Τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα δεν έχουν αρχίσει καλά καλά, αλλά αρκεί να δει κάποιος τις βαθμολογίες τους για να καταλάβει πόσο έχει αλλάξει ο κόσμος του ποδοσφαίρου. Στην αρχή παρατηρούσαμε μεγάλες αλλαγές στο παιχνίδι και στη συμπεριφορά των εθνικών ομάδων. Τα τελευταία τριάντα χρόνια είδαμε τους Βραζιλιάνους να παίζουν πολύ προσεκτικά στην άμυνα (π.χ. το 1994) για να καταφέρουν να κερδίσουν ένα Παγκόσμιο Κύπελλο, είδαμε γιγάντιες εκπλήξεις από ομάδες όπως η Εθνική Ελλάδος, η Δανία, η Κροατία, η Τουρκία, είδαμε ακόμα και μία απερίγραπτη αποτυχία των Γερμανών, που στο Μουντιάλ της Ρωσίας αποκλείστηκαν από την Κορέα, πράγμα για τα μέτρα της ιστορίας τους απίστευτο.

Οι ομάδες που θεωρούσαμε παραδοσιακά μεγάλες, πέρασαν κρίσεις που τριάντα χρόνια πριν ήταν αδύνατο να φανταστούμε. Ποιος θα μπορούσε ποτέ να περιμένει ότι η Βραζιλία θα δεχόταν στο σπίτι της επτά γκολ από τους Γερμανούς σε ημιτελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου; Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι ο Μέσι, ο καλύτερος ποδοσφαιριστής του καιρού μας, δεν θα μπορούσε να βοηθήσει τους Αργεντινούς για να κερδίσουν, όχι το Μουντιάλ, αλλά ούτε καν το Κόπα Αμέρικα; Ποιος θα περίμενε ποτέ ότι καλύτερος ποδοσφαιριστής του Τσάμπιονς Λιγκ θα ψηφιζόταν ένας αμυντικός, ο καλός Φαν Ντάικ, που με την Ολλανδία δεν αγωνίστηκε στο τελευταίο Μουντιάλ;

 

Ριζικά

Μετά τις μεγάλες αλλαγές στο επίπεδο των εθνικών ομάδων έχουμε πλέον και εμφανείς νέες πραγματικότητες στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, ο χαρακτήρας των οποίων έχει μεταβληθεί ριζικά. Βρισκόμαστε μπροστά σε έναν νέο ποδοσφαιρικό κόσμο: απλά δεν το έχουμε καταλάβει.

 

Αγγλία

Υπήρχε κάποτε το αγγλικό πρωτάθλημα, το χαρακτηριστικό του οποίου ήταν ότι μπορούσε να το κερδίσει (ή τουλάχιστον να το διεκδικήσει…) οποιαδήποτε ομάδα μέσα στη σεζόν έκανε μια κάποια υπέρβαση: δεν ισχύει πια. Είναι αλήθεια ότι πριν από λίγα χρόνια το κέρδισε η Λέστερ του Κλάουντιο Ρανιέρι, κάνοντας αυτό που πολλοί αποκάλεσαν ένα από τα μεγαλύτερα ποδοσφαιρικά θαύματα του αιώνα. Ομως η ιστορία της ομάδας αυτής είναι η τυπική εξαίρεση σε έναν κανόνα που θέλει το αγγλικό πρωτάθλημα τα τελευταία χρόνια να είναι πλέον υπόθεση δύο ομάδων: τρίτο διεκδικητή δύσκολα θα βρεις. Πέρυσι η Μάντσεστερ Σίτι και η Λίβερπουλ έτρεξαν μόνες τους κάνοντας απίθανα σερί από νίκες. Φέτος και ενώ έχει μόλις ολοκληρωθεί η τέταρτη αγωνιστική, οι δύο συνεχίζουν τον περίπατό τους ενώ τα υπόλοιπα υποτιθέμενα φαβορί έχουν χάσει την επαφή με την κορυφή. Η φιλόδοξη Τότεναμ είναι 7 βαθμούς πίσω από τη Λίβερπουλ. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ έχει μόνο μία νίκη. Η Αρσεναλ πήγε να παίξει ντέρμπι κορυφής στο Ανφιλντ και δέχθηκε τρία γκολ. Η Τσέλσι έχει μείνει εκτός διεκδίκησης πρωταθλήματος πριν καλά καλά μπούμε στον Σεπτέμβριο.

 

Ιταλοί

Υπήρχε κάποτε το ιταλικό πρωτάθλημα. Οι επίδοξοι διεκδικητές του για να κερδίσουν στην ιταλική επαρχία έφτυναν αίμα. Οι άμυνες όλων ήταν τόσο σκληρές, ώστε οι νεοφερμένοι επιθετικοί χρειάζονταν μήνες ολόκληρους για να προσαρμοστούν. Στο Καμπιονάτο έσπασαν τα μούτρα τους τεράστιοι επιθετικοί όπως ο Ιαν Ρας, ο αέρινος Μιχαϊλιτσένκο, ο Τιερί Ανρί και άλλοι πολλοί. Τώρα είναι δύσκολο να δεις παιχνίδι του ιταλικού πρωταθλήματος στο οποίο να μην μπουν τουλάχιστον τρία γκολ. Την περασμένη Κυριακή το ντέρμπι κορυφής ανάμεσα στη Γιουβέντους και τη Νάπολι έληξε 4-3 και κρίθηκε από ένα αυτογκόλ των Ναπολιτάνων στο τελευταίο λεπτό – πράγμα ανεπίτρεπτο όταν μιλάμε για άμυνα ιταλικής ομάδας. Ισόπαλο με 1-1 τελείωσε το σκληρό ντέρμπι της Ρώμης ανάμεσα στη Λάτσιο και τη Ρόμα – μόνο που οι δύο ομάδες είχαν συνολικά έξι δοκάρια. Οποιος επιθετικός πηγαίνει στην Ιταλία βρίσκει πραγματικά τη χαρά του με τις άμυνες που συναντά. Ο Κριστιάνο Ρονάλντο συνεχίζει να σκοράρει κατά ριπάς, αλλά ιστορία γράφουν και παίκτες άγνωστοι όπως ο Πολωνός Πιόντεκ, που χάρη στα γκολ του άφησε την Τζένοα για τη Μίλαν, ή ο 35χρονος Κουαλιαρέλα που πέρυσι παραλίγο να βγει πρώτος σκόρερ με τη φανέλα της Σαμπντόρια. Αντιθέτως οι ιταλοί αμυντικοί είναι όλο και πιο σπάνιο είδος: η Γιουβέντους έδωσε στον Αγιαξ 60 εκατομμύρια για να αποκτήσει τον Ντε Λιχτ. Το 1980 ο Σιρέα δεν θα επέτρεπε κάτι τέτοιο.

 

Μπάγερν

Υπήρχε κάποτε η Μπουντεσλίγκα. Από το 1970 και μετά η Μπάγερν Μονάχου είχε πάντα κάτι παραπάνω από τους υπόλοιπους: έγινε η μεγάλη ομάδα της Γερμανίας χωρίς να έχει τεράστια ιστορία και παραδόσεις. Ομως είχε τουλάχιστον ανταγωνιστές που την κόντραραν πολύ σοβαρά. Ομάδες όπως η Γκλάντμπαχ, το Αμβούργο, η Μπορούσια Ντόρτμουντ, η Βέρντερ Βρέμης, η Λεβερκούζεν δεν παραδίνονταν ποτέ. Εδώ και μία πενταετία όλες αυτές οι ομάδες έχουν γίνει κομπάρσοι στο show των Βαυαρών που μοιάζει αδύνατο να χάσουν το πρωτάθλημα. Η κάποτε απρόβλεπτη Μπουντεσλίγκα, όπου όλα μπορούσαν να συμβούν, έχει γίνει το περισσότερο προβλέψιμο πρωτάθλημα στον κόσμο. Φέτος μοιάζει απίθανο να μην το κατακτήσει η Μπάγερν, ενώ δεύτερη θα είναι η Μπορούσα Ντόρτμουντ και η Λεβερκούζεν θα χάσει την τρίτη θέση μόνο αν χάσει το μυαλό της. Οι άλλοι παίζουν για τη χαρά της συμμετοχής.

 

Ισπανία

Υπήρχε κάποτε το ισπανικό πρωτάθλημα, όπου ναι μεν η Ρεάλ και η Μπαρτσελόνα ξεκινούσαν λίγο πιο μπροστά από τους υπόλοιπους, πλην όμως και όσοι ακολουθούσαν είχαν τη δυνατότητα να κάνουν σπουδαία πράγματα. Η Ατλέτικο Μαδρίτης έχει παίξει δύο τελικούς του Τσάμπιονς Λιγκ σε τρία χρόνια, ομάδες όπως η Βαλένθια, η Σεβίλλη, η Ατλέτικο Μπιλμπάο, η Βιγιαρεάλ έφταναν σε διακρίσεις στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Σήμερα όλα αυτά μοιάζουν λιγότερο πιθανά. Από την άλλη, στην Ισπανία ειδικά, σημάδι ότι ο κόσμος άλλαξε είναι οι ασταμάτητες κρίσεις της Ρεάλ Μαδρίτης που κανείς δεν θυμάται πότε κέρδισε για τελευταία φορά το πρωτάθλημα. Τώρα, πριν καλά καλά ξεκινήσει η σεζόν, οπαδοί και δημοσιογράφοι τα έχουν με τον Ζινεντίν Ζιντάν που δεν θα έπρεπε να τον πιάνουν στο στόμα τους!

 

Εντελώς

Ανάλογα πράγματα μπορεί να πεις για όλα τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Δυστυχώς ο ανταγωνισμός είναι μικρός και στη Γαλλία, όπου η Παρί τρέχει μόνη της και φέτος, και στην Πορτογαλία όπου μοιάζει αδύνατο κάποιος να στερήσει τον τίτλο από την Πόρτο ή την Μπενφίκα, και στη Σκωτία όπου η Σέλτικ ψάχνει ανταγωνιστές. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο κόσμος στις χώρες αυτές γεμίζει ακόμα τα γήπεδα, παρ’ όλο που ο ανταγωνισμός σε επίπεδο κορυφής είναι μικρός. Το ποδόσφαιρο μοιάζει να κερδίζει φίλους πλέον ως θέαμα και αυτό είναι αρκετά ενδιαφέρον. Η έλλειψη ανταγωνισμού μεγαλώνει τον αριθμό των οπαδών που πηγαίνουν στο γήπεδο με τη βεβαιότητα ότι θα παρακολουθήσουν κάτι διασκεδαστικό ακόμα κι αν γνωρίζουν ότι σασπένς για το πρωτάθλημα που παρακολουθούν δεν θα υπάρξει. Κι αυτό ειδικά είναι η μεγαλύτερη απόδειξη πως ο κόσμος άλλαξε εντελώς…