Πρώτη κατοικία : Απρόθυμοι οι δανειολήπτες να κάνουν ρυθμίσεις

Το στενό μαρκάρισμα των θεσμών για το σχέδιο «Ηρακλής» και για το νέο πλαίσιο για την πρώτη κατοικία αναμένεται να δεχθεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Μπορεί το γενικό πλαίσιο να έχει ψηφιστεί, πλην όμως υπάρχουν εκκρεμότητες στις εγγυήσεις, που καλείται να βάλει στο τραπέζι το Ελληνικό Δημόσιο, έτσι ώστε τα ομόλογα υψηλής εξασφάλισης να εκδοθούν με τη σφραγίδα του μηδενικού ρίσκου.

Το νέο πλαίσιο που θα άρει πλήρως την προστασία της πρώτης κατοικίας θα πρέπει να είναι έτοιμο να εφαρμοστεί από τον Μάιο και θα έχει ως γενική αρχή ότι η ρύθμιση οφειλών για επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα γίνεται μετά την ρευστοποίηση όλων των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.

Η πρώτη κατοικία

Έτσι, η Ελλάδα επιστρέφει στην «κανονικότητα» των ευρωπαϊκών χωρών όσον αφορά στην προστασία της πρώτης κατοικίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, «κανονικότητα» σημαίνει απάλειψη όλων των διατάξεων προστασίας της πρώτης κατοικίας ή με απλά λόγια… δεν θα υπάρχει τίποτα.

Τις σημερινές πολυεπίπεδες δικλίδες προστασίας (εξωδικαστικός, νόμος Κατσέλη, νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας σε συνδυασμό με τις πρόσφατες ρυθμίσεις για χρέη σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία) θα διαδεχθεί από την 1η Μαΐου ένα νέο ενιαίο πλαίσιο αφερεγγυότητας, το οποίο αναμένεται πως θα στοχεύει κυρίως στην πρόληψη παρά τη «θεραπεία» εστιών αφερεγγυότητας στον ιδιωτικό τομέα.

Από τις αρχές του 2020 άλλωστε θα τεθεί παράλληλα σε ισχύ η νέα πάγια ρύθμιση χρεών προς το δημόσιο (σε έως 24 δόσεις για τακτικές οφειλές και έως 48 δόσεις για έκτακτες) και εκεί τελειώνει το στόρι των ρυθμίσεων.

Στους κόλπους της κυβέρνησης, αρμόδια στελέχη δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους για τις πολιτικές κόντρες που αναμένεται να πυροδοτήσει η λήξη του καθεστώτος προστασίας της πρώτης κατοικίας σε συνδυασμό με την επιτάχυνση των πλειστηριασμών και το σταδιακό «άγγιγμα» των πλειστηριασμών και σε πρώτες κατοικίες δανειοληπτών.

Ακόμα και σε αυτό το πλαίσιο, παράταση των ισχυουσών διατάξεων δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας έχει διαμηνύσει ότι η παράταση του ισχύοντος πλαισίου έως τις 30 Απριλίου είναι η τελευταία, ενώ η βαρύτητα την οποία αποδίδουν οι θεσμοί στη συγκεκριμένη δέσμευση αναδεικνύεται από το γεγονός ότι περιλήφθηκε σχετική αναφορά στο τελευταίο ανακοινωθέν του Eurogroup.

Παρά τις πιεστικές προθεσμίες και τις βελτιώσεις στη λειτουργία της πλατφόρμας προστασίας της πρώτης κατοικίας, το ενδιαφέρον των «κόκκινων» δανειοληπτών παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένο σε σχέση με τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί (150.000 δυνητικοί δικαιούχοι), όταν η προηγούμενη κυβέρνηση προχωρούσε στην ψήφιση των προστατευτικών διατάξεων.

Η πλατφόρμα

Οι υπερήμεροι δανειολήπτες δεν δείχνουν μεγάλη σπουδή για να υπαχθούν στο ευνοϊκό πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας το οποίο και εκπνέει στο τέλος Απριλίου 2020.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους από 1 Ιουλίου 2019 μέχρι 10 Ιανουαρίου 2020, έχουν εισέλθει στην πλατφόρμα 59.802 ενδιαφερόμενοι χρήστες, έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία ετοιμασίας της αίτησης και συναίνεσαν στην άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου 39.689, έχουν υποβληθεί 1.548 αιτήσεις και διαβιβαστεί στις τράπεζες.

Επίσης έχουν δοθεί 491 προτάσεις ρύθμισης από τις τράπεζες, έχουν γίνει αποδέκτες 172 προτάσεις ρύθμισης από δανειολήπτες και εκκρεμεί η αποδοχή των υπολοίπων, ενώ έχει εγκριθεί η κρατική επιδότηση σε 88 πολίτες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο αυτό πλαίσιο αναμένεται να είναι αυστηρότερο, καθώς αν και θα δίνει την ευκαιρία για μια νέα αρχή σε οφειλέτες, αυτοί θα πρέπει να ρευστοποιούν την περιουσία που έχουν στην κατοχή τους ώστε να μπουν σε ρυθμίσεις για τα υπόλοιπα των οφειλών τους.