Σε «ανοικτή συζήτηση» για το αρμενικό ζήτημα καλεί ο Ταγίπ Ερντογάν

51

«Η Τουρκία δεν φοβάται την ιστορία της» δηλώνει ο Ταγίπ Ερντογάν, καλώντας σε «ανοικτή συζήτηση» για το αρμενικό ζήτημα την ίδια ακριβώς στιγμή που λαμβάνει χώρα για πρώτη φορά στο Στρασβούργο -στο περιθώριο συνεδρίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- δημόσιος διάλογος για τη γενοκτονία του Α Παγκοσμίου Πολέμου.

«Η ιατρική δεν έχει βρει ακόμη θεραπεία γι αυτούς που δεν θέλουν ν ανοίξουν τα μάτια τους στην ιστορία» υπογράμμισε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απευθυνόμενος σε μέλη του κυβερνώντος κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP).

Οι δηλώσεις Ερντογάν ήλθαν τη στιγμή που οι Αρμένιοι ετοιμάζονται να τιμήσουν στις 24 Απριλίου την 90ή επέτειο της γενοκτονίας τους από τους Τούρκους, στη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκαν περίπου 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι.

Η Τουρκία παραδέχεται πως εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιοι έχασαν τη ζωή τους κατά την εν λόγω περίοδο, αλλά αρνείται κατηγορηματικά ότι επρόκειτο για οργανωμένη γενοκτονία και υποστηρίζει πως οι περισσότεροι θάνατοι σημειώθηκαν στη διάρκεια μαζικού εκτοπισμού των Αρμενίων, οι οποίοι είχαν συμμαχήσει με το ρωσικό στρατό κατά την εισβολή του στην Τουρκία.

Πολλοί Τούρκοι αμφισβητούν την επίσημη γραμμή, μολονότι κάτι τέτοιο θεωρείται αντιπατριωτικό.

Ο διασημότερος συγγραφέας της Τουρκίας, ο Ορχάν Παμούκ, δέχθηκε θανατικές απειλές αφότου δήλωσε σε ένα ελβετικό περιοδικό ότι ένα εκατομμύριο Αρμένιοι σκοτώθηκαν. Ένας αξιωματούχος στην πόλη Σουτσουλέρ της δυτικής Τουρκίας διέταξε την κατάσχεση όλων των βιβλίων του Παμούκ από βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες.

Αν και οι υπερεθνικιστές χειροκρότησαν την ενέργειά του, η κυβέρνηση έσπευσε να υποστηρίξει τον Παμούκ διατάσσοντας την απόλυση του εν λόγω αξιωματούχου, υπενθυμίζει το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Πρόταση για κοινή επιτροπή έρευνας

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ δήλωσε την Τετάρτη πως ο Ταγίπ Ερντογάν πρότεινε προσφάτως σε επιστολή του προς τον Αρμένιο πρόεδρο Ρομπέρ Κοτσαριάν τη σύσταση κοινής επιτροπής που θα επιφορτιστεί με τον έρευνα της σφαγής των Αρμενίων το 1915.

Η σύσταση της επιτροπής αυτής θα αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς την εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με την Αρμενία, υπογράμμισε ο Γκιούλ σε δηλώσεις που έκανε κατά την πρώτη συζήτηση στο τουρκικό Κοινοβούλιο σχετικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων.

«Τους ενημερώσαμε ότι εάν η πρότασή μας γίνει δεκτή, θα είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε με την Αρμενία για τον τρόπο με τον οποίο η επιτροπή αυτή θα συσταθεί και για τον τρόπο λειτουργίας της» προσέθεσε ο Γκιουλ, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να ασκήσει πιέσεις στην κυβέρνηση του Γερεβάν να δεχθεί την τουρκική πρόταση.

Συζήτηση για το αρμενικό ζήτημα στο Στρασβούργο

Υπό τον τίλο «Το μέλλον του παρελθόντος: οι Αρμένιοι στην Τουρκία» οργανώθηκε για πρώτη φορά -στο περιθώριο της συνόδου του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο- ανοικτή συζήτηση για το αρμενικό ζήτημα. Μολονότι στον τίτλο δεν γίνεται σαφής αναφορά στη γενοκτονία των Αρμενίων από την Τουρκία, εν τούτοις η όλη συζήτηση εστράφη γύρω από το θέμα αυτό.

Την πρωτοβουλία της οργάνωσης είχε η Ομάδα των Πρασίνων, τη δε συζήτηση διηύθυνε ο Γερμανός ευρωβουλευτής των Πρασίνων Τζεμ Οζντεμίρ, ο οποίος είναι τουρκικής καταγωγής. Προσκεκλημένοι ομιλητές ήταν, μεταξύ άλλων, τρεις Τούρκοι διανοούμενοι, αρμενικής καταγωγής, που έχουν ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ζήτημα.

Στις αφίσες που προέβαλαν τη συζήτηση, οι οργανωτές είχαν συμβολικά συνδιάσει την τουρκική και την αρμενική σημαία, γεγονός που κατέκρινε η τουρκική Hurriyet. Ανοίγοντας τη συζήτηση ο κοινωνιολόγος και ιστορικός Τάνερ Ακσάμ, που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα στις ΗΠΑ, εξήγησε ότι στόχος ήταν να δοθεί ένα σύμβολο κατανόησης και άρνησης του μίσους.

«Πιστεύουμε ότι οι Τούρκοι και οι Αρμένιοι μπορούν να κάνουν κάτι καλύτερο από το να συγκατοικούν απλώς, για την ώρα όμως πρέπει να συγκατοικούν» δήλωσε ο Ακσάμ, ο οποίος έχει κάνει πολλές εργασίες γύρω από τα Οθωμανικά Αρχεία, στα οποία και έχει στηριχθεί για να αποδείξει την ιστορική αλήθεια της γενοκτονίας.

Ο ίδιος τόνισε ότι οι παριστάμενοι στη συζήτηση θέλουν να δείξουν ότι υποστηρίζουν τις δυνάμεις εκείνες στην Τουρκία που επιθυμούν και εργάζονται γιά τη δημοκρατία, και δεν θα πρέπει (όσοι τους κρίνουν) να τους καταλογίζουν άλλες βλέψεις. Επιθυμούν να παύσει το αρμενικό ζήτημα να είναι «ταμπού», να δοθεί η δυνατότητα να εκφρασθούν οι διαφορετικές θέσεις.

Αλλωστε, στο κείμενο των Πρασίνων που ανήγγειλε τη συζήτηση σημειώνεται ότι είναι αίτημα των Αρμενίων της διασποράς να θεωρηθεί η αναγνώριση της γενοκτονίας του 1915 ως προϋπόθεση γιά την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ανταποκρίτρια του ΑΠΕ στο Στρασβούργο σημειώνει ότι οι οργανωτές δέχθηκαν κριτική και από το ακροατήριο, ιδιαίτερα τους παριστάμενους Τούρκους δημοσιογράφους, για το ότι δεν υπήρχε ουσιαστικός αντίλογος, στο επίπεδο του ιστορικού Τάνερ Ακσάμ, από την καθαρά τουρκική πλευράς.

Οι οργανωτές υποσχέθηκαν, πάντως, την πραγματοποίηση μίας νέας συζήτησης προς αυτήν την κατεύθυνση, υποστηρίζοντας ότι επετεύχθη ένας πρώτος βασικός στόχος που είναι το ξεκίνημα των συζητήσεων για το ζήτημα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ