Η θρησκεία ως εργαλείο πολέμου – Πώς το MAGA κίνημα συγχωνεύει τον χριστιανισμό με τη βία

Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει την εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ και άλλων κυβερνητικών στελεχών να προσεύχονται στον Λευκό Οίκο, έμπλεοι ευσέβειας. Λίγα 24ωρα πριν, ΗΠΑ και Ισραήλ είχαν ξεκινήσει πόλεμο στο Ιράν και είχαν αποκεφαλίσει την ηγεσία του. Ήδη υπήρχαν επίσης εκατοντάδες νεκροί μεταξύ αμάχων. Καθώς όλα δείχνουν, η θρησκεία έχει γίνει εργαλείο πολέμου για τον Αμερικανό πρόεδρο και το MAGA κίνημα που τον στηρίζει.

Σε βαθμό μάλιστα ο Ντόναλντ Τραμπ, ο αντιπρόεδρος Βανς και Ρεπουμπλικάνοι του Κογκρέσου να ανοίξουν βεντέτα ακόμα και με τον Πάπα Λέοντα. Ο οποίος έχει καταδικάσει ανοιχτά τον πόλεμο.

Επίσης είναι και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, που δεν διστάζει να επιδεικνύει τα θρησκευτικού περιεχομένου τατουάζ του, εμπνευσμένα από τις σταυροφορίες. Ή ο υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο, που παρέστη πριν από ένα χρόνο σε μια σειρά από δημόσιες εκδηλώσεις με έναν μαύρο σταυρό από στάχτη στο μέτωπο την Ημέρα των Τεφρών. Ή ο MAGA influencer Πίτερ Τιλ. Ο πολυεκατομμυριούχος Τιλ, πρώην CEO της PayPal, επιδίδεται σε κηρύγματα περί αποκάλυψης.

Ο Πίτερ Τιλ σε διάλεξη στο Παρίσι / REUTERS/Jacky Naegelen/File Photo

Ασφαλώς, δεν είναι η πρώτη φορά που η θρησκεία ανάγεται σε εργαλείο πολέμου. Αλλά στις σημερινές ΗΠΑ φαίνεται ότι είναι κυρίαρχη ιδεολογία της κυβέρνησης Τραμπ.

Το MAGA και ο πόλεμος

Σε άρθρο του στο Social Europe o Ρόμπερτ Μίσικ, τιμημένος με το Βραβείο Οικονομικής Δημοσιογραφίας της Εταιρείας Τζον Μέιναρντ Κέινς, περιγράφει την εικόνα αυτή ως ταυτόχρονα διασκεδαστική και σοκαριστική. Ο Μίσικ δεν ασχολείται με παραδείγματα όπως η απαγόρευση των αμβλώσεων ή η συντηρητικοποίηση τομέων της κοινωνίας ή υποβάθμιση ανθρώπινων δικαιωμάτων. Μένει στην κεντρική πολιτική.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα έφερε τη σύγκρουση του Πάπα Λέοντα με τη MAGA κυβέρνηση Τραμπ. Ο ίδιος ο ποντίφικας που έχει καταδικάσει την κατάχρηση εξουσίας από τη θρησκεία, δήλωσε: «Ο κόσμος καταστρέφεται από μια χούφτα τυράννους». Για να του απαντήσει ο πρόσφατα προσήλυτος στον καθολικισμό Τζέι Ντι Βανς ότι ο Πάπας πρέπει «να είναι προσεκτικός όταν μιλάει για θεολογία».

Αλλά όλο αυτό, κατά τον Μίσικ, είναι ένδειξη ότι σημαντικά τμήματα του αντιδραστικού κινήματος MAGA μετατρέπουν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε φονταμενταλιστική θρησκευτική αίρεση. Και διαφέρει σημαντικά από τα κατά το παρελθόν ευαγγελικά κηρύγματα τηλεπαστότρων.

Τα προηγούμενα παραδείγματα με μέλη της κυβέρνησης Τραμπ αναδεικνύουν κατά τον Μίσικ για μια μορφή φονταμενταλισμού που αναδύεται στον χώρο της καθολικής θρησκείας. Ο αντιπρόεδρος Βανς είναι μέρος αυτού του κινήματος. Ενώ ο Πίτερ Τιλ, ισχυρός χορηγός του MAGA κινήματος, κάνει διαλέξεις και εκδηλώσεις στη βάση μιας αυστηρά ερμηνευμένης πολιτικής θεολογίας.

Εμπνέεται από το έργο του Ρενέ Ζιράρ «Βία και το Ιερό», που θεωρείται θεμελιώδες κείμενο της φιλοσοφικής-θεολογικής λογοτεχνίας. Ασχολείται με τα γραπτά του Γερμανού Ναζί συνταγματικού θεωρητικού Καρλ Σμιτ, που είχαν μεγάλη επίδραση στα χρόνια του μεσοπολέμου. Και τελευταία επιδίδεται σε διαλέξεις για τον «Αντίχριστο» και τον «Κατεχώντα», μια δύναμη ικανή να απωθήσει το διαβολικό. Έχει φτάσει στο σημείο να χαρακτηρίσει την ακτιβίστρια Γκρέτα Τούνμπεργκ, προσωποποίηση του «Αντίχριστου».

Οπαδός του Τραμπ με καπέλο που γράφει ULTRA MAGA / REUTERS/Andrew Kelly

Η θρησκεία ως μέσο ριζοσπαστικοποίησης

Και αν αυτά ακούγονται ακόμη και διασκεδαστικά μερικές φορές, ο Ρόμπερτ Μίσικ εξηγεί γιατί δεν είναι. Το κίνημα MAGA προσπαθεί ενεργά να αξιοποιήσει τη θρησκεία σε ριζοσπαστική πολιτική.

Προσωπικότητες του MAGA, όπως ο Σκοτ Γιάρβιν, ο Νικ Λαντ και ο Τιλ προωθούν την ιδέα ενός Θεού ζηλωτή και τιμωρού, σταυροφόρου. Οι οπαδοί του προσεύχονται για τη νίκη στον πόλεμο.

Ο Ρόμπερτ Μίσικ επισημαίνει ότι ο Χριστιανισμός μετατρέπεται με τον τρόπο αυτό σε λατρεία σκληρότητας και αδίστακτου πνεύματος. Και υποτάσσεται στον ακραίο νεοφιλελευθερισμό και τον ατομικισμό. Και ο Πίτερ Τιλ είπε ότι η έννοια της «αφύπνισης» είναι «υπερχριστιανισμός» ή «μεταχριστιανισμός» που διατηρεί την αλληλεγγύη του Χριστιανισμού με τα θύματα, ενώ αφαιρεί τη συγχώρεση. Στην ουσία αναδιατυπώσει την ανησυχία για τους αδύναμους, τους ηττημένους και τα θύματα της ιστορίας ως μια σχεδόν θρησκευτική παθολογία. Ενώ η ένοχη συνείδηση ​​των ισχυρών είναι ασθένεια που πρέπει να θεραπευτεί. Ο μοντέρνος όρος σε αυτό το πλαίσιο είναι «τοξική ενσυναίσθηση».

Ο Μίσικ θυμίζει επίσης και το άρθρο του Τόμας Άσχιουρ στην εφημερίδα Die Zeit του Αμβούργου. Όπου τόνιζε ότι «η θρησκεία σφυρηλατείται ανελέητα σε όπλο». Δηλαδή, ένας θυμωμένος, πολεμοχαρής Χριστιανισμός καλλιεργείται και χρησιμοποιείται για υποκίνηση βίας.

Ο Πιτ Χέγκσεθ / REUTERS/Ken Cedeno

Αγγίζοντας το όριο της βλασφημίας

Πολύ πρόσφατα, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Χέγκσεθ, χλευάστηκε με σκληρότητα. Διότι, επικεφαλής μιας λατρευτικής λειτουργίας στο Πεντάγωνο, απήγγειλε μια «προσευχή», την οποία απέδωσε στη Βίβλο. Η προσευχή, αποδιδόμενη στο Ιεζεκιήλ 25:17, κορυφωνόταν ως εξής: «Και θα σε χτυπήσω με μεγάλη εκδίκηση και μανιασμένο θυμό…». Όπως αποδείχθηκε, δεν ήταν παρά μια φράση, μέρος της μυθπλασίας, που ακούγεται στην ταινία Pulp Fiction. Την έλεγε ο δολοφόνος αμέσως πριν εκτελέσει τα θύματά του.

Σύμφωνα με τον Μίσικ, αυτή η κακή χρήση της θρησκείας και των χριστιανικών μοτίβων αγγίζει τα όρια της βλασφημίας. Το χριστιανικό μήνυμα ανά τους αιώνες έχει εμπνεύσει ανθρωπιστικά και απελευθερωτικά ιδανικά. Το ίδιο και η εβραϊκή παράδοση της Παλαιάς Διαθήκης.

Ο Μίσικ παραθέτει μερικά: «Θα φέρεστε στον ξένο που παροικεί μαζί σας ως τον ιθαγενή ανάμεσά σας και θα τον αγαπάτε σαν τον εαυτό σας, γιατί ήσασταν ξένοι στη γη της Αιγύπτου». «Μάθετε να κάνετε το καλό· να αναζητάτε δικαιοσύνη, να διορθώνετε την καταπίεση· να αποδίδετε δικαιοσύνη στον ορφανό, να υπερασπίζεστε την υπόθεση της χήρας».

Βεβαίως, η οργή, η επιθετικότητα και η τιμωρία είναι εξίσου εγγενή στη θρησκεία, ιδιαίτερα στις μονοθεϊστικές θρησκείες. Πολλοί μελετητές, μεταξύ των οποίων και ο αείμνηστος Γιαν Άσμαν, έχουν σημειώσει ότι η αποκλειστική έννοια της αλήθειας του μονοθεϊσμού – η διάκριση του ενός αληθινού Θεού από πολλούς ψεύτικους – έχει καλλιεργήσει μια ρητορική αυστηρότητας και αδιαλλαξίας. Ο Κύριος απεικονίζεται ως «φωτιά που κατακαίει». Αλλά «Θεός ζηλότυπος», για τον οποίο λέγεται: «Ο Κύριος είναι Θεός ζηλότυπος και εκδικητής· ο Κύριος είναι εκδικητικός και οργισμένος· ο Κύριος εκδικείται τους αντιπάλους του και κρατάει οργή για τους εχθρούς του».

Στα Ευαγγέλια είναι η περίφημη φράση «Όποιος δεν είναι μαζί μου είναι εναντίον μου». Αυτή η ζηλωτή γλώσσα του φονταμενταλισμού είναι η πύλη προς τη μισαλλοδοξία. Και την έχουν ασπαστεί οι απανταχού τύραννοι.

MAGA και «Αμερικανική Σταυροφορία»

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πιτ Χέγκεθ (συγγραφέας και της «Αμερικανικής Σταυροφορίας» θεωρεί τον αμερικανικό στρατό όχι απλώς ως εμπλεκόμενο σε μια γεωπολιτική σύγκρουση αλλά σε έναν πόλεμο «για τον Ιησού».

Στον λόγο του οι προσδοκίες για σωτηρία από τον Θεό και εξόντωση βρίσκονται κοντά η μία στην άλλη. Ο MAGA υπουργός «Πολέμου» επικαλείται έναν «συνδυασμό ευσέβειας και δίψας για αίμα», συνδέει τη «μαχητική αρρενωπότητα με τη θρησκευτική βεβαιότητα».

Ο ιδρυτής του δόγματος στο οποίο ανήκει η εκκλησία του Χέγκσεθ υποστηρίζει ανοιχτά την κατάργηση της γυναικείας ψήφου. Επίσης, ζητά την εγκαθίδρυση μιας χριστιανικής θεοκρατίας. Αυτές τις απόψεις ο Πιτ Χέγκσεθ τις υποστηρίζει στα δικά του μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο περιθώριο του κινήματος MAGA, ιεροκήρυκες αυτής της ιδεολογίας επιδιώκοντας να δημιουργήσουν μια θεοκρατία. Εκεί ο θρησκευτικός ηθικός νόμος και η κοσμική διακυβέρνηση δεν θα είναι πλέον διαχωρισμένες.

*Ο Ρόμπερτ Μίσικ είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και έχει λάβει το Βραβείο Οικονομικής Δημοσιογραφίας από την Εταιρία Τζον Μέιναρντ Κέινς.