Το «Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού», λαϊκή τραγωδία εμπνευσμένη από τον Εμφύλιο, σε κείμενα, ποίηση και μουσική Μίκη Θεοδωράκη (εκτός από το «Νανούρισμα», σε ποίηση Κώστα Βίρβου), γράφτηκε το 1961 στο Παρίσι και την επόμενη χρονιά παρουσιάστηκε στο αθηναϊκό κοινό από το θίασο του Μάνου Κατράκη, σε σκηνοθεσία Πέλλου Κατσέλη. Τραγουδούσαν ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Βέρα […]
Το «Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού», λαϊκή τραγωδία εμπνευσμένη από τον Εμφύλιο, σε κείμενα, ποίηση και μουσική Μίκη Θεοδωράκη (εκτός από το «Νανούρισμα», σε ποίηση Κώστα Βίρβου), γράφτηκε το 1961 στο Παρίσι και την επόμενη χρονιά παρουσιάστηκε στο αθηναϊκό κοινό από το θίασο του Μάνου Κατράκη, σε σκηνοθεσία Πέλλου Κατσέλη. Τραγουδούσαν ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, η Βέρα Ζαβιτσιάνου και η Δέσποινα Μπεμπεδέλη, με σολίστες στο μπουζούκι τον Κώστα Παπαδόπουλο και τον Λάκη Καρνέζη. Το έργο ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1963, κομμένο όμως, καθώς η επιτροπή λογοκρισίας επενέβη και απαγόρευσε το τραγούδι «Αλυσίδα» (Την αλυσίδα τη βαριά/την κάνω χελιδόνι/τη φυλακή τη σκοτεινή/την κάνω ξαστεριά). Το 1981 το έργο ανέβηκε ξανά σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού (τραγουδούσαν οι Γιώργος Νταλάρας, Πέτρος Πανδής, Μαργαρίτα Ζορμπαλά και Γιάννης Κούτρας). Σε εκείνη την παράσταση ο συνθέτης πρόσθεσε τα τραγούδια «Μοιρολόι», «Κλάψε Πικρό μου Σύννεφο» (στίχοι Τάσου Λειβαδίτη), καθώς και το «Τανγκό του Εφιάλτη», στο οποίο εισήγαγε το ποίημα του αδελφού του Γιάννη θεοδωράκη «Τραγούδι Κόκκινο θα Πω». Τώρα, τριάντα οκτώ χρόνια έπειτα από την πρώτη ηχογράφηση και ενώ το έργο ανέβηκε δύο ακόμα φορές από τη «Στοά» του Θανάση Παπαγεωργίου (1999-2000), ο Θεοδωράκης το ηχογραφεί ξανά, συμπεριλαμβάνοντας όλα τα τραγούδια της παράστασης. Το αποτέλεσμα είναι μαγευτικό. Μπορεί, για τις νεότερες γενιές, έννοιες όπως «Εμφύλιος» και «Δικτατορία» να ανήκουν στη σφαίρα της ιστορίας, κανείς όμως δεν μπορεί να κλείσει τα μάτια στην ποίηση που αποπνέουν οι στίχοι (Τα μεσάνυχτα που σμίγουνε οι ώρες/προδομένη μου αγάπη…), στα πανανθρώπινα όσο και διαχρονικά μηνύματα της ανθρώπινης ελευθερίας και αξιοπρέπειας, καθώς και στις μουσικές του Μίκη, που σμίγουν τη βυζαντινή και τη δημοτική παράδοση με το λαϊκό τραγούδι, σε ένα έργο κλασικό της νεότερης ελληνικής μουσικής ιστορίας. Συγκλονιστική η Νένα Βενετσάνου, αποστασιοποιείται από το συναίσθημα και επανατοποθετεί τα μέρη που τραγουδά στη σφαίρα της κλασικής ερμηνείας, ενώ πρώτη φορά σε ηχογράφηση ο Δημήτρης Μπάσης αξιοποιείται πλήρως, ξεδιπλώνοντας δυνατότητες σπουδαίου λαϊκού τραγουδιστή. Με τη «Λαϊκή Ορχήστρα Μίκης Θεοδωράκης» συμπράττουν οι μουσικοί Πλούταρχος Ρεμπούτσικας (τσέλο), Ακης Τουρκογιώργης (κιθάρα), Μικαέλα Μητροπούλου και Μαρία Ρεμπούτσικα (βιολί), Νίκος Σακελλαράκης (τρομπέτα), Αντώνης Ανδρέου (τρομπόνι), Αλέξανδρος Αρκαδόπουλος (κλαρίνο), Ουρανία Λαμπροπούλου (σαντούρι). Οι ζωγραφιές του συνοδευτικού ένθετου, που περιέχει και τους στίχους, ανήκουν στον Αλέκο Φασιανό. Τέλος, όταν το CD αναπαράγεται από πολυκάναλο ενισχυτή, αποδίδει τέσσερα κανάλια ήχου PCM (αναλογικός) κατά το σύστημα surround.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Παρασκευή 23.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/chinh-le-duc-W5q8uoqss3Q-unsplash-315x220.jpg)
![Χρυσός: Η καλύτερη εβδομάδα από το 2020 – Στον αντίποδα το δολάριο [γράφημα]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2026/01/ot_dol_gold2-300x300.png)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442