Έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία και το Φανάρι

51

Στην άρνηση της Αγκυρας να αναγνωρίσει την οικουμενικότητα του Πατριάρχη -τον οποίο θεωρεί απλώς ως επικεφαλής της φθίνουσας ελληνορθόδοξης κοινότητας- και τον ισχυρισμό ότι δικαίωμα να μετέχουν στην Ιερά σύνοδο που τον εκλέγει έχουν μόνο Τούρκοι πολίτες, επικεντρώνεται το κεφάλαιο περί μειονοτήτων στη φετινή έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία.

Για τα μέλη της ελληνορθόδοξης κοινότητας, όμως, οι περιορισμοί αυτοί απειλούν την ύπαρξη του Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, αφού οι εναπομείναντες 2.500 Έλληνες Ορθόδοξοι στη χώρα, αδυνατούν να συντηρήσουν το θεσμό.

Η έκθεση αναφέρει ακόμη ότι το Μάρτιο ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, για πρώτη φορά την τελευταία 80ετία, όρισε έξι νέους μη Τούρκους πολίτες ως μητροπολίτες και μέλη της Ιεράς Συνόδου και η νομιμότητα αυτής της κίνησης εξετάζεται από την τουρκική κυβέρνηση.

Απώλεια περιουσιών

Επισημαίνεται, επίσης, ότι θρησκευτικές κοινότητες και ιδιαίτερα η ελληνική ορθόδοξη και η αρμενική έχουν απωλέσει στο παρελθόν περιουσίες, οι οποίες περιήλθαν στο κράτος και συνεχίζουν να αντιμάχονται τις συνεχιζόμενος προσπάθειες της κυβέρνησης για απαλλοτρίωση των περιουσιών τους.

Πολλές από τις περιουσίες αυτές έχουν απωλεσθεί επειδή ο νόμος δίνει την δυνατότητα στην Υπηρεσία Βακουφίων να αναλαμβάνει την άμεση διαχείριση των ακινήτων, που περιέρχονται σε κατάσταση αχρησίας, εξαιτίας της μεγάλης συρρίκνωσης των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων.

Η κυβέρνηση, επίσης, απαλλοτρίωσε άλλες περιουσίες, οι ιδιοκτήτες των οποίων είτε μετανάστευσαν σε άλλη χώρα, είτε πέθαναν χωρίς να αφήσουν κληρονόμους.

Η Υπηρεσία Βακουφίων ανέλαβε τη διαχείριση περιουσιών των μη μουσουλμανικών ιδρυμάτων, όταν ο πληθυσμός της αντίστοιχης κοινότητας συρρικνώθηκε σε βαθμό που δεν μπορούσε να εκλέξει ΔΣ, αλλά η κυβέρνηση υιοθέτησε, τον περασμένο Σεπτέμβριο, κανονισμό που επιτρέπει την επέκταση των ενοριών, όταν οι ψηφοφόροι δεν επαρκούν για να εκλέξουν ΔΣ.

Στη συνέχεια της έκθεσης υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Φεβρουάριο η Υπηρεσία Βακουφίων απαλλοτρίωσε ένα ορφανοτροφείο στην Πριγκηπόνησο, που ανήκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ισχυριζόμενη ότι οι τίτλοι του Πατριαρχείου ήταν ανίσχυροι, αφού το ακίνητο ανήκε σε ελληνορθόδοξο ίδρυμα, το οποίο είχε απαλλοτριωθεί προηγουμένως από το κράτος.

Η απόφαση αυτή εγκρίθηκε ως νόμιμη από το Ανώτατο Τουρκικό Δικαστήριο, ενώ μέχρι και το τέλος του 2004 το Πατριαρχείο δεν είχε λάβει άδεια για να επιδιορθώσει τους ναούς του, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που είχε πληγεί στη διάρκεια της τρομοκρατικής επίθεσης στην Κωνσταντινούπολη το Νοέμβριο του 2003.

Επιθέσεις κατά του Φαναρίου

Η έκθεση αναφέρει ακόμη ότι τον περασμένο Σεπτέμβριο περίπου 1.000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, όπου έκαψαν ομοίωμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Οι διοργανωτές της διαδήλωσης ήταν μέλη της νεολαίας του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, οι ηγέτες του οποίου κατηγορούν τον Πατριάρχη για επέμβαση στα εσωτερικά της Τουρκίας, παρεμβαίνοντας υπέρ της θρησκευτικής μεταρρύθμισης και της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ.

Τον Οκτώβριο άγνωστοι έρριψαν αυτοσχέδιες βόμβες στους τοίχους του Πατριαρχείου, καταστρέφοντας πολλά παράθυρα και την οροφή ενός ναού, καταλήγει η έκθεση.

Θεσμικές μεταρρυθμίσεις

Η έκθεση αναφέρεται και στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε η τουρκική κυβέρνηση, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για την εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης, που αποτελούν προϋπόθεση για την έναρξη των διαπραγματεύσεων ένταξης της Αγκυρας στην ΕΕ.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει ότι το σημαντικό αυτό πακέτο μεταρρυθμίσεων (περισσότερο φιλελεύθερος ποινικός κώδικας, συνταγματικές μεταρρυθμίσεις κατά των εγκλημάτων τιμής και των βασανιστηρίων, επέκταση των θρησκευτικών ελευθεριών, της ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος του συνεταιρίζεσθαι), παρουσιάζει καθυστερήσεις σε ό,τι αφορά την εφαρμογή του, αφού οι αρχές ασφαλείας συνεχίζουν να επιδίδονται σε πρακτικές βασανιστηρίων, ξυλοδαρμών, αυθαίρετων συλλήψεων και κρατήσεων.

Παρατηρητές, ωστόσο, διαπιστώνουν μείωση των κρουσμάτων, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων σε έκθεσή της έκανε λόγο περί προσπαθειών των τοπικών αρχών να ανταποκριθούν στην πολιτική μηδενικής ανοχής της κυβέρνησης στα βασανιστήρια.

Συνεχίσθηκε επίσης η διάπραξη εγκλημάτων τιμής, ενώ σε ό, τι αφορά την ελευθερία του Τύπου και του λόγου, τονίζεται ότι εξακολουθούν να υφίστανται περιορισμοί, μολονότι η κυβέρνηση χαλάρωσε ορισμένους περιορισμούς χρήσης της κουρδικής και άλλων γλωσσών.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ