Κώστας Τσόκλης στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης μέχρι τις 3 Φεβρουαρίου

38

Την πρώτη μεγάλης κλίμακας αναδρομική έκθεση έργων του Κώστα Τσόκλη παρουσιάζει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ). Τα εγκαίνια της έκθεσης, την οποία επιμελήθηκε η ιστορικός τέχνης και μουσειολόγος Κατερίνα Κοσκινά, εγκαινιάζεται την Πέμπτη, 1η Νοεμβρίου.

Η αναδρομική έκθεση, που θα μείνει ανοιχτή μέχρι τις 3 Φεβρουαρίου, καλύπτει όλες τις περιόδους εικαστικής δημιουργίας του καλλιτέχνη. Γιατη συγκεκριμένη έκθεσηδημιουργήθηκανδύο επιπλέον αίθουσες στο εσωτερικό του Φιξ, όπου φιλοξενούνται τα οπτικοακουστικά έργα του Κώστα Τσόκλη.

Την έκθεση συμπληρώνουν δύο νέα έργα του καλλιτέχνηκοινωνικού και οικολογικού χαρακτήρα. Το πρώτοαποτελεί μια εξωτερική εγκατάσταση-παρέμβαση, μια νεκρή φύση τεράστιων διαστάσεων στον εξωτερικό τοίχο του εργοστασίου Φιξ, που κατασκευάστηκε ειδικά για την έκθεση στο ΕΜΣΤ. Το δεύτερο έργο ανήκει στην ενότητα των βίντεο εγκαταστάσεων και έχει τίτλο Οι Αγγελοι του Μέλλοντος.

Το δημιουργικό στίγμα του καλλιτέχνη είναι η διαρκής αμφισβήτηση και οι πειραματισμοί με νέα μέσα, καθώς το έργο του εκτείνεται σε διαφορετικές μορφές τέχνης:τη ζωγραφική, τις τρισδιάστατες εγκαταστάσεις και τις εγκαταστάσεις βίντεο. Ο Κώστας Τσόκλης, αναγνωρισμένοςστην Ελλάδακαι στο εξωτερικό, έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο ελληνικό εικαστικό τοπίο από τη δεκαετία του 60 έως σήμερα.

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο με πρωτότυπα θεωρητικά κείμενα της Αννας Καφέτση, τηςΚατερίνας Κοσκινά, τουΜπρούνο Κορά, τουMάνου Περράκη και τουΠιερ Ρεστανί, καθώς καιανθολογία δημοσιευμένων κειμένων. Ο κατάλογος περιλαμβάνει το σύνολο των εκτιθέμενων έργων, αλλά και σημαντικά έργα του καλλιτέχνη που δεν περιλαμβάνονται στην έκθεση.

Λίγα λόγια για τον Κώστα Τσόκλη

Ο Κ.Τσόκλης γεννήθηκεστην Αθήνατο 1930.Ήλθε σε επαφή με την τέχνη σενεαρή ηλικία, κυρίως μέσα από τη δουλειά του ως βοηθού στα εργαστήρια σκηνικών κατασκευών και κινηματογραφικών αφισών. Από τα δώδεκα έως τα δεκαοχτώ του χρόνια μαθήτεψε πλάι σε μεγάλους εικαστικούς καλλιτέχνες της αφίσας, όπως ο Στέφανος Αλμαλιώτης και ο Γιώργος Βακιρτζής.

Μετά την αποφοίτησή του από την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών το 1957, ο Κώστας Τσόκλης ταξιδεύει με υποτροφίαστη Ρώμη για μεταπτυχιακές σπουδές στο Scuola delle Arti Ornamentali. Στη Ρώμη ζωγραφίζει τα πρώτα αφηρημένα έργα του, με επιρροές από τους σύγχρονους Ιταλούς καλλιτέχνες, όπως ο Afro και ο Burri, αλλά και από την ισπανική εικαστική ομάδα El Passo, η οποία αποτελείται από τους Tapies, Canogar και Cuixar.

Το 1959 τον κερδίζει η δημιουργική ατμόσφαιρα, ο εικαστικός και πολιτιστικός πλούτος του Παρισιού, όπου εγκαθίσταται για τα επόμενα είκοσι χρόνια. Η πρώτη τομή στο έργο του Κώστα Τσόκλη έρχεται το 1966, όταν, σε διάλογο με τα κοινωνικά και καλλιτεχνικά φαινόμενα της εποχής, δημιουργεί τα πρώτα προοπτικά αντικείμενα, έργα με γλυπτικό χαρακτήρα που συχνά ξεπερνούν τα όρια του τελάρου. Την περίοδο αυτή ξεκινά και η συνεργασία του με την Ileana Sonnabend, της ομώνυμης γκαλερί.

Για ένα σύντομο διάστημα ο Κώστας Τσόκληςζει στο Βερολίνο με υποτροφία της Γερμανικής Υπηρεσίας Ακαδημαϊκών Ανταλλαγών. Όταν επιστρέφει στη Γαλλία, διακόπτει τη συνεργασία του με τους Sonnabend και συνεργάζεται με τον Αλέξανδρο Ιόλα, γεγονός που επηρεάζει τη μετέπειτα διεθνή καριέρα του.

Από το 1975, ο Κώστας Τσόκλης αρχίζει να μοιράζει το χρόνο του μεταξύ Παρισιού, όπου παρέμενε η οικογένειά του, και Αθήνας. Με αφετηρία μια έκθεση στην Ύδρα, ο Τσόκλης δημιουργεί στα τέλη της δεκαετίας του 70 μια από τις σημαντικότερες ενότητες έργων που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, τα Δέντρα. Το 1983 αποφασίζει να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα και ξεκινά μια νέα περίοδο δημιουργίας με έμφαση στις οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις. Το Καμακωμένο Ψάρι του 1985 είναι το έργο στο οποίοο καλλιτέχνης συνδύασε τη ζωγραφική σε καμβά με τις σύγχρονες τεχνολογίες.

Ο Κώστας Τσόκλης εκπροσώπησε την Ελλάδα στην 42η Μπιενάλε της Βενετίας, το 1986. Εκεί προχωρά από τα καθημερινά αντικείμενα, υλικά και φαινόμενα, στον κόσμο του μύθου, ενώ εμβαθύνει στον πειραματισμό με το βίντεο χρησιμοποιώντας ως κεντρικό θέμα την ανθρώπινη μορφή. Με τη χρήση νέων μέσων έκφρασης, ο Τσόκλης δημιουργεί τη σειρά έργων που ονομάστηκαν από τους κριτικούς «ζωντανή ζωγραφική» και ενθουσίασαν τόσο αυτούς όσο και το κοινό της Μπιενάλε. Με αυτήν τη σειρά έργων ο καλλιτέχνης εισάγει στο έργο του το χρόνο ως διάρκεια που επηρεάζει την πρόσληψη του θεατή.

Ο Κώστας Τσόκλης συνεχίζει να είναι ένας ακάματος δημιουργός. Η έντονη καλλιτεχνική του δραστηριότητα συνοδεύεται από αντίστοιχη εκθεσιακή δραστηριότητα. Πραγματοποιείεκθέσεις ήδη από τη φοίτησή του στην ΑΣΚΤ και τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Ιταλία, πολλές φορές μαζί με άλλους σημαντικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, όπως ο Παύλος, ο Κανιάρης, ο Κεσσανλής και ο Κοντός.

Έχει συμμετάσχει σε πλήθος ομαδικών εκθέσεων και έχει πραγματοποιήσει πλήθος ατομικών εκθέσεων στις σημαντικότερες γκαλερί και τα μεγαλύτερα εικαστικά γεγονότα της Ευρώπης και της Αμερικής. Στην Ελλάδα, τα έργα του έχουν παρουσιαστεί στις μεγάλες γκαλερί της Αθήνας και της περιφέρειας. Το 2000, λίγο μετά το χτύπημα του Εγκέλαδου που συγκλόνισε την Αθήνα και τραυμάτισε το σπίτι και το εργαστήρι του Κώστα Τσόκλη, αφήνοντας άστεγο τον καλλιτέχνη και τα έργα του, οργανώθηκε στο Centro per l’ Arte Contemporanea στο Prato της Ιταλίας μια μεγάλη έκθεση με χαρακτήρα ανθολογίας του έργου του.

Πέρα από μια μικρή περίοδο πειραματισμού με αφηρημένες φόρμες, το έργο του Κώστα Τσόκλη είναι κυρίως παραστατικό με άξονα την παραγωγή και την αναπαραγωγή εικόνων. Οι εικόνες αυτές αποτελούν εργαλεία στα χέρια του καλλιτέχνη για να εμβαθύνει στο μύθο, την αλήθεια, τη φύση αλλά και τη μεταφυσική, την τραγωδία (προσωπική και συλλογική) και την ειρωνεία. Σε αυτήν του την προσπάθεια ο Τσόκλης χρησιμοποιεί πολλά και διαφορετικά υλικά και έτοιμα αντικείμενα.

Η έκθεση που παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης δίνει μια ολοκληρωμένη εικόνα της εικαστικής διαδρομής του Κώστα Τσόκλη και αναδεικνύει την πολυσημία και την πολυμορφία του έργου του.

Το ΕΜΣΤ λειτουργεί από την Τρίτη έως την Κυριακή (11:00 με 19:00, Πέμπτη 12:00-22:00), ενώ τη Δευτέρα παραμένει κλειστό. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιούνται ξεναγήσεις για το κοινό, ενώ θα υπάρχουν και εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και σπουδαστές όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ