Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Η’)
Οι τραγικοί ποιητές χρησιμοποιούν σκοπίμως ένα ιδιαίτερο λεξιλόγιο, που διαφέρει από το καθημερινό, με σκοπό να αποφευχθεί η πεζολογία, η κοινοτοπία
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Δευτέρα 11.05.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/05/francisco-moreno-U8kQFsu9vzw-unsplash-143x85.jpg)
Πέραν όσων ήδη αναφέραμε σε σχέση με τη γλώσσα της τραγωδίας, αυτό που αξίζει να συγκρατήσουμε είναι ότι οι τραγικοί ποιητές χρησιμοποιούν σκοπίμως ένα ιδιαίτερο λεξιλόγιο, που διαφέρει από το καθημερινό. Με άλλα λόγια, οι ποιητικές λέξεις και εκφράσεις απέχουν σαφώς από τη γλώσσα της καθημερινής επικοινωνίας, με σκοπό να αποφευχθεί η πεζολογία, η κοινοτοπία. Έτσι, στην τραγωδία απαντούν νεολογισμοί, παραλλαγές οικείων τύπων και ποιητικές εκφράσεις (προερχόμενες κυρίως από το ομηρικό και μεθομηρικό έπος), αρχαϊσμοί, κοσμητικά επίθετα, πολλές σύνθετες λέξεις, λέξεις μη αττικές (ιωνικές κατά κύριο λόγο), λέξεις εξωτικές ή ανοίκειες. Επίσης, αξιοπρόσεκτο είναι ότι στις τραγικές συνθέσεις χρησιμοποιούνται απλοί τύποι στη θέση των συνηθισμένων σύνθετων και αντίστροφα, ενώ σπάνιος είναι ο δυϊκός αριθμός, που συνηθιζόταν στον αττικό προφορικό λόγο.
Ωστόσο, στην τραγωδία εμφανίζονται και –περιορισμένα έστω– στοιχεία του καθημερινού λεξιλογίου, που προσδίδουν ιδιαίτερο βάρος και ρεαλιστικότητα στο λόγο, καθιστώντας τον παράλληλα περισσότερο κατανοητό. Εκείνος που κατεξοχήν εισήγαγε τέτοιου είδους στοιχεία στις τραγικές συνθέσεις υπήρξε ο Ευριπίδης. Ασυμβίβαστα με το υψηλό ποιητικό ύφος της τραγωδίας είναι και ονόματα που εξέφραζαν τεχνικές και επιστημονικές έννοιες (παραδείγματος χάριν, ιατρικοί όροι, που χρησιμοποιεί προπάντων ο Σοφοκλής).
Σε ό,τι αφορά τους τρεις μεγάλους τραγικούς, τα περισσότερα αρχαϊκά στοιχεία παρουσιάζονται στον Αισχύλο, του οποίου οι τραγικές συνθέσεις είναι ολοφάνερα εμπνευσμένες από την επική πνοή του Ομήρου. Διακριτικά γνωρίσματα των τραγωδιών του είναι τα πολλά ομηρικά δάνεια (κυρίως στα πρώιμα έργα του), η γλωσσική μεγαλοπρέπεια (ετυμολογικές ερμηνείες, αφθονία νεολογισμών, πλούτος χαρακτηριστικών επιθέτων και μετοχών, αλλεπάλληλες μεταφορές), η ευρύτητα των εκφραστικών μέσων, οι υψηλές λέξεις που εκφράζουν υψηλά διανοήματα, το εν γένει πληθωρικό ύφος.
*Στη φωτογραφία του παρόντος άρθρου, έκδοση του 1552 με τις επτά σωζόμενες τραγωδίες του Αισχύλου.
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Α’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Β’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Γ’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Δ’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ε’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος ΣΤ’)
Η ελληνική γλώσσα στο διάβα του χρόνου: Οι διάλεκτοι στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία (Μέρος Ζ’)
- Ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την έρευνα πρέπει να είναι ανθεκτικός στις κρίσεις, λένε οι περιφέρειες
- Θεσσαλονίκη: Τι ισχυρίζονται οι δύο κατηγορούμενοι για τη δολοφονία του 54χρονου
- Καλλιθέα: Ποινική δίωξη για απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος του 58χρονου που πυροβόλησε γυναίκα
- Super League: Ο Ομπρένοβιτς ορίστηκε στο Καραϊσκάκη, ο Γιαμπλόνσκι σφυρίζει στο ΠΑΟΚ – ΑΕΚ
- Έπρεπε να τον είχα κλοτσήσει πιο δυνατά. Το άξιζε – Αμετανόητος αντιφασίστας, ο θρύλος Καντονά στις Κάννες
- Αμηχανία και νεύρα από Μαρινάκη μετά τη συνέντευξη που έδωσε ο Δημητριάδης – «Βλέπω κάποιους ευαίσθητους να ενοχλούνται»
- Λέσβος: Στους δρόμους ξανά οι κτηνοτρόφοι – Διεκδικούν εμβολιασμό για τον αφθώδη πυρετό και αποζημιώσεις
- Η επίσημη ενημέρωση της Βαλένθια για τον Μπράξτον Κι ενόψει του Game 5 με τον Παναθηναϊκό
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442