Η οδηγία ΜiFID ενέχει προκλήσεις για τις τράπεζες, προειδοποιεί ο Π.Θωμόπουλος

93

Η νέα κοινοτική Οδηγία για τις αγορές χρηματοπιστωτικών προϊόντων (MiFID), που πρόσφατα ενσωματώθηκε και στο ελληνικό Δίκαιο, βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του έκτου διεθνούς Τραπεζικού Φόρουμ που διοργάνωσε στην Αθήνα ο Economist σε συνεργασία με την Ελληνική Ενωση Τραπεζών.

Όπως ανέφερε ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Παναγιώτης Θωμόπουλος, η MiFID θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές προς όφελος των καταναλωτών, αλλά και για το χρηματοπιστωτικό σύστημα γενικότερα. Ενέχει όμως προκλήσεις κυρίως για τα χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα και τις εποπτικές Αρχές.

Για την Ελλάδα, όπου πολλοί παρασύρονται από το γρήγορο και εύκολο κέρδος, πέφτοντας θύματα του χαρακτήρα τους, αλλά και της περιρρέουσας ατμόσφαιρας και των εξογκωμένων αναλύσεων, όπως συνέβη στην περίπτωση της «σχιζοφρένειας» του Χρηματιστηρίου Αθηνών το καλοκαίρι του 1999, η MiFID έχει ιδιαίτερη σημασία και θα αποτρέψει πολλές δυσάρεστες παρόμοιες καταστάσεις στο μέλλον, ανέφερε ο κ.Θωμόπουλος.

Η Τράπεζα της Ελλάδος σκοπεύει να εφαρμόσει πιστά το γράμμα και το πνεύμα της MiFID, με τρόπο που να εξασφαλίζει πλήρως τους καταναλωτές, χωρίς όμως και να θέτει τις ελληνικές Τράπεζες σε δυσχερή ανταγωνιστική θέση, σε σχέση με αντίστοιχα Ιδρύματα από άλλες χώρες της ΕΕ, επισήμανε ο υποδιοικητής της ΤτΕ.

Μιλώντας για το ίδιο θέμα, ο γενικός γραμματέας της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ) Χρήστος Γκόρτσος αναφέρθηκε αναλυτικά σε έναν από τους άξονες που αφορούν τη MiFID και συγκεκριμένα στους κανόνες οι οποίοι αναφέρονται στην προστασία του επενδυτή. Επισήμανε ότι η MiFID είναι ίσως η πιο σημαντική οδηγία, η οποία υιοθετήθηκε τα τελευταία χρόνια σε ό,τι αφορά το Ευρωπαϊκό Δίκαιο της Κεφαλαιαγοράς.

Στο σημαντικο ρόλο που διαδραματίζουν οι ελληνικές τράπεζες στη ΝΑ Ευρώπη, με 3000 καταστήματα και μερίδιο αγοράς που ξεπερνά το 20% σε πολλές περιοχές της χώρας, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο υπουργός Οικονομίας Γ.Αλογοσκούφης, στην ομιλία του στο Συνέδριο.

Τόνισε επίσης ότι «το ελληνικό τραπεζικό σύστημα δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα τραπεζικά συστήματα άλλων χωρών από την υπερβολική έκθεση σε χορηγήσεις υψηλού κινδύνου».

Ο υπουργός είπε ακόμα ότι σήμερα πλέον ο ανταγωνισμός στο τραπεζικό σύστημα είναι εντονότερος και η διαφορά του επιτοκίου καταθέσεων και του επιτοκίου χορηγήσεων αποκλιμακώνεται σταθερά, καθώς από 4,79 εκατοστιαίες μονάδες που ήταν τον Δεκέμβριο του 2004, η διαφορά είχε μειωθεί σε 4,19 εκατοστιαίες μονάδες τον Ιούλιο του 2007.

Αναφερόμενος στο φορολογικό σύστημα, ο κ. Αλογοσκούφης υπογράμμισε ότι είναι καλύτερο σε σχέση με το παρελθόν, πιο απλό, πιο διαφανές, πιο αντικειμενικό και πιο δίκαιο, ενώ οι φορολογικοί συντελεστές είναι χαμηλότεροι και για τις επιχειρήσεις και για τους πολίτες, η δε φορολογία των επιχειρήσεων είναι χαμηλότερη από το μέσο όρο των χωρών της ευρωζώνης.

Σχετικά με την ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων από το κράτος, ο υπουργός επεσήμανε ότι με την πρώτη φάση του επενδυτικού νόμου, που ολοκληρώθηκε το περασμένο καλοκαίρι, έχουν εγκριθεί συνολικά επενδύσεις ύψους 8,78 δισ. ευρώ που δημιουργούν περισσότερες από 21 χιλιάδες νέες άμεσες θέσεις εργασίας και θα στηρίξουν την ανάπτυξη φέτος και τα επόμενα χρόνια καθώς μπαίνουν στην πορεία της πλήρους υλοποίησής τους.

Μιλώντας στο συνέδριο ο επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη της Morgan Stamley (UK), Eric Chaney, εξέφρασε την αισιοδοξία του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και τους υψηλούς αναπτυξιακούς της ρυθμούς που θα συνεχισθούν.

Οι τοποθετήσεις των τραπεζιτών

Ο πρόεδρος και διευθυνων σύμβουλος της Τράπεζας Αττικής Τρ.Κολλίντζας αναφέρθηκε στο μέλλον των μικρότερων σε μέγεθος τραπεζών. «Υπάρχει χώρος για όλα τα πιστωτικά ιδρύματα, ανεξαρτήτως μεγέθους, αρκεί να ακολουθούν ένα επιτυχημένο επιχειρηματικό μοντέλο λειτουργίας. Δεν βρίσκω για ποιο λόγο η διαπίστωση αυτή δεν θα χαρακτηρίζει και τις τράπεζες στη ΝΑ Ευρώπη», ανέφερε ο κ.Κολλίντζας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η επιτυχής διαφοροποίηση των μικρών τραπεζών, με ταυτόχρονο έλεγχο του λειτουργικού και χρηματοοικονομικού κόστους, πρέπει να είναι ο στόχος-πρόκληση του μάνατζμεντ και του προσωπικού κάθε μικρής/μεσαίας τράπεζας.

Στην παρουσία των ελληνικών τραπεζών στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ο διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας Δημήτρης Μηλιάκος.

Μέχρι σήμερα έχουν επενδύσει στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης ποσά που ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ, διαθέτουν ενεργητικό καταστημάτων και θυγατρικών που ξεπερνά τα 56 δισ. ευρώ (ή το 19% του συνολικού ενεργητικού των τραπεζικών ομίλων) και λειτουργούν περίπου 1.900 καταστήματα με 32.000 εργαζόμενους (που αντιστοιχούν στο ένα τρίτο του συνολικού αριθμού των καταστημάτων και του προσωπικού), ανέφερε ο κ.Μηλιάκος.

«Σύμφωνα με τα επιχειρησιακά σχέδια των μητρικών ομίλων, έως τα τέλη του 2009 ο αριθμός των καταστημάτων θα ξεπεράσει τα 3.000, ενώ τα έσοδα των τραπεζών από τις εκτός Ελλάδος δραστηριότητές τους, που το 2006 προσέγγισαν το 12% του συνόλου (έναντι 8% το 2005), θα φθάσουν κατά μέσον όρο σε επίπεδα που θα υπερβαίνουν το 20%», πρόσθεσε ο κ. Μηλιάκος.

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου Αντώνης Καμινάρης επισήμανε ότι, παρά τα όσα συνέβησαν, το μέγεθος των ελληνικών τραπεζών συνεχίζει να υπολείπεται σημαντικά από το αντίστοιχο των πιστωτικών ιδρυμάτων που εδρεύουν στην Ευρώπη ή και στον υπόλοιπο κόσμο.

Καμία ελληνική τράπεζα δεν συμπεριλαμβανόταν στις 100 μεγαλύτερες του κόσμου και μόνο δύο συμπεριλαμβάνονταν στις 100 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές, είπε ο κ. Καμινάρης, επισημαίνοντας ότι είναι πολύ πιθανό έως απαραίτητο να υπάρξει ένας δεύτερος γύρος συγχωνεύσεων κι εξαγορών στο άμεσο μέλλον.

Στη διεθνή αναταραχή που ξεκίνησε λόγω των στεγαστικών δανείων μειωμένης εξασφάλισης στις ΗΠΑ, αναφέρθηκε ο αντιπρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς Γιώργος Προβόπουλος. «Η ευχέρεια που παρέχει η τιτλοποίηση στις τράπεζες να μην διακρατούν τα δάνεια που έχουν εκχωρήσει μέχρι τη λήξη τους, αλλά να τα μεταβιβάζουν σε τρίτους, τις οδήγησε σε μία υποεκτίμηση του πιστωτικού κίνδυνου που τα δάνεια αυτά εμπερικλείουν» ανέφερε.

Ταυτόχρονα, η επιτυχία του μοντέλου της τιτλοποίησης οδήγησε και σε υποεκτίμηση του κίνδυνου ρευστότητας, του κινδύνου δηλαδή που θα μπορούσε να προκύψει σε περίπτωση αδυναμίας των τραπεζών να αντλήσουν την απαιτούμενη ρευστότητα, εάν π.χ. οι κεφαλαιαγορές υπολειτουργούν για κάποιο χρονικό διάστημα. Και όπως είναι γνωστό, εδώ και έξι-επτά μήνες οι διεθνείς κεφαλαιαγορές λειτουργούν υποτονικά, ενώ δεν προβλέπεται ότι θα ομαλοποιηθούν πολύ σύντομα, υπογράμμισε ο κ. Προβόπουλος.

Ο αντιπρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς δήλωσε πάντως αισιόδοξος «για την μεσομακροχρόνια πορεία των μεγάλων ελληνικών τραπεζών, χωρίς βεβαίως αυτό να σημαίνει ότι στην πορεία δεν θα υπάρξουν δυσκολίες και εμπόδια».

Αναφερόμενος σε εκτιμήσεις για τον τραπεζικό κλάδο σε μεσομακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Millenniun Bank Γιώργος Τανισκίδης επισήμανε πως παρότι τα εναλλακτικά δίκτυα (τηλεφωνικής εξυπηρέτησης, web banking) θα αποκτήσουν σαφώς περισσότερους χρήστες, όσο η εξοικείωση του καταναλωτικού κοινού με τις νέες τεχνολογίες θα αυξάνεται, η ανάγκη για δίκτυο καταστημάτων θα συνεχίσει να υφίσταται.

Μια από τις κυρίαρχες τάσεις θα είναι η αύξηση της πώλησης μη τραπεζικών προϊόντων από τράπεζες (π.χ. τέλη κυκλοφορίας, e-pass). Το ίδιο όμως θα ισχύει και για την πώληση τραπεζικών προϊόντων από μη τραπεζικούς οργανισμούς. Στο τέλος της ημέρας, θα πωλούνται περισσότερα προϊόντα συνολικά, ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τανισκίδης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ