Πέντε χρόνια μετά την ηχογράφηση του ριζοσπαστικού Officium, το τετραμελές φωνητικό σύνολο Hilliard Ensemble και ο Νορβηγός σαξοφωνίστας Jan Garbarek επιστρέφουν στο μοναστήρι St. Gerold, στα αυστριακά βουνά, για να ανανεώσουν την «αναμέτρησή τους με το άγνωστο» σύμφωνα με τη διατύπωση του John Potter, τενόρου του Hilliard. Το Officium υπήρξε η πρώτη συνεύρεση της φωνητικής […]
Πέντε χρόνια μετά την ηχογράφηση του ριζοσπαστικού Officium, το τετραμελές φωνητικό σύνολο Hilliard Ensemble και ο Νορβηγός σαξοφωνίστας Jan Garbarek επιστρέφουν στο μοναστήρι St. Gerold, στα αυστριακά βουνά, για να ανανεώσουν την «αναμέτρησή τους με το άγνωστο» σύμφωνα με τη διατύπωση του John Potter, τενόρου του Hilliard. Το Officium υπήρξε η πρώτη συνεύρεση της φωνητικής μουσικής (τότε εστιασμένης σε «early music» επιλογές, της περιόδου μεταξύ 12ου και 16ου αιώνα) με τους σαξοφωνικούς αυτοσχεδιασμούς, οι οποίοι αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα της jazz. Tο βάθος και η διαφάνεια της μεσαιωνικής πολυφωνίας παρείχε ένα «ελεγχόμενο» υπόβαθρο, πάνω στο οποίο αναπτύσσονταν τα ταξίδια των σαξόφωνων του Garbarek, συμπληρώνοντας το κουαρτέτο με μια «πέμπτη φωνή». Παρά τις ανησυχίες σχετικά με τις αντιδράσεις που θα προκαλούσε ένα τέτοιο καλλιτεχνικό άνοιγμα στους καθαρολόγους της έντεχνης αυθεντικότητας, από τη μια, και στους jazz παραδοσιάρχες από την άλλη, η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε άμεση και η εμπορική επιτυχία του εγχειρήματος απρόσμενη. Στην πενταετία που μεσολάβησε από την κυκλοφορία του Officium, ο Garbarek και το Hilliard Ensemble πραγματοποίησαν εκατοντάδες εμφανίσεις σε συναυλιακούς χώρους, αλλά και εκκλησίες σε όλο τον κόσμο. Σταδιακά στο ρεπερτόριό τους προστέθηκαν νέα κομμάτια, ενώ η ερμηνευτική ελευθερία, που ανέκαθεν χαρακτηρίζει το καλλιτεχνικό προφίλ του Garbarek, έπεισε τα μέλη του Hilliard να πάρουν περισσότερα ρίσκα, τόσο στην επιλογή του υλικού όσο και στην απόδοσή του. Οι διαδρομές αυτές οδήγησαν στο Mnemosyne (1999). Η κυκλοφορία της δανείζεται τον τίτλο της από ένα ποίημα του Friedrich Holderlin (1770-1843), η πρώτη στροφή του οποίου αναπαράγεται στο τετράγλωσσο ένθετο που συνοδεύει το διπλό CD, δίπλα σε πλάνα επιλεγμένα από το φιλμ του Ingmar Bergman «Η Έβδομη Σφραγίδα». Οι μουσικοί ορίζοντες είναι σαφώς ευρύτεροι του Officium, με το ρεπερτόριο να απλώνεται τώρα σε 22 αιώνες, από το «Δελφικό Παιάνα» του 127 π.Χ., μέχρι το σύγχρονο «Εσθονικό Νανούρισμα» του συνθέτη Veljo Tormis. Οι ενδιάμεσοι σταθμοί περιλαμβάνουν ελεύθερες αναπτύξεις βασισμένες σε folk ψήγματα από τη Νότια και Βόρεια Αμερική και την Ισπανία, ένα ρωσικό ψαλμό, μια σκοτική μπαλάντα του 16ου αιώνα καθώς και προσεγγίσεις σε συνθέσεις των Tallis, Dufay, Brumel, Hildegard von Bingen και, βέβαια, του ίδιου του Garbarek. Περιπλανήσεις ανεξάντλητες και καθηλωτικές, στις γειτονιές της συλλογικής πολιτιστικής μνήμης.