«Συγγνώμη για τον πόνο»: O Τζέιμι Όλιβερ αποσύρει το «προσβλητικό» βιβλίο του από τα ράφια

Ο Τζέιμι Όλιβερ, ο διάσημος σεφ και συγγραφέας, έχει δεχτεί τα πυρά μιας ολόκληρης κοινότητας. Ως αποτέλεσμα το μυθιστόρημα 400 σελίδων με τίτλο Billy and the Epic Escape που περιγράφει την ιστορία μιας κοπέλας των Αβορίγινων με μυστικιστικές δυνάμεις, η οποία ζει σε ανάδοχη οικογένεια και πέφτει θύμα απαγωγής από το σπίτι της στην κεντρική Αυστραλία.

Η ιστορία εξόργισε κάποιους ηγέτες των Πρώτων Εθνών (οι επικρατέστεροι αυτόχθονες πληθυσμοί) που το χαρακτήρισαν το βιβλίο «προσβλητικό», επισημαίνοντας γλωσσικά λάθη και κατηγορώντας το για «διαγραφή, υποτίμηση και στερεοτυπική απεικόνιση των Πρώτων Εθνών και των εμπειριών τους».

Ο διάσημος βρετανός σεφ Τζέιμι Όλιβερ, που είναι σε περιοδεία στην Αυστραλία για την προώθηση του νέου βιβλίου μαγειρικής που υπογράφει, απολογήθηκε για το λάθος.

Ο Τζέιμι Όλιβερ δήλωσε «συντετριμμένος» που προκάλεσε πόνο και ξεκαθάρισε ότι «δεν ήταν ποτέ πρόθεσή του να παραποιήσει αυτό το βαθιά επώδυνο θέμα».

?? Win a Magical Book Shed Filled with Puffin Books for Your School! ??

We have teamed up with @PuffinBooks and @jamieoliver to celebrate the release of Jamie’s latest kids book ‘Billy and the Epic Escape’.

For a chance to #win:
✨ Follow @twinklresources
✨Like &… pic.twitter.com/fmK8r1YZPK

— Twinkl Resources (@twinklresources) June 5, 2024

Ο εκδοτικός οίκος του βιβλίου Penguin Random House UK δήλωσε ότι ο Όλιβερ είχε ζητήσει για τη συνδρομή των Ιθαγενών Αυστραλών για το βιβλίο, αλλά «μια συντακτική παράβλεψη» εμπόδισε αυτό να γίνει.

Ανάμεσα στα προβληματικά ζητήματα της έκδοσης είναι και η ικανότητα της πρωταγωνίστριας της ικανότητας να διαβάζει τη σκέψη των άλλων και να επικοινωνεί με ζώα και φυτά «γιατί αυτός είναι ο τρόπος των Ιθαγενών».

Ωστόσο η Σάρον Ντέιβις από τον εθνικό εκπαιδευτικό οργανισμό των Πρώτων Εθνών χαρακτήρισε την ιδιότητα ως υποτίμηση «σύνθετων και ποικιλόμορφων συστημάτων πίστης» σε «μαγεία».

Η πλοκή της απαγωγής της κοπέλας θεωρήθηκε επίσης «ιδιαίτερα ευαίσθητη», σύμφωνα με την ηγέτιδα της κοινότητας, Σου-Αν Χάντερ αναφέρει το BBC.

Κλεμμένες Γενιές, ένα ακραία απάνθρωπο έγκλημα

Με την ηρωίδα να βρίσκεται στο επίκεντρο ενός σχεδίου απαγωγής, το βιβλίο δείχνει ακραία αδιαφορία απέναντι στο συλλογικό τραύμα και το «επώδυνο ιστορικό πλαίσιο» των Κλεμμένων Γενεών.

Για δεκαετίες στην Αυστραλία, τα παιδιά των Αβορίγινων και των Νησιών του Torres Strait απομακρύνθηκαν από τις οικογένειές τους ως μέρος μιας πολιτικής αφομοίωσης από διαδοχικές κυβερνήσεις.

Το έγκλημα της αρπαγής που συνέβη κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα συνεχίζεται ακόμη. Το 2016 περισσότερα από 16.000 παιδιά Αβορίγινων ήταν σε ιδρύματα της Αυστραλίας -ποσοστό  περισσότερο από το ένα τρίτο όλων των υιοθετημένων παιδιών σε ολόκληρο το αυστραλιανό σύστημα φροντίδας, παρόλο που οι Αβορίγινες ανέρχονται μόλις στο τρία τοις εκατό του συνολικού πληθυσμού.

«Ποτέ δεν αρπάχτηκαν περισσότερα παιδιά Αβορίγινων από τις οικογένειές τους απ’ ότι στις μέρες μας. Η πιο συχνή δικαιολογία για την απομάκρυνση του παιδιού είναι ‘η παραμέληση’. Ωστόσο η φτώχεια στις κοινότητες των Αβορίγινων είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι έχουν παραμεληθεί και έχουν συστηματικά δεχτεί διάκριση για γενιές από το κράτος» γράφει σε έκθεση της η ΜΚΟ Society for Threatened Peoples International (STPI).

«Παιδιά χωρίζονται από τις μητέρες τους, που από τη μια εκθέτονται σε οικογενειακή βία, ενώ από την άλλη κλείνουν τα κοινωνικά ιδρύματα για την προστασία κακοποιημένων γυναικών εξαιτίας της περικοπής των κρατικών πόρων. Παιδιά παίρνονται από υπερπλήρη σπίτια ή από άστεγες οικογένειες, ενώ η κυβέρνηση αρνείται συγχρόνως να χτίσει νέα σπίτια ή και μάλιστα κλείνει ολόκληρες κοινότητες Αβορίγινων. Η επαίσχυντη κατάσταση του συστήματος νομική βοήθειας σημαίνει ότι πολλοί Αβορίγινες γονείς δεν μπορούν να προβούν σε νομικές ενέργειες σε τυχόν καταγγελίες που γίνονται σε βάρος τους».

Η συγγνώμη

Επιπλέον, η γλώσσα που χρησιμοποιεί η ηρωίδα προέρχεται από τη διάλεκτο των Gamilaraay, των λαών της Νέας Νότιας Ουαλίας και του Κουίνσλαντ, κάτι που, σύμφωνα με τη Ντέιβις, δείχνει «πλήρη άγνοια των τεράστιων διαφορών μεταξύ των γλωσσών, των πολιτισμών και των πρακτικών των Πρώτων Εθνών».

Μιλώντας στον The Guardian η συγγραφέας και εκδότρια Aνίτα Χέις είπε: «Δεν υπάρχει χώρος στην αυστραλιανή εκδοτική βιομηχανία (ή αλλού) για να αφηγούνται τις ιστορίες μας μέσα από μια αποικιοκρατική ματιά, από συγγραφείς που δεν έχουν καμία ή ελάχιστη σχέση με τους ανθρώπους και τον τόπο για τον οποίο γράφουν».

Μετά τις διαμαρτυρίες ο Τζέιμι Όλιβερ ανακοίνωσε ότι το βιβλίο αποσύρεται από την κυκλοφορία στην παγκόσμια αγορά.

«Είναι σαφές ότι τα εκδοτικά μας πρότυπα δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις σε αυτήν την περίπτωση και οφείλουμε να μάθουμε από αυτό» ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος Penguin Random House UK.

Με πληροφορίες από BBC και The Guardian