές διαγωγής. Ένα παιδί που κακοποιεί ένα ζώο, μπορεί να είναι το ίδιο θύμα βίας στο σπίτι του», υπογραμμίζει η κα Θεοδοσίου.

Επίσης, μπορεί να προσπαθεί να εξωτερικεύσει έναν βαθύ, μη επεξεργασμένο θυμό.

Αν η συμπεριφορά αυτή δεν αντιμετωπιστεί άμεσα με ψυχολογική υποστήριξη, επισημαίνει η κα Θεοδοσίου, υπάρχει κίνδυνος να παγιωθεί ως αντικοινωνική συμπεριφορά στην ενήλικη ζωή.

Η κοινωνική ευθύνη

Η αύξηση των περιστατικών κακοποίησης ζώων, υποστηρίζει η κα Θεοδοσίου, αντανακλά μια κοινωνία σε κρίση αξιών, όπου ο σεβασμός στη ζωή υποχωρεί μπροστά στον ατομικισμό και την οργή.

Τι φανερώνουν, λοιπόν, αυτές οι πράξεις; Φανερώνουν έναν άνθρωπο ψυχικά ακρωτηριασμένο, που στερείται ηθικών φραγμών και κοινωνικής συνείδησης. Η αυστηροποίηση του νόμου είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί.

Χρειαζόμαστε παιδεία που να προάγει τη φιλοζωία όχι ως «χόμπι», αλλά ως θεμέλιο λίθο της ανθρωπιάς μας.

Καταλήγοντας, η κα Θεοδοσίου τονίζει: «Ο τρόπος που φερόμαστε στα ζώα είναι ο «καθρέφτης» του πολιτισμού μας και, κυρίως, της ψυχικής μας υγείας».

Η ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος, Νέλλη Θεοδοσίου

● Η κυρία Νέλλη Θεοδοσίου είναι ψυχολόγος, πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Αμιένης (Γαλλία), με ειδίκευση στην ψυχοθεραπεία ενηλίκων και παιδιών από το 1990.

Στον χώρο «Διαλέγεσθαι» παρέχει ολοκληρωμένη υποστήριξη με σεβασμό και εμπειρία.

Συμμετέχει συχνά σε τηλεοπτικές εκπομπές για θέματα ψυχικής υγείας και γονεϊκότητας.