Επίσκεψη Ομπάμα στη Μόσχα με προσδοκίες αναθέρμανσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ρωσίας

95

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα φτάνει τη Δευτέρα στη Μόσχα για τριήμερη επίσκεψη, την πρώτη του Αμερικανού ηγέτη στη ρωσική πρωτεύουσα, κομίζοντας τις προσδοκίες τους για επαναφορά των ψυχρών τα τελευταία χρόνια σχέσεων των δύο δυνάμεων.

Ενόψει της επίσκεψής του στη Μόσχα, ο Μπαράκ Ομπάμα δήλωσε στη Novaya Gazeta ότι επιθυμεί την επαναφορά των σχέσεων των δύο χωρών γιατί πιστεύει ότι «Αμερικανοί και Ρώσοι έχουν πολλά κοινά ενδιαφέροντα, τα οποία οι κυβερνήσεις μας των τελευταίων ετών δεν επιδίωξαν όσο ενεργά όσο θα έπρεπε».

Ο Μπαράκ Ομπάμα είχε συναντήσει τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ για πρώτη φόρα τον περασμένο Απρίλιο στο Λονδίνο στο πλαίσιο της συνόδου της G20. Όπως έχει δηλώσει επιδιώκει να διαμορφώσει μαζί τον Ρώσο ομόλογό του μία καλή προσωπική σχέση.

Αλλά η συνάντηση που αναμένεται με μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι ίσως αυτή με τον Ρώσο πρωθυπουργό, Βλαντιμίρ Πούτιν, το πρωί της Τρίτης. Ο Μπαράκ Ομπάμα την περασμένη εβδομάδα σε συνέντευξή του αναγνώρισε την ισχύ που έχει ακόμα ο Βλ.Πούτιν στο ρωσικό πολιτικό σύστημα αλλά του είχε καταλογίσει ψυχροπολεμική νοοτροπία που δεν συνάδει με το νέο πνεύμα των ρωσοαμερικανικών σχέσεων. «Κοιτάμε το μέλλον», απάντησε ο Ρώσος πρωθυπουργός συνοδεύοντας την απάντησή του με γλαφυρές εκφράσεις.

Από την πλευρά του ο Ρώσος πρόεδρος, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ, βλέπει και αυτός ότι οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν αρχίσει να αναβιώνουν μετά από μεγάλη περίοδο προβλημάτων. Μιλώντας σε ιταλικά μέσα εξέφρασε την μετριασμένη αισιοδοξία του για την επαναφορά των σχέσεων σε καλύτερα επίπεδα.

Ανοιχτά σημεία διαφωνιών

Κεντρικό σημείο των συνομιλιών θα είναι η νέα συνθήκη περιορισμού των πυρηνικών όπλων που θα αντικαταστήσει τη START 1 που εκπνέει στο τέλος του έτους. Στο παρασκήνιο οι συνομιλίες συνεχίζονται κυρίως για πόσο μεγάλες θα είναι οι περικοπές στον αριθμό των κεφαλών που θα συμφωνήσουν οι δύο πρόεδροι.

Σύμφωνα με ρωσικές πηγές οι ηγέτες θα υπογράψουν μία προσωρινή συμφωνία-πλαίσιο και στη συνέχεια να ζητήσουν από τους διαπραγματευτές να παρουσιάσουν μέχρι το Δεκέμβριο μία λεπτομερέστερη συνθήκη.

Παραταύτα, τα σημεία τριβής και για τις δύο πλευρές παραμένουν ανοιχτά. Η αντιπυραυλική ασπίδα που σχεδιάζουν οι ΗΠΑ για την ανατολική Ευρώπη έχει προκαλέσει την οργή της Μόσχας που έχει απειλήσει με δυναμική επέμβαση. Ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα αναγνώρισε τις «ευαισθησίες» της Ρωσίας για αυτό το ζήτημα απέρριψε τη σύνδεσή της με τις συνομιλίες για τα πυρηνικά ενώ εξέφρασε την ελπίδα του ότι η Ρωσία θα πειστεί να συνεργαστεί στην ασπίδα, όπως της έχει προταθεί.

Ο Ρώσος πρόεδρος, αντιθέτως, υπενθύμισε τη θέση της Ρωσίας ότι η μείωση των πυρηνικών κεφαλών συνδέεται με την απόσυρση της αντιπυραυλικής ασπίδας αλλά δήλωσε αισιόδοξος ότι «είμαστε ικανοί να βρούμε μία λογική λύση». Όπως εξήγησε η Ρωσία δεν είναι κατά ενός τέτοιου μέσου άμυνας «αλλά δεν θα πρέπει να είναι μονομερές ούτε να κατευθύνεται, ουσιαστικά, κατά ενός μέλους του διαλόγου». Και όπως πρόσθεσε: «είμαστε έτοιμοι για διάλογο με τις ΗΠΑ για παγκόσμια δράση για προστασία κατά χωρών που παρουσιάζουν κίνδυνο».

Ο πόλεμος στο Καύκασο το καλοκαίρι του 2008 επίσης έφερε τις δύο χώρες σε αντιπαράθεση. Η εκπεφρασμένη επιθυμία των ΗΠΑ να ενταχτούν στο ΝΑΤΟ η Γεωργία και η Ουκρανία είχε προκαλέσει και αυτή την έντονη αντίδραση της Ρωσίας. Πάντως η Ουάσιγκτον, παρά το ότι εξακολουθεί να στηρίζει τις δύο χώρες, δεν πιέζει τόσο έντονα, τουλάχιστον όσο έπραττε η κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους.

Στο μέτωπο του Αφγανιστάν, στο οποίο η κυβέρνηση Ομπάμα σκοπεύει να δώσει περισσότερο βάρος καθώς σταδιακά εγκαταλείπει το Ιράκ, Ρωσία και ΗΠΑ φαίνεται ότι έχουν βρει μία φόρμουλα συνεργασία. Η Μόσχα έχει επιτρέψει τη διέλευση μη στρατιωτικών φορτίων προς τις αμερικανικές δυνάμεις και έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στην ευρύτερη περιοχή. Πιθανή είναι και η επέκταση της συμφωνίας για μεταφορά και πολεμικού υλικού.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ