Τελικά συμπεράσματα

34

Περατώθηκαν το Σάββατο οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στο Ελσίνκι, με την υιοθέτηση των τελικών συμπερασμάτων.

Για πρώτη φορά τα τελικά αποτελέσματα περιέχονται σε ένα συνοπτικό κείμενο (18 σελίδων), δεδομένου ότι μέχρι τώρα υπερέβαιναν τις 80 σελίδες.

Τα βασικά σημεία των συμπερασμάτων είναι:

Κεφάλαιο 1: Διεύρυνση – Τουρκία – Κύπρος

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την περιεκτική φύση της διαδικασίας προσχώρησης, η οποία τώρα περιλαμβάνει 13 υποψήφια κράτη εντός ενιαίου πλαισίου. Τα υποψήφια κράτη συμμετέχουν στη διαδικασία προσχώρησης επί ίσοις όροις. Πρέπει να συμμερίζονται τις αξίες και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως ορίζονται στις Συνθήκες.

Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών, και παροτρύνει τα υποψήφια κράτη να καταβάλλουν οποιαδήποτε προσπάθεια για την επίλυση κάθε εκκρεμούς συνοριακής διαφοράς και άλλων συναφών θεμάτων.

Διαφορετικά, θα πρέπει να φέρουν τη διαφορά ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Το αργότερο στα τέλη του 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει την κατάσταση ως προς κάθε εκκρεμή διαφορά, ιδίως σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις στην ενταξιακή διαδικασία, προκειμένου να προαγάγει την επίλυσή τους μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει ότι η τήρηση των πολιτικών κριτηρίων, που όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης, θεωρείται αναγκαία προϋπόθεση για την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης και μάλιστα η τήρηση όλων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης αποτελεί τη βάση για την προσχώρηση στην Ενωση.

8. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει με ικανοποίηση τις ουσιαστικές εργασίες και τη σημειωθείσα πρόοδο κατά τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης με την Κύπρο, την Ουγγαρία, την Πολωνία, την Εσθονία, την Τσεχική Δημοκρατία και τη Σλοβενία.

9. (α) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την έναρξη, στις 3 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη, των συνομιλιών για τη συνολική ρύθμιση του Κυπριακού προβλήματος, και εκφράζει την κατηγορηματική του υποστήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να φέρει τη διαδικασία σε αίσιο πέρας.

(β) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει ότι μια πολιτική επίλυση του προβλήματος θα διευκόλυνε την προσχώρηση της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Εάν μέχρι την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης δεν έχει επιτευχθεί λύση, η απόφαση του Συμβουλίου, όσον αφορά στην προσχώρηση, θα ληφθεί χωρίς το ανωτέρω να αποτελεί προϋπόθεση. Εν προκειμένω, το Συμβούλιο θα λάβει υπόψη όλες τις σχετικές παραμέτρους.

12. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις στην Τουρκία, όπως επισημαίνει η Επιτροπή στην έκθεση προόδου της, καθώς και για την πρόθεση της Τουρκίας να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις της, προκειμένου να συμμορφωθεί προς τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Η Τουρκία είναι υποψήφιο κράτος, που προορίζεται να προσχωρήσει στην Ενωση με τα ίδια κριτήρια, τα οποία ισχύουν και για τα λοιπά υποψήφια κράτη. Με βάση την υφιστάμενη
ευρωπαϊκή στρατηγική για την Τουρκία, όπως και για άλλα υποψήφια κράτη, θα ισχύει μία προενταξιακή στρατηγική για την ενθάρρυνση και τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων της.

Η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει ενισχυμένο πολιτικό διάλογο με έμφαση στην πρόοδο για την εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων προσχώρησης ιδίως όσον αφορά στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και τα θέματα που αναφέρονται στην παράγραφο 4 και στην παράγραφο 9 σημείο (α).

Η Τουρκία θα έχει επίσης την ευκαιρία να συμμετέχει σε κοινοτικά προγράμματα, οργανισμούς και συνεδριάσεις μεταξύ υποψήφιων κρατών και της Ενωσης, στο πλαίσιο της διαδικασίας προσχώρησης. Σε συνδυασμό με ένα εθνικό πρόγραμμα για την αποδοχή του κεκτημένου, θα εκπονηθεί μία εταιρική σχέση προσχώρησης βάσει των συμπερασμάτων προηγούμενων Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, αλλά με προτεραιότητες στις οποίες πρέπει να επικεντρωθούν οι προπαρασκευαστικές εργασίες για την προσχώρηση, λαμβανομένων υπόψη των πολιτικών και οικονομικών κριτηρίων και των υποχρεώσεων ενός κράτους-μέλους.

Θα δημιουργηθούν ενδεδειγμένοι μηχανισμοί παρακολούθησης. Για να ενισχυθεί η εναρμόνιση της τουρκικής νομοθεσίας και πρακτικής με το κεκτημένο, καλείται η Επιτροπή να εκπονήσει μια διαδικασία αναλυτικής εξέτασης του κεκτημένου. Το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλει ένα ενιαίο πλαίσιο για το συντονισμό όλων των πηγών κοινοτικής προενταξιακής χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Κεφάλαιο για Διακυβερνητική Διάσκεψη και θεσμική μεταρρύθμιση

14. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την ικανοποίησή του για την έκθεση της Προεδρίας, όσον αφορά στα θέματα που προκύπτουν σε σχέση με τη Διακυβερνητική Διάσκεψη και τις κυριότερες επιλογές, τις οποίες θα έχει να αντιμετωπίσει.

15. Θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα, ώστε να καταστεί δυνατό να συγκληθεί επισήμως η Διακυβερνητική Διάσκεψη στις αρχές Φεβρουαρίου. Η Διάσκεψη θα ολοκληρώσει το έργο της και θα εγκρίνει τις αναγκαίες τροποποιήσεις των Συνθηκών έως το Δεκέμβριο του 2000.

16. Κατόπιν των συμπερασμάτων της Κολωνίας, και λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση της Προεδρίας, η Διάσκεψη θα εξετάσει το μέγεθος και τη σύνθεση της Επιτροπής, τη στάθμιση των ψήφων στο Συμβούλιο, είτε με τη μέθοδο της απλής πλειοψηφίας είτε με άλλη μέθοδο και την ενδεχόμενη επέκταση της λήψης αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο, καθώς και άλλες αναγκαίες τροποποιήσεις των Συνθηκών, που ανακύπτουν ως προς τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα σε σχέση με τα προαναφερόμενα θέματα και την εφαρμογή της Συνθήκης του Αμστερνταμ. Η
προσεχής προεδρία θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την πρόοδο της Διάσκεψης και μπορεί να προσθέσει θέματα για την ημερήσια διάταξή της.

19. Η Προεδρία θα λάβει τα αναγκαία μέτρα, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι υποψήφιες χώρες θα ενημερώνονται τακτικά εντός των υφιστάμενων πλαισίων σχετικά με την πρόοδο των συζητήσεων και ότι θα έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους για τα υπό συζήτηση θέματα. Θα παρέχεται, επίσης, ενημέρωση στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.

Κεφάλαιο για κοινή ευρωπαϊκή πολιτική για την ασφάλεια και την άμυνα

25. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκρίνει τις δύο εκθέσεις προόδου της Προεδρίας σχετικά με την ανάπτυξη του δυναμικού στρατιωτικής και μη στρατιωτικής διαχείρισης των κρίσεων από την Ενωση, στο πλαίσιο της ενισχυμένης Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής για την Ασφάλεια και την Αμυνα.

26. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη βούλησή του να αναπτύξει αυτόνομη ικανότητα να λαμβάνει αποφάσεις με δικά του μέσα, καθώς και να αρχίζει και να διεξάγει στρατιωτικές επιχειρήσεις υπό την ηγεσία της ΕΕ προς αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων, σε περίπτωση που το ΝΑΤΟ δεν συμμετέχει σε αυτές ως σύνολο. Με τη διαδικασία αυτή αποφεύγονται οι περιττές επικαλύψεις και δεν απαιτείται η δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού.

27. Βάσει των γενικών κατευθυντήριων γραμμών που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας, καθώς και των εκθέσεων της Προεδρίας, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε συγκεκριμένα τα εξής:

– τα κράτη-μέλη, συνεργαζόμενα εθελοντικά σε επιχειρήσεις υπό την ηγεσία της ΕΕ, πρέπει να είναι σε θέση έως το 2003 να αναπτύσσουν εντός 60 ημερών και να υποστηρίζουν επί τουλάχιστον ένα έτος στρατιωτικές δυνάμεις μέχρι και 50.000 – 60.000 ατόμων, ικανών για ολόκληρο το φάσμα των καθηκόντων του Petersberg.

– θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες για την πλήρη διαβούλευση, συνεργασία και διαφάνεια μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

– θα γίνουν οι κατάλληλες διευθετήσεις που θα επιτρέπουν σε ευρωπαϊκά κράτη, μέλη του ΝΑΤΟ που δεν συμμετέχουν στην ΕΕ, καθώς και σε άλλα ενδιαφερόμενα κράτη να συμβάλουν στη στρατηγική διαχείριση κρίσεων από την ΕΕ, τηρούμενης της αυτονομίας της Ενωσης, όσον αφορά στη λήψη αποφάσεων.

– θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός μη στρατιωτικής διαχείρισης των κρίσεων, ώστε να συντονίζονται και να καθίστανται αποτελεσματικότερα τα διάφορα πολιτικά μέσα και οι πόροι, παράλληλα με τους στρατιωτικούς πόρους, που διαθέτουν η Ενωση και τα κράτη μέλη.

Κεφάλαιο για την οικονομία

Οι δημογραφικές μεταβολές θα απαιτήσουν πολιτική παράτασης του ενεργού επαγγελματικού βίου και αυξημένη αποδοτικότητα στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα προς αντιμετώπιση του οικονομικού βάρους αυτών των μεταβολών. Η συνεχιζόμενη διαδικασία παγκοσμιοποίησης εντείνει τον ανταγωνισμό και την ανάγκη να ενθαρρύνεται η καινοτομία και η διαρθρωτική προσαρμογή. Η Ενωση και τα κράτη-μέλη οφείλουν να προωθήσουν ενεργά την ευρύτερη χρήση των νέων τεχνολογιών και να αναπτύξουν την κοινωνία της πληροφορίας προς υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής. O σύνδεσμος μεταξύ οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης επιτείνει τη σημασία του να αναπτυχθούν περαιτέρω κοινωνικά δίκτυα ασφαλείας.

Κεφάλαιο για τη νοτιοανατολική Ευρώπη

58. Η προοπτική των συμφωνιών σταθερότητας και σύνδεσης θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη στενότερων σχέσεων μεταξύ όλων των κρατών της περιοχής σε όλους τους τομείς. Η υποστήριξη της Ενωσης θα εξαρτηθεί από τη σαφή και συγκεκριμένη δέσμευση των κρατών της νοτιοανατολικής Ευρώπης να συνεργαστούν για την επίτευξη αυτών των κοινών πολιτικών προτεραιοτήτων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη μείζονα σπουδαιότητα που έχει η βελτίωση των σχέσεων και η
εξάλειψη των τεχνικών εμποδίων κατά τις συναλλαγές και των εμποδίων κατά τη διακίνηση του πληθυσμού μεταξύ των ενδιαφερόμενων χωρών. Υπενθυμίζει τη σημασία ταχείας δράσης για τη διάνοιξη του Δούναβη.

59. Η Ενωση επιθυμεί να συμβάλει στον εκδημοκρατισμό της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, ως μέρος των προσπαθειών για αποκατάσταση της σταθερότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Θα εντείνει το διάλογο με τις σερβικές δημοκρατικές δυνάμεις, καθώς και με την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Μαυροβουνίου. Η Ενωση θα αναζητήσει και άλλους τρόπους για να υποστηριχθεί το πρόγραμμα πολιτικής και οικονομικής μεταρρύθμισης του Μαυροβουνίου.

60. Η Ενωση έχει δεσμευτεί σχετικά με την αποκατάσταση και την ανασυγκρότηση του Κοσσυφοπεδίου. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το πρόγραμμα ανασυγκρότησης και ανάκαμψης του Κοσσυφοπεδίου και την υπόσχεση της Ενωσης να καταβάλει 500 εκατ. ευρώ, αρχίζοντας από το 2000, για την ανασυγκρότηση, πέραν των εθνικών συμβολών των κρατών-μελών. Η απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αρ. 1244 πρέπει να εφαρμοστεί πλήρως σε όλες τις πτυχές της και από όλα τα μέρη. Η μη συμμόρφωση προς την εντολή της UNMIK (Αποστολής των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο) και η έλλειψη συνεργασίας με την KFOR (Διεθνή Δύναμη Ασφαλείας για το Κοσσυφοπέδιο) θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη δέσμευση της ΕΕ στο Κοσσυφοπέδιο. Στη συνάρτηση αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκφράζει την
ευγνωμοσύνη του για το έργο που ανέλαβε ο Μπερνάρ Κουσνέρ.

ΑΠΕ