Τι συμβαίνει στις Βρυξέλλες και η Αριστερά συμφωνεί με την… ακροδεξιά

Προ ημερών ξέφυγε από τα φώτα της δημοσιότητας μια εξέλιξη στις Βρυξέλλες, μεσούσης της κρίσης στο Ιράν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 22 Ιανουαρίου το ψήφισμα “Brutal repression against protesters in Iran” με ένα εντυπωσιακό 562 υπέρ, 9 κατά, 57 αποχές. Εντελώς ετερόκλητες όμως πολιτικές δυνάμεις -αριστερά και ακροδεξιά- αποδείχτηκαν περιστέρια συγκριτικά με τις mainstream και υποτίθεται πιο δημοκρατικές πολιτικές ομάδες.

Καταδικάζοντας απερίφραστα τη «βίαιη καταστολή» και τις μαζικές δολοφονίες διαδηλωτών από την ιρανική κυβέρνηση, το ψήφισμα κάλεσε την ΕΕ να στηρίξει την κοινωνία των πολιτών, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικές οργανώσεις στο Ιράν.

Να υιοθετήσει σκληρή πολιτική γραμμή έναντι του Ιράν χαρακτηρίζοντας τρομοκρατική οργάνωση τους Φρουρούς της Επανάστασης. Μεταξύ άλλων, τονίζει ότι οποιαδήποτε “ομαλοποίηση” σχέσεων ΕΕ–Ιράν προϋποθέτει: απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, επαληθεύσιμο τέλος της συστηματικής καταστολής, και ουσιαστική πρόοδο σε δημοκρατία και κράτος δικαίου.

Χαιρετίζει την απόφαση της Προέδρου του ΕΚ να απαγορεύσει την πρόσβαση διπλωματικών/εκπροσώπων του ιρανικού καθεστώτος στους χώρους του Κοινοβουλίου και καλεί τα κράτη-μέλη να εξετάσουν αντίστοιχα μέτρα.

Ενώ λοιπόν η Ευρωβουλή κλιμακώνει, υπήρξαν τουλάχιστον τρεις χαρακτηριστικές τροπολογίες που έφτιαξαν “ετερόκλητες” συμμαχίες, αλλά η καθεμία απορρίφθηκε.

Αποκλιμάκωση και ακεραιότητας

Ο ευρωβουλευτής από την ομάδα της Αριστεράς Danilo DELLA VALLE έφερε τροπολογία που ζητούσε από τους θεσμούς της ΕΕ να σέβονται την κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα του Ιράν και να καταδικάζουν κάθε απειλή ή χρήση στρατιωτικής βίας κατά του Ιράν, καθώς και κάθε “εξωτερική απόπειρα αποσταθεροποίησης/παρέμβασης”.

Παραδόξως την πρόταση στήριξε το «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» 85% υπέρ, ακόμα και οι μισοί «Πατριώτες για την Ευρώπη» 49%. Η Αριστερά (The Left) φυσικά το ψήφισε με 84%. Την ίδια στιγμή το συντηρητικό EPP τάχθηκε κατά 100%, το φιλελεύθερο Renew: 98% κατά και το ECR επίσης 97% κατά.

Διπλωματική πίεση σε ΗΠΑ & Ισραήλ

Προτάθηκε επίσης Περιεχόμενο (όπως περιγράφεται): να ζητηθεί από τους θεσμούς της ΕΕ να ασκήσουν διπλωματική πίεση στις ΗΠΑ και το Ισραήλ ώστε να μην εκδίδουν/στηρίζουν στρατιωτικές απειλές κατά του Ιράν και να δεσμευτούν σε αποκλιμάκωση/διάλογο/σεβασμό διεθνούς δικαίου.

Όλες οι κατεστημένες δυνάμεις εδώ αρνήθηκαν μια τέτοια πρόταση βρίσκοντας υποστηρικτές μόνο στο The Left: 84% υπέρ και S&D: 71% υπέρ. Μπορεί οι «Πατριώτες για την Ευρώπη» να μη στήριξαν αυτή τη πρόταση, αλλά το 44% ψήφισε αποχή, και όχι «κατά».

Μη ανάμειξη στην επιλογή ηγεσίας στο Ιράν

H τροπολογία που έπεσε στο κενό ήταν του Marc Botenga του The Left που ζητούσε να επαναβεβαιωθεί ότι η επιλογή πολιτικής ηγεσίας/θεσμών “ανήκει αποκλειστικά στον ιρανικό λαό” και ότι δεν είναι δουλειά της ΕΕ να προωθεί/ευνοεί συγκεκριμένους αντικαθεστωτικούς ή να διαμορφώνει το μέλλον του Ιράν από έξω.

Το υποστήριξαν η «Ευρώπη των Κυρίαρχων Εθνών» (88% υπέρ) οι «Πατριώτες για την Ευρώπη»  (75% υπέρ) οι σοσιαλδημοκράτες (96% υπέρ) και φυσικά η Αριστερά (86%). Οι υπόλοιπες δυνάμεις το καταψήφισαν.

Εξηγώντας τους λόγους που ψήφισαν υπέρ αυτών των τροπολογιών, αντίθετες δυνάμεις, ο Έλνταρ Μάμεντοφ, αναλυτής στις Βρυξέλλες.ατ΄αυτόν Η Αριστερά ψήφισε με βάση αντιιμπεριαλιστικές αρχές, αντιτιθέμενη στην αμερικανική ηγεμονία και τον στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό, ενώ η Δεξιά επικαλέστηκε το απαραβίαστο της εθνικής κυριαρχίας και τους φόβους ότι ένας νέος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα αποσταθεροποιούσε την περιοχή και θα προκαλούσε νέες προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη.

«Όπως προκύπτει από αυτά τα παραδείγματα, η ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Ιράν δεν αποκάλυψε μια ενιαία, καθαρή πολιτική ρήξη. Αντίθετα, ανέδειξε ένα πολιτικό τοπίο όπου το παλιό δίπολο Αριστεράς/Δεξιάς στην εξωτερική πολιτική δεν ισχύει πλέον» αναφέρει στο Responsible Statescraft ο Έλνταρ Μέμεντοφ, αναλυτής στο αμερικανικό Ινστιτούτο Κουίνσι.

Φιλοατλαντισμός Vs κυριαρχίας

Πλέον για τον ίδιο, οι μεταβλητές που καθορίζουν πλέον τις συμμαχίες είναι: φιλοατλαντισμός έναντι κυριαρχίας, παρεμβατισμός έναντι μη παρέμβασης και φιλοϊσραηλινή στάση έναντι κριτικής προς το Ισραήλ. Σημειώνει βέβαια πως ενώ η Αριστερά είναι συνεπής στην κριτική της προς το Ισραήλ, η άκρα Δεξιά είναι διατεθειμένη να κάνει εξαιρέσεις υπέρ του Ισραήλ από τη γενικότερα μη παρεμβατική της στάση.

«Τα κόμματα τοποθετούνται διαφορετικά σε κάθε άξονα, γεγονός που οδηγεί στη δημιουργία ποικίλων και συχνά παράδοξων συνασπισμών» υπογραμμίζει ο ειδικός στο Ινστιτούτο Κουίνσι.

Για τον Μάμεντοφ, τέλος, η ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το Ιράν δεν παρήγαγε μια νέα εξωτερική πολιτική της ΕΕ. «Επιβεβαίωσε όμως την ανάδυση ενός «κυριαρχικού μετώπου» που μπορεί να ενώνεται απέναντι στο επιθετικό, παρεμβατικό κατεστημένο και, κατά διαστήματα, να αποκαλύπτει τις ρωγμές στο ίδιο το κεντρώο μπλοκ υπέρ της μη παρέμβασης».