Το 403 π.Χ. παρουσιάστηκε στο δικαστήριο της Ηλιαίας ο ίδιος ο Λυσίας, προκειμένου να εκφωνήσει το λόγο του «Κατά Ερατοσθένους», με τον οποίον έμελλε να καθιερωθεί ως λογογράφος
Ο Λυσίας, όπως έχουμε προαναφέρει, έγραφε κατά κύριο λόγο τους δικανικούς λόγους του για λογαριασμό τρίτων, δηλαδή για διαδίκους. Η μοναδική γνωστή εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα σημειώθηκε το 403 π.Χ., όταν παρουσιάστηκε ο ίδιος στο δικαστήριο της Ηλιαίας, προκειμένου να εκφωνήσει το λόγο του Κατά Ερατοσθένους, με τον οποίον έμελλε να καθιερωθεί ως λογογράφος. Η εν λόγω δικαστική δίωξη αφορούσε τη δολοφονία του αδελφού του, του Πολέμαρχου, επί τυραννίας των Τριάκοντα, όταν οι τελευταίοι προέβησαν σε διάφορες βίαιες πράξεις, και μεταξύ αυτών στην εξόντωση πλουσίων μετοίκων και στην υφαρπαγή των περιουσιών τους. Ανάμεσα στα θύματα του καθεστώτος των Τριάκοντα Τυράννων συγκαταλέγονταν οι μέτοικοι Λυσίας και Πολέμαρχος, τα δύο αδέλφια. Ο πρώτος κατάφερε να διαφύγει το θάνατο με επεισοδιακό τρόπο, αλλά ο δεύτερος υποχρεώθηκε να πιει κώνειο –χωρίς να προηγηθεί καμία δίκη ή απολογία του– και ετάφη χωρίς τις πρέπουσες τιμές.
Ο Λυσίας κατηγόρησε τον Ερατοσθένη, έναν εκ των Τριάκοντα Τυράννων, ως υπεύθυνο για τη θανάτωση του αδελφού του. Ο κατηγορούμενος, απαντώντας –πιθανότατα στο πλαίσιο της λογοδοσίας του ως άρχοντα, και ειδικότερα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας που ονομαζόταν εύθυνα– στις ερωτήσεις που του υπέβαλε ο Λυσίας, παραδέχθηκε ότι είχε συλλάβει τον Πολέμαρχο, εκτελώντας από φόβο εντολές των αρμοδίων, αλλά ισχυρίστηκε πως είχε προβάλει αντιρρήσεις στην εκτέλεση των δύο αδελφών, όταν είχε συζητηθεί η υπόθεσή τους στο βουλευτήριο. Ο μέγας λογογράφος επιχειρεί με το λόγο του να αποτρέψει την αθώωση του κατηγορουμένου, ο οποίος και παλαιότερα είχε στραφεί με πράξεις του εναντίον εκείνων που αγωνίζονταν για τη διατήρηση του δημοκρατικού πολιτεύματος στην Αθήνα.
Μολονότι δεν είναι ξεκάθαρο το ακριβές δικονομικό και χρονολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκφωνήθηκε ο υπό εξέταση λόγος του Λυσία, είναι προφανής η προσπάθεια του τελευταίου να πείσει τους δικαστές ότι ο Ερατοσθένης εξακολουθούσε να βαρύνεται με την κατηγορία της δολοφονίας του Πολέμαρχου, παρά την αμνηστία που είχε χορηγηθεί το 403 π.Χ., μετά την πτώση του καθεστώτος των Τριάκοντα Τυράννων και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στην Αθήνα.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, o «Κατά Ερατοσθένους» λόγος του Λυσία (εισαγωγή – ερμηνεία – σχόλια του κυπρίου φιλολόγου, κριτικού και συγγραφέα Γεωργίου Κων. Ιωαννίδη, εκδόσεις «Γρηγόρη», Αθήνα, 1966).
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 25.05.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/jeffrey-lai-Cz57JO4T0gQ-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442