Ακατονόμαστος ή ακατανόμαστος;
Η πρόθεση «κατά» ως πρώτο συνθετικό λέξεων της αρχαίας και της νέας ελληνικής
Ακατονόμαστος ή μήπως ακατανόμαστος, όπως συνηθίζουν πολλοί να λένε και να γράφουν;
Η ετυμολογική μελέτη του εν λόγω επιθέτου θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε ποια είναι η ορθή και ποια η λανθασμένη μορφή του, ποιο είναι το λάθος που πρέπει να αποφεύγουμε και γιατί.
Το επίθετο ακατονόμαστος είναι μια σύνθετη λέξη, που παράγεται από το στερητικό α-, την πρόθεση κατά και το επίθετο ονομαστός: α + κατά + ονομαστός.
Αυτό που πρέπει προπάντων να γνωρίζουμε είναι ότι η πρόθεση κατά, ως πρώτο συνθετικό λέξεων της αρχαίας και της νέας ελληνικής, εμφανίζεται ως κατα- προ συμφώνου (π.χ., καταδιώκω), ως κατ- προ φωνήεντος (π.χ., καταγγέλλω) και ως καθ- προ δασυνόμενου φωνήεντος (π.χ., καθέδρα).
Εν προκειμένω, η λέξη που ακολουθεί την πρόθεση κατά και συντίθεται μαζί της (δηλαδή, το επίθετο ονομαστός) αρχίζει από φωνήεν. Αυτό σημαίνει ότι η πρόθεση κατά πρέπει να εμφανιστεί μέσα στη σύνθετη λέξη που εξετάζουμε ως κατ- και όχι ολόκληρη.
Επομένως, η ορθή μορφή του επιθέτου είναι ακατονόμαστος (α + κατ- + ονομαστός) και όχι ακατανόμαστος (α + κατα- + ονομαστός), όπως κακώς αναφέρεται πλείστες όσες φορές, προφανώς υπό την επίδραση πολλών άλλων σύνθετων επιθέτων με πρώτο συνθετικό το κατα-: ακατάβλητος, ακατάδεκτος, ακαταμάχητος, ακατάλυτος, ακαταλόγιστος, ακατάπαυστος, ακαταπόνητος κ.ά.
Σε ό,τι αφορά το σημασιολογικό πεδίο της λέξης, ακατονόμαστος είναι ο μη κατονομαζόμενος, αυτός που δεν είναι επιτρεπτό να τον ονοματίσουμε, αυτός που δεν μπορούμε να τον αναφέρουμε ονομαστικά, να πούμε ή να αποκαλύψουμε το όνομά του, λόγω αιδημοσύνης, σεμνότητας, συστολής ή ευπρέπειας.
Κατ’ επέκταση, ακατονόμαστος είναι ο απρεπής, ο αισχρός, ο επαίσχυντος, ο επονείδιστος, ο αχαρακτήριστος, ο αποκρουστικός:
ακατονόμαστα όργια, ακατονόμαστες ύβρεις, ακατονόμαστες πράξεις, ακατονόμαστο έγκλημα, ακατονόμαστες ορέξεις, ακατονόμαστο υβρεολόγιο, ακατονόμαστα μαρτύρια, ακατονόμαστη φρικαλεότητα.
- Ιράν: Οι Φρουροί της Επανάστασης συνέλαβαν έναν ξένο για «κατασκοπεία υπέρ του Ισραήλ»
- Εξωτερικοί παράγοντες εκμεταλλεύτηκαν τις ειρηνικές διαμαρτυρίες στο Ιράν, λέει η Τεχεράνη
- Πρόταση Τραμπ για πλαφόν 10% στα επιτόκια πιστωτικών καρτών – Πολιτικό μήνυμα ή ρεαλιστική παρέμβαση;
- Οι διαδηλώσεις στο Ιράν συνεχίζονται – Αναφορές για 65 νεκρούς
- Βενεζουέλα: Ο αριθμός των πολιτικών κρατουμένων που απελευθερώθηκαν έφθασε τους 18
- Αραγκτσί και Ιραβανί, κατηγορούν ΗΠΑ και Ισραήλ για την κατάσταση στο Ιράν
- Γροιλανδία: Τι σημαίνει για τους κατοίκους η «απειλή Τραμπ»
- Η Τσεχία θέλει να μείνει με κορώνα
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις







![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 11.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/mika-baumeister-jusdwg_T0dU-unsplash-315x220.jpg)



























































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442