Αγορές: Σε τεντωμένο σχοινί – Το ενεργειακό σοκ δεν έχει φανεί ακόμη

Οι παγκόσμιες αγορές εισέρχονται στη νέα εβδομάδα ισορροπώντας ανάμεσα σε μια αξιοσημείωτα ανθεκτική διάθεση για ρίσκο και την αναζωπύρωση της γεωπολιτικής έντασης, καθώς οι προοπτικές διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν επιδεινώθηκαν το Σαββατοκύριακο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ακύρωσε τα σχέδια αποστολής των Στιβ Γουίτκοφ και του Τζάρεντ Κούσνερ στο Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες με το Ιράν, επικαλούμενος «τεράστιες εσωτερικές συγκρούσεις και σύγχυση» στην ηγεσία της Τεχεράνης.

Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, επέστρεψε για λίγο στο Ισλαμαμπάντ την Κυριακή, καθώς η πακιστανική ηγεσία επιχείρησε να επανεκκινήσει τις συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Ωστόσο, ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι συζητήσεις να πραγματοποιηθούν τελικά τηλεφωνικά, ενώ ο Αραγτσί φέρεται να αναχώρησε ήδη για τη Μόσχα.

Παράλληλα, σύμφωνα με το Axios, το Ιράν υπέβαλε νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό της σύγκρουσης, μεταθέτοντας τις πυρηνικές συνομιλίες για αργότερα.

Ανοδικά το πετρέλαιο

Η αβεβαιότητα γύρω από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο και τη σύγκρουση με το Ιράν ενίσχυσε τις τιμές του πετρελαίου τη Δευτέρα, διατηρώντας ένα επίμονο «ασφάλιστρο κινδύνου» στις ενεργειακές αγορές.

Η Goldman Sachs αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της, προβλέποντας ότι οι τιμές θα παραμείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο διάστημα, με το Brent να αναμένεται στα 90 δολάρια έως τα τέλη του 2026, λόγω πιο επίμονων διαταραχών στον Περσικό Κόλπο.

Όπως σημειώνει η τράπεζα, η καθυστέρηση στην αποκατάσταση των εξαγωγών και η αργή ανάκαμψη της παραγωγής περιορίζουν έντονα την προσφορά, με τα παγκόσμια αποθέματα να μειώνονται με ρυθμούς-ρεκόρ τον Απρίλιο.

Ανάλογες εκτιμήσεις εκφράζουν και άλλοι αναλυτές, επισημαίνοντας ότι ο κίνδυνος ακραίων εξελίξεων παραμένει υψηλός. Ακόμη και αν αποκατασταθούν οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, η καθυστέρηση στην ομαλοποίηση της προσφοράς και τα μειωμένα αποθέματα υποδηλώνουν παρατεταμένη στενότητα στην αγορά.

Αντοχές στις μετοχικές αγορές

Παρά το ενεργειακό σοκ, οι αγορές μετοχών εμφανίζουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Οι διεθνείς δείκτες έχουν ανακτήσει τις απώλειες από το αρχικό ξέσπασμα της σύγκρουσης και κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά.

Οι αναλυτές αποδίδουν αυτή τη συμπεριφορά σε μια «διελκυστίνδα» μεταξύ γεωπολιτικών κινδύνων και ισχυρών διαρθρωτικών παραγόντων, με κυριότερο την τεχνητή νοημοσύνη.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι φωνές που προειδοποιούν για υπερβολική αισιοδοξία. Το επενδυτικό κλίμα χαρακτηρίζεται «θερμό», με υψηλή συγκέντρωση θέσεων, κάτι που ιστορικά έχει προηγηθεί χαμηλότερων αποδόσεων.

Άλλοι αναλυτές βλέπουν τη μεταβλητότητα ως ευκαιρία για τοποθετήσεις, εκτιμώντας ότι ενδέχεται να επιτευχθεί συμφωνία μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η οποία θα αποκαταστήσει τις ενεργειακές ροές.

Ιστορικά παραδείγματα, όπως η κρίση του Σουέζ το 1956, δείχνουν ότι οι αγορές μπορούν να ανακάμψουν γρήγορα μετά από σοκ στην προσφορά.

Πιέσεις σε φυσικό αέριο και τρόφιμα

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο. Η αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παρουσιάζει σημαντικές ανοδικές πιέσεις, με τις ευρωπαϊκές τιμές να παραμένουν περίπου 30% υψηλότερες από τα προ του πολέμου επίπεδα και σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς να παραμένει εκτός αγοράς.

Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα την παραγωγή λιπασμάτων και το κόστος της γεωργίας, αυξάνοντας τον κίνδυνο καθυστερημένων αλλά διαρκών ανατιμήσεων στα τρόφιμα.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επιπτώσεις αυτές εμφανίζονται με χρονική υστέρηση, με πιέσεις να αναμένονται στους αγροτικούς πόρους και την ασφάλιση μεταφορών το επόμενο τρίμηνο.

Παράλληλα, διαταραχές καταγράφονται και σε άλλες πρώτες ύλες, όπως το ήλιο, το αλουμίνιο και το θείο, διευρύνοντας τον πληθωριστικό αντίκτυπο στις βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Πηγή: ΟΤ