Θεώρηση Βιβλίων και Στοιχείων του Κ.Β.Σ.

Οι επιτηδευματίες έχουν υποχρέωση να θεωρούν, στην αρμόδια Δ.Ο.Υ., τα βιβλία και στοιχεία που ορίζονται στο άρθρο 19 του Κ.Β.Σ..

1) Θεωρημένα βιβλία

Σύμφωνα με το άρθρο 19 του ΚΒΣ, τα βιβλία τα οποία υποχρεωτικά πρέπει να τηρούνται θεωρημένα σε περίπτωση που δεν θεωρηθούν, πριν την έναρξη χρησιμοποίησής τους, είναι ως να μην τηρήθηκαν για το χρόνο μέχρι τη θεώρησή τους. Τα βιβλία λοιπόν που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 19 του Κ.Β.Σ. και πρέπει να θεωρούνται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. είναι τα παρακάτω:

α) το βιβλίο αγορών, επί χειρόγραφης τήρησης, και η μηνιαία κατάσταση του βιβλίου αγορών, επί μηχανογραφικής τήρησης,

β) το βιβλίο εσόδων – εξόδων, επί χειρόγραφης τήρησης, και η μηνιαία κατάσταση του βιβλίου εσόδων – εξόδων, επί μηχανογραφικής τήρησης,

γ) τα ημερολόγια, στα οποία καταχωρούνται πρωτογενώς οι οικονομικές πράξεις, το γενικό καθολικό και το ημερήσιο διπλότυπο φύλλο συναλλαγών, όταν τα βιβλία της έδρας τηρούνται χειρόγραφα,

δ) το ισοζύγιο γενικού – αναλυτικών καθολικών, όταν τα βιβλία της έδρας τηρούνται μηχανογραφικά,

ε) το βιβλίο αποθήκης επί χειρόγραφης τήρησής του, και οι οπτικοί δίσκοι (CD – ROM) στους οποίους αποθηκεύονται τα δεδομένα του βιβλίου αυτού, επί μηχανογραφικής τήρησης του,

στ) το βιβλίο τεχνικών προδιαγραφών,

ζ) τα πρόσθετα βιβλία ή δελτία που ορίζονται από τις διατάξεις του άρθρου 10 του ΚΒΣ,

η) το βιβλίο απογραφών και οι καταστάσεις της ποσοτικής καταχώρισης των αποθεμάτων.»

Όσα βιβλία δεν αναφέρονται παραπάνω τηρούνται αθεώρητα.

Σημειώσεις:

Α) Αρμόδια Δ.Ο.Υ. για τη θεώρηση των βιβλίων είναι η Δ.Ο.Υ. της έδρας στην οποία μπορούν να θεωρηθούν βιβλία τόσο της έδρας όσο και των και των υποκαταστημάτων. Ωστόσο, για τα βιβλία και στοιχεία κάθε υποκαταστήματος παρέχεται η δυνατότητα να θεωρούνται και στη Δ.Ο.Υ. που ανήκει το υποκατάστημα.

Β) Τα βιβλία που τηρούνται με μηχανογραφικό τρόπο μπορούν, με επιλογή του επιτηδευματία, να σημαίνονται μέσω φορολογικού μηχανισμού ή μέσω της Δ.Ο.Υ..

2) Θεωρημένα στοιχεία

Τα στοιχεία που αναφέρονται παρακάτω είναι υποχρεωτικά θεωρημένα:

α) το δελτίο αποστολής και το συγκεντρωτικό δελτίο επιστροφής,

β) το συνενωμένο δελτίο αποστολής με οποιοδήποτε στοιχείο αξίας,

γ) το τιμολόγιο που εκδίδεται για αγορά αγαθών όταν δεν έχει προηγηθεί η έκδοση άλλου θεωρημένου στοιχείου για την ίδια συναλλαγή καθώς και το τιμολόγιο για την παροχή υπηρεσιών. (Σ. Σ. Το τιμολόγιο αγοράς αγροτικών προϊόντων από 1/7/95 εκδίδεται θεωρημένο σε κάθε περίπτωση Α. Υ. Ο. ΠΟΛ. 1148/30-5-95).

δ) την απόδειξη παροχής υπηρεσιών και την απόδειξη λιανικής πώλησης όταν δεν εκδίδεται με τη χρήση φορολογικής ταμειακής μηχανής. Δεν υπόκεινται σε θεώρηση τα εισιτήρια επιχειρήσεων μεταφοράς προσώπων με λεωφορεία, σιδηρόδρομους και αεροπλάνα, όταν εκτελούν συγκοινωνίες, καθώς και τα εισιτήρια πλοίων εφόσον φορολογούνται κατ ειδικό τρόπο και απαλλάσσονται του Φ.Π.Α.

ε) τα δελτία κίνησης τουριστικών λεωφορείων.

Όσα στοιχεία δεν αναφέρονται είναι αθεώρητα αλλά μόνο σε ότι αφορά τη χειρόγραφη έκδοσή τους, γιατί εφόσον εκδίδονται μηχανογραφικά σημαίνονται μέσω φορολογικού μηχανισμού.

Σημείωση:

Παραστατικά των οποίων η έκδοση και θεώρηση προβλέπεται από μη φορολογικές διατάξεις, εκτός από συμβάσεις μίσθωσης αυτοκινήτων, δεν επιτρέπεται να θεωρούνται.

Επισήμανση:

Τα βιβλία και στοιχεία επιτρέπεται να συνενώνονται ή συγχωνεύονται με την προϋπόθεση ότι από τη συνένωση ή συγχώνευση να παρέχονται τουλάχιστον τα δεδομένα των συνενωμένων ή συγχωνευμένων βιβλίων ή στοιχείων.

3) Διαδικασία Θεώρησης

Για την θεώρηση βιβλίων και στοιχείων συμπληρώνεται το σημείωμα Κ.Β.Σ. «Β1» και προσκομίζονται τα παρακάτω δικαιολογητικά στην αρμόδια Δ.Ο.Υ.:

α) Ταυτότητα του επιτηδευματία ή του νόμιμου εκπροσώπου ή οποιοδήποτε άλλο έγγραφο δημόσιας αρχής το οποίο μπορεί να αναπληρώσει την ελληνική αστυνομική ταυτότητα σύμφωνα με την ισχύουσα ελληνική νομοθεσία για τις συναλλαγές, για εξακρίβωση στοιχείων.

β) Βεβαίωση του αρμόδιου ασφαλιστικού φορέα περί καταβολής ή διακανονισμού των εισφορών που οφείλονται σ΄ αυτόν (άρθρο 63 παρ. 1 του Ν. 2084/92 – ΦΕΚ 165 Α΄). Στην περίπτωση μη υπαγωγής σε υποχρεωτική ασφάλιση υποβάλλεται βεβαίωση απαλλαγής του αρμόδιου ασφαλιστικού φορέα.

γ) Βεβαίωση του οικείου επιμελητηρίου περί καταβολής ή διακανονισμού των εισφορών που οφείλονται σ΄ αυτό, όπου απαιτείται (άρθρο 4 παρ. 1 του Ν. 2081/92 – ΦΕΚ 154 Α΄).

δ) Βεβαίωση του αρμόδιου φορέα ασφάλισης προσωπικού (Ι.Κ.Α. κ.λπ.) όπου απαιτείται (Ν. 2084/1992), ή υπεύθυνη δήλωση του Ν. 1599/86, όπου δεν απαιτείται η προσκόμιση βεβαίωσης του Ι.Κ.Α. (ΠΟΛ. 1160/2001).

ε) Βεβαίωση του άρθρου 41 παρ. 12 β΄ του Ν. 2496/97 σχετικά με καταχώρηση στο μητρώο Υπ. Εμπορίου όταν συνάπτουν συμβάσεις από απόσταση (υποβάλλεται μια φορά κατά την πρώτη θεώρηση μετά την έναρξη).

στ) Βεβαίωση του οικείου φορέα ιχθυοσκαλών ή του Δ/ντή της ιχθυόσκαλας (ΕΤΑΝΑΛ) για καταβολή των οφειλών προς την ιχθυόσκαλα, προκειμένου για επιχειρήσεις που ασχολούνται με την παραγωγή, αλίευση, εμπορία και διακίνηση αλιευτικού προϊόντος (ΚΥΑ 269051/ΦΕΚ 961 Β΄/9-9-1998).

ζ) Εξουσιοδότηση σε περίπτωση προσκόμισης από τρίτο πρόσωπο του σημειώματος θεώρησης (είτε συμπληρώνεται ο πίνακας «η» του εντύπου Β1 ή προσκομίζεται, αν πρόκειται για την πρώτη θεώρηση στοιχείων, πληρεξούσιο έγγραφο συμβολαιογραφικό).

Ειδικά για την πρώτη θεώρηση στοιχείων:

Για φυσικό πρόσωπο που προηγούμενα ασκούσε άλλη ατομική δραστηριότητα προσκομίζεται απαραίτητα βεβαίωση από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ότι δεν υφίστανται τα κωλύματα θεώρησης⁽¹⁾ από την προηγούμενη ατομική δραστηριότητα.

Για νομικό πρόσωπο (ομόρρυθμες, ετερόρρυθμες και περιορισμένης ευθύνης εταιρείες, κοινοπραξίες, κοινωνίες και αστικές εταιρείες) προσκομίζεται απαραίτητα βεβαίωση από την αρμόδια Δ.Ο.Υ. ότι τα συμμετέχοντα μέλη φυσικά ή νομικά πρόσωπα δεν έχουν κωλύματα θεώρησης⁽²⁾ από άσκηση της ατομικής τους δραστηριότητας ή αντίστοιχα τα νομικά πρόσωπα από την άσκηση της δραστηριότητας τους ως μη μέλη νομικού προσώπου.

4) Κώλυμα θεώρησης

Κώλυμα στη διαδικασία της θεώρησης βιβλίων και στοιχείων μπορεί να υπάρξει σε περίπτωση που υφίσταται μια από τις παρακάτω περιπτώσεις:

1) Η ύπαρξη φορολογικών χρεών, καθώς και χρεών από οποιοδήποτε τέλος ή εισφορά που βεβαιώνεται (και εισπράττεται από τις Δ.Ο.Υ.), ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο τελικός δικαιούχος, πάνω από 6.000 ΕΥΡΩ χωρίς τις νόμιμες προσαυξήσεις (μόνο για τα στοιχεία).

2) Η μη υποβολή δηλώσεων απόδοσης οποιουδήποτε παρακρατούμενου ή επιρριπτόμενου φόρου, τέλους ή εισφοράς από οποιαδήποτε αιτία, ανεξάρτητα από τον τελικό δικαιούχο αυτών (π.χ. ΕΛΓΑ) καθώς και δηλώσεων φόρου εισοδήματος (μόνο για τα στοιχεία).

3) Η ύπαρξη μη φορολογικών χρεών βάσει άλλων διατάξεων (ασφαλιστικά κ.λπ.) πάνω από 6.000 ΕΥΡΩ (για τη θεώρηση βιβλίων και στοιχείων).

4) Η ύπαρξη χρεών σε επιμελητήρια ανεξαρτήτως ύψους ποσού (για τη θεώρηση βιβλίων και στοιχείων).

Σημειώσεις ⁽¹⁾ και ⁽²⁾

Αναφέρεται μόνο στα κωλύματα θεώρησης 1 και 2 που αναλύονται στο τέταρτο μέρος του συγκεκριμένου άρθρου.

Σωτήριος Δημ. Φραντζανάς, οικονομολόγος, MSc in Acc. & Fin., συνεργάτης της Επιστημονικής Ομάδας του περιοδικού Epsilon7