Υπογράφει, αλλά δεν εφαρμόζει η Τουρκία το πρωτόκολλο για την Tελωνειακή Ένωση

38

Επιδόθηκε στην Κομισιόν η θετική απάντηση της Αγκυρας για την υπογραφή του πρωτοκόλλου της Tελωνειακής Ένωσης. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ δηλώνει πάντως ότι η πράξη αυτή δεν σημαίνει αναγνώριση, τα κυπριακά πλοία δεν θα προσεγγίσουν ποτέ τουρκικό λιμάνι και πως η Αγκυρα δεν επιθυμεί «η Κύπρος να γίνει Κρήτη».

Την απάντηση της Αγκυρας επέδωσε ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στην ΕΕ, Ογούζ Ντεμιράλπ. Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, προκειμένου να τεθεί σε ισχύ το πρωτόκολλο θα πρέπει μετά την υπογραφή του να εγκριθεί και από την τουρκική Εθνοσυνέλευση.

Πάντως ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών σε συνέντευξή του στη Hurriyet ξεκαθαρίζει ότι η υπογραφή του πρωτοκόλλου, την οποία τοποθετεί χρονικά το δεύτερο εξάμηνο του 2005, κατά τη διάρκεια της βρετανικής προεδρίας της ΕΕ, δεν σημαίνει αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είπε τα τουρκικά λιμάνια θα εξακολουθούν να είναι κλειστά στα κυπριακά πλοία, το ίδιο και τα αεροδρόμια στα αεροσκάφη κυπριακών εταιρειών.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών ερμηνεύει το κείμενο του πρωτοκόλλου ως επέκταση μίας συμφωνίας που αφορά την ελεύθερη διακίνηση των αγαθών και όχι των υπηρεσιών, τονίζοντας ότι τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και οι μεταφορές ανήκουν στον κλάδο των υπηρεσιών.

Ερωτηθείς εάν ανησυχεί για το ενδεχόμενο να «γίνει η Κύπρος Κρήτη», όπως επισημαίνει σε βιβλίο του ο Ραούφ Ντενκτάς -υπονοώντας ότι η Τουρκία κινδυνεύει να χάσει την κυριαρχία της στην Κύπρο όπως η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγκάστηκε να αναγνωρίσει την απελευθέρωση της Κρήτης- ο Τούρκος υπουργός δηλώνει ότι δεν επιθυμεί κάτι τέτοιο. Σχολιάζει ωστόσο ότι «το να μετατραπεί ή όχι η Κύπρος σε Κρήτη εξαρτάται και από τις εξελίξεις εντός της Κύπρου. Από το τι αποκόμισαν τα τελευταία 30 χρόνια οι Τουρκοκύπροι. Από αυτή την άποψη οι ανησυχίες αποτελούν ανησυχίες όλων. Θα έπρεπε να υπήρχε διαφορετική προσέγγιση σε κοινωνικό επίπεδο σε μία περιοχή όπου δεν εξασφαλίζεται επί 30 χρόνια η διαρκής ειρήνη».

Ο κ. Γκιουλ παραδέχεται ότι «πολλές από τις ασθένειες της Τουρκίας μεταφέρθηκαν στη νήσο» για να συμπληρώσει ότι «αυτό δεν έπρεπε να είχε συμβεί».

Κατηγορεί τον Κύπριο πρόεδρος Τάσσο Παπαδόπουλο ότι δεν επιθυμεί τη λύση και ισχυρίζεται ότι με το τουρκοκυπριακό «ναι» στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν έγινε σαφές ότι ο Τ.Παπαδόπουλος και οι Ελληνοκύπριοι «εξαπατούν» τη διεθνή κοινότητα.

Στο ζήτημα του πρωτοκόλλου αναφέρθηκε εξάλλου ο Αμπντουλάχ Γκιουλ, μιλώντας την Τρίτη και στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, ο Γκιουλ ανέφερε ότι «την 1η Μαΐου 2004 η ΕΕ απέκτησε δέκα μέλη, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση. Με βάση το κοινοτικό δίκαιο, οι χώρες μέλη αναλαμβάνουν το κεκτημένο της ΕΕ και τις συμφωνίες που έχει υπογράψει η Ένωση με άλλες χώρες».

Ως προς το ζήτημα της αναγνώρισης, ο Γκιουλ είπε ότι «η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση είναι μία από τις 25 χώρες μέλη της ΕΕ, αλλά επειδή δεν τίθεται θέμα αναγνώρισης, η Τουρκία θα διατηρήσει τις θέσεις της και θα συνεχίσει να αναγνωρίζει την «Τουρκική Δημοκρατία Βόρειας Κύπρου».

Τουρκικές διπλωματικές πηγές -σύμφωνα με το Anadolu- τόνιζαν ότι η έγκριση του πρωτοκόλλου προσαρμογής της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ – Τουρκίας από την τουρκική Εθνοσυνέλευση μέχρι τις 3 Οκτωβρίου δεν είναι όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με το τηλεγράφημα, η Αγκυρα θεωρεί ότι η πρωτοβουλία των κινήσεων ως προς το πρωτόκολλο, ανήκει τώρα στην ΕΕ και τονίζει ότι κατά τη φάση της υπογραφής, η Τουρκία θα ανακοινώσει πως η υπογραφή της δεν σημαίνει ότι αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν, επίσης, ότι ουσιαστικά δεν θα υπάρξει κάποια αλλαγή μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου, αφού «οι Ελληνοκύπριοι δεν θα μπορούν να εισέλθουν στα αεροδρόμια και τα λιμάνια της Τουρκίας, επειδή το ζήτημα αυτό δεν περιλαμβάνεται στην τελωνειακή ένωση».

Η άποψη της Κομισιόν

Εν τω μεταξύ, εκπρόσωπος Τύπου του αρμόδιου για τη διεύρυνση Επιτρόπου Όλι Ρεν δήλωσε από τις Βρυξέλλες ότι η Επιτροπή έχει λάβει από την Τουρκία επιστολή, σύμφωνα με την οποία η τουρκική πλευρά ανακοίνωσε ότι συμφωνεί με το κείμενο του Πρωτοκόλλου της Αγκυρας.

«Από εδώ και πέρα το θέμα θα απασχολήσει και το Συμβούλιο Υπουργών, ενώ πρόκειται να εκδώσει γνωμοδότηση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου της Επιτροπής. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Τουρκία πρόκειται να υπογράψει το Πρωτόκολλο της Αγκυρας πριν από τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Σε ερώτηση για το αν η Τουρκία θα πρέπει να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο πριν από την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεών της, ο εκπρόσωπος Τύπου του Όλι Ρεν απάντησε ότι στα συμπέρασματα της Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών του Δεκεμβρίου γίνεται λόγος για υπογραφή του Πρωτοκόλλου.

Ερωτηθείς, για το αν στην εν λόγω επιστολή υπάρχει υποσημείωση που να αναφέρει ότι η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, δήλωσε ότι εξ όσων γνωρίζει δεν υπάρχει τέτοια αναφορά, υπενθυμίζοντας, ωστόσο, ότι η ολλανδική προεδρία, μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής του Δεκεμβρίου, είχε αναφέρει ότι η υπογραφή του Πρωτοκόλλου δεν συνεπάγεται και τη διπλωματική αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Αγκυρα.

Ο ίδιος ο Όλι Ρεν χαρακτήρισε μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης και βήμα προς την κατεύθυνση εξομάλυνσης των σχέσεων με την Κύπρο την αποδοχή από την Τουρκία του πρωτοκόλλου της συμφωνίας της Αγκυρας για την επέκταση της τελωνειακής ένωσης με τα 10 νέα κράτη-μέλη.

Ειδικότερα, σε παρέμβασή του στην επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο κοινοτικός επίτροπος ανέφερε ότι η αποδοχή του πρωτοκόλλου αποτελεί έναν «καλό οιωνό», εν όψει των ενταξιακών διαπραγματεύσεων που πρόκειται να ξεκινήσει η Τουρκία με την ΕΕ, καθώς το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι η Αγκυρα τιμά τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι της Λευκωσίας.

Ικανοποίηση Τ.Παπαδόπουλου

Ο Κύπριος πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος εξέφρασε την ικανοποίηση του για το κείμενο του πρωτοκόλλου τελωνειακής ένωσης, λέγοντας ότι δεν περιέχει τίποτε δυσμενές για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Εξέφρασε επίσης ικανοποίηση για το γεγονός ότι η Τουρκία με επιστολή της στην Κομισιόν δηλώνει ότι είναι έτοιμη να υπογράψει το πρωτόκολλο, και είπε ότι «η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για ομαλοποίηση των σχέσεων της Κύπρου με την Τουρκία».

Πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει στο κείμενο της τελικής συμφωνίας οποιαδήποτε επισήμανση εκ μέρους της Τουρκίας ότι δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Είπε επίσης ότι η Τουρκία θα πρέπει να αναλάβει την υποχρέωση να εφαρμόσει το πρωτόκολλο εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου, το οποίο «δεν θα τραβήξει σε βάθος χρόνου».

Τέλος, φωτογραφίζοντας ουσιαστικά τον πρόεδρο του ΔΗΣΥ Νίκο Αναστασιάδη για τις δηλώσεις του ότι το κείμενο της ΕΕ μιλά για υπογραφή και όχι για εφαρμογή του πρωτοκόλλου, είπε ότι «το εκπληκτικό είναι ότι οι δηλώσεις της Τουρκίας και κάποιων Τούρκων αξιωματούχων επαναλαμβάνονται στα ελληνικά από μερικούς στην Κυπριακή Δημοκρατία».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ