Ο Πούτιν νίκησε ήδη… και όχι μόνο την Ουκρανία

Ενώ η Ουκρανία κρατάει πεισματικά στο μέτωπο -αν και όχι με προοπτική ανατροπής-, η Ρωσία δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει νικήσει στον πόλεμο, αλλά φαίνεται να είναι πολύ κοντά. Ωστόσο, ακόμα και για τον αντιρώσο βραβευμένο Αμερικανό δημοσιογράφο Μάικλ Χιρς, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν έχει ήδη νικήσει την ίδια τη Δύση.

«Ο Πούτιν έχει σοβαρό λόγο να φαίνεται τόσο σίγουρος» λέει ο Χιρς σε ανάλυσή του στο περιοδικό Foreign Policy.

«Μοιάζει να πετυχαίνει τον ευρύτερο στόχο του να διχάσει και να αποδυναμώσει αυτό που αποκαλείται χαλαρά «Δύση» — τα κράτη που συγκροτούν το ΝΑΤΟ» σημειώνει και αυτό είναι μεγάλο μέρος όσων ο Πούτιν προσπαθεί να πετύχει εξαρχής.

Η χαλάρωση αυτών των δεσμών μεταξύ των δυτικών κρατών ισοδυναμούν με «χριστουγεννιάτικο δώρο» σύμφωνα με ειδικούς που ο Χιρς.

«Αυτό ήταν το κίνητρο του Πούτιν από την αρχή της εισβολής: πίστευε ότι το ΝΑΤΟ δεν θα κρατήσει ενωμένο», είπε ο Μπρους Τζέντλεσον του Πανεπιστημίου Duke, πρώην ανώτερος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Η κυβέρνηση Μπάιντεν και βασικοί Ευρωπαίοι ηγέτες αξίζουν εύσημα που το απέτρεψαν αυτό και για το ότι το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε σε Σουηδία και Φινλανδία. Τώρα, με τον Τραμπ ως διευκολυντή, ο Πούτιν έχει άλλη μία —και ακόμη καλύτερη— ευκαιρία να διχάσει τη Δύση».

Δυτικοί διχασμένοι, Ρώσοι ενωμένοι

Επιπλέον ο Χιρς βλέπει πως ενώ υπάρχει πως ενώ υπάρχει ένας και πιο οξύς διχασμός σε Αμερικανούς και Ευρωπαίους για το πως θα λήξει ο πόλεμος, στη Ρωσία οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η υποστήριξη των Ρώσων προς τον πόλεμο παραμένει περίπου στο 70%–80%, σύμφωνα με τη Μαρία Σνέγκοβαγια, ειδική στη Ρωσία στο Center for Strategic and International Studies.

Η Σνέγκοβαγια λέει ότι οι Δυτικοί πολιτικοί ιθύνοντες τρέφουν αυταπάτες αν νομίζουν ότι ο ρωσικός λαός έχει κουραστεί από τον πόλεμο. «Τέσσερα χρόνια μέσα στον πόλεμο, δεν βλέπουμε μεγάλες αντιπολεμικές διαμαρτυρίες, ούτε καν στη ρωσική διασπορά στο εξωτερικό», είπε.

Επικαλούμενη ποικιλία δημοσκοπήσεων των τελευταίων ετών, πρόσθεσε ότι τόσο οι νέοι όσο και οι πιο μεγάλοι παραμένουν «ασυνήθιστα ενωμένοι» στο να κατηγορούν τη Δύση ότι προκάλεσε τον Πούτιν να πάει σε πόλεμο.

Τι κρύβεται πίσω από αυτή την υποστήριξη του πολέμου; «Για πολλούς Ρώσους, το να χαθεί εντελώς η Ουκρανία θα ήταν σχεδόν σαν να έχαναν οι Αμερικανοί ένα τμήμα του αμερικανικού Νοτιοδυτικού χώρου», είπε ο Πίτερ Έλτσοφ, ειδικός στη Ρωσία στο National Defense University, σημειώνοντας ότι ακόμη και διακεκριμένοι διανοούμενοι, όπως ο νομπελίστας συγγραφέας Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, έχουν στηρίξει τις διεκδικήσεις του Πούτιν στην Ουκρανία.

Πάρα πολλοί Ρώσοι συμφωνούν με τη δήλωση του Πούτιν το 2021 ότι «Ρώσοι και Ουκρανοί ήταν ένας λαός — ένα ενιαίο σύνολο» και με τον χαρακτηρισμό του για τη «Ρως του Κιέβου» —το βασίλειο που κυβερνήθηκε πριν από πάνω από χίλια χρόνια από τον Βλαδίμηρο τον Μέγαλο στη σημερινή περιοχή του Κιέβου— ως «λίκνο του ρωσικού πολιτισμού».

Ενώ λοιπόν, όπως σημειώνει ο Χιρς, στη Δύση, σχεδόν κανείς δεν φαίνεται να βρίσκεται πια στην ίδια γραμμή, στη Ρωσία, οι περισσότεροι εξακολουθούν να φαίνεται πως είναι.

Ρήγμα ΗΠΑ-ΕΕ

Εξάλλου, ο Χιρς προσθέτει πως και οι συνθήκες στο πεδίο –ενόψει του χειμώνα- ευνοούν τον ρωσικό στρατό, σε αντίθεση με τις δυνάμεις του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που έχουν έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και πυρομαχικών και υποφέρουν από συχνές διακοπές ρεύματος, σύμφωνα με πολλές στρατιωτικές εκτιμήσεις.

Αλλά το ρήγμα συνεχίζει ο Χιρς, πάει πολύ πιο πέρα, επεκτεινόμενο στη φαινομενική περιφρόνηση που ο Τραμπ, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και άλλοι αξιωματούχοι ευθυγραμμισμένοι με το MAGA έχουν εκφράσει ανοιχτά προς την Ευρώπη ως προς τις αξίες της, τις οποίες θεωρούν υπερβολικά φιλελεύθερες και προοδευτικές.

«Ο Βανς και πολλοί στο MAGA υιοθετούν έναν χριστιανικό εθνικισμό που η ΕΕ έχει αφήσει εδώ και καιρό πίσω. Ο ίδιος ο Βανς -που πλέον θα πρέπει να θεωρείται ο προφανής διάδοχος του Τραμπ και ίσως ο κορυφαίος ευρωσκεπτικιστής της κυβέρνησης- συνηθίζει να συγκρίνει αξιωματούχους της ΕΕ με σοβιετικού τύπου «κομισάριους».

«Να διαλύσει την ΕΕ»

Ο Βρετανός ειδικός στη Ρωσία, Μαρκ Γκαλεότι έχει υποστηρίξει  πως «κεντρικό στοιχείο των ρωσικών προσπαθειών να διαταράξουν τη Δύση, να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι μια συστάδα δημοκρατιών θα παράγει διαρκώς διαφωνίες και αντιπαραθέσεις».

Στην ίδια γραμμή φαίνεται να είναι και Έλληνας ερευνητής στο Queen Mary University of London Γιώργος Βαρουξάκης που πιστεύει ότι «Ο Πούτιν προσπαθεί να διαλύσει την ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια, και η επανεκλογή του Τραμπ θα πρέπει να ήταν το καλύτερο δώρο που θα μπορούσε να ελπίζει. Το ότι η αίσθηση ιστορίας του Τραμπ είναι αυτή που είναι -δηλαδή κραυγαλέα ανύπαρκτη- προφανώς βοηθά τον Πούτιν».

Ο Χιρς υποστηρίζει ότι λίγο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, ο Πούτιν φαινόταν πρόθυμος να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ και να συνυπάρξει με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Όμως, καθώς το ΝΑΤΟ συνέχιζε να επεκτείνεται ανατολικά και η μετασοβιετική ρωσική οικονομία έμπαινε σε παρατεταμένη καθοδική πορεία -εν μέρει λόγω κακών δυτικών συμβουλών για τη λεγόμενη «θεραπεία-σοκ»- το Κρεμλίνο άρχισε να υιοθετεί την παλιά ρωσική ιμπεριαλιστική οπτική.

Είναι αλήθεια;

Πράγματι οι Ευρωπαίοι και οι Αμερικανοί έχουν έντονες διαφωνίες μεταξύ τους όσον αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά τόσο ο Χιρς, όσο και άλλοι δυτικοί αναλυτές λησμονούν κάποιες ιστορικές λεπτομέρειες. Εδώ και πολλά χρόνια η Ρωσία είχε εκφράσει την επιθυμία να ενταχθεί στις δυτικές δομές ασφάλειας, αλλά οι δυτικοί της χρησιμοποιούσαν εναντίον της Ρωσίας.

Όταν το 2000 ο Βρετανός δημοσιογράφος στο BBC Ντέιβιντ Φροστ ρώτησε τον νέο τότε Πούτιν για το ενδεχόμενο ρωσικής ένταξης στο NATO εκείνος απάντησε: «Γιατί όχι; Γιατί όχι; Δεν αποκλείω μια τέτοια πιθανότητα… στην περίπτωση που θα ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα της Ρωσίας, αν θα είναι ισότιμος εταίρος».

«Η Ρωσία είναι μέρος της ευρωπαϊκής κουλτούρας και δεν θεωρώ τη χώρα μου απομονωμένα από την Ευρώπη και από… αυτό που συχνά αποκαλούμε τον πολιτισμένο κόσμο», είπε ο Πούτιν. «Γι’ αυτό και μου είναι δύσκολο να φανταστώ το ΝΑΤΟ ως εχθρό».

Ωστόσο, το NATO είχε πάρει ήδη τον δρόμο της επέκτασης στα σύνορα της Ρωσίας, προκαλώντας τις αντιδράσεις ακόμα και των πιο σημαντικών Αμερικανών διπλωματών που έβλεπαν το τραγικό σφάλμα της Δύσης. Αλλά αυτά λείπουν από την ανάλυση του Χιρς.