Ακατονόμαστος ή μήπως ακατανόμαστος, όπως συνηθίζουν πολλοί να λένε και να γράφουν;
Η ετυμολογική μελέτη του εν λόγω επιθέτου θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε ποια είναι η ορθή και ποια η λανθασμένη μορφή του, ποιο είναι το λάθος που πρέπει να αποφεύγουμε και γιατί.
Το επίθετο ακατονόμαστος είναι μια σύνθετη λέξη, που παράγεται από το στερητικό α-, την πρόθεση κατά και το επίθετο ονομαστός: α + κατά + ονομαστός.
Αυτό που πρέπει προπάντων να γνωρίζουμε είναι ότι η πρόθεση κατά, ως πρώτο συνθετικό λέξεων της αρχαίας και της νέας ελληνικής, εμφανίζεται ως κατα- προ συμφώνου (π.χ., καταδιώκω), ως κατ- προ φωνήεντος (π.χ., καταγγέλλω) και ως καθ- προ δασυνόμενου φωνήεντος (π.χ., καθέδρα).
Εν προκειμένω, η λέξη που ακολουθεί την πρόθεση κατά και συντίθεται μαζί της (δηλαδή, το επίθετο ονομαστός) αρχίζει από φωνήεν. Αυτό σημαίνει ότι η πρόθεση κατά πρέπει να εμφανιστεί μέσα στη σύνθετη λέξη που εξετάζουμε ως κατ- και όχι ολόκληρη.
Επομένως, η ορθή μορφή του επιθέτου είναι ακατονόμαστος (α + κατ- + ονομαστός) και όχι ακατανόμαστος (α + κατα- + ονομαστός), όπως κακώς αναφέρεται πλείστες όσες φορές, προφανώς υπό την επίδραση πολλών άλλων σύνθετων επιθέτων με πρώτο συνθετικό το κατα-: ακατάβλητος, ακατάδεκτος, ακαταμάχητος, ακατάλυτος, ακαταλόγιστος, ακατάπαυστος, ακαταπόνητος κ.ά.
Σε ό,τι αφορά το σημασιολογικό πεδίο της λέξης, ακατονόμαστος είναι ο μη κατονομαζόμενος, αυτός που δεν είναι επιτρεπτό να τον ονοματίσουμε, αυτός που δεν μπορούμε να τον αναφέρουμε ονομαστικά, να πούμε ή να αποκαλύψουμε το όνομά του, λόγω αιδημοσύνης, σεμνότητας, συστολής ή ευπρέπειας.
Κατ’ επέκταση, ακατονόμαστος είναι ο απρεπής, ο αισχρός, ο επαίσχυντος, ο επονείδιστος, ο αχαρακτήριστος, ο αποκρουστικός:
Αναρωτιέσαι γιατί κάποιοι άνθρωποι αποκτούν τεράστια επιρροή και followers στα social media, ενώ άλλοι μένουν στην αφάνεια; Η ψυχολογία έχει την απάντηση.
Kάθε Κυριακή στις 11:30 π.μ, σε μια παράσταση για όλη την οικογένεια που υμνεί τη φιλία, την ελευθερία και το μεγάλο ταξίδι της ζωής από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση.
Την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, η Κρινιώ Νικολάου ανεβαίνει στη σκηνή του Stage 7, μαζί με τον Θάνο Πανουργιά, για την μουσικοθεατρική παράσταση Κόντρα ρόλος.
Η παράσταση «φαινόμενο» για την ζωή του Ρούντολφ Νουρέγιεφ, με πάνω από ένα εκατομμύριο θεατές σε όλο τον κόσμο, έρχεται στις 25 και 26 Απριλίου στο Θέατρο Κάτια Δανδουλάκη.
Σύνταξη
WIDGET ΡΟΗΣ ΕΙΔΗΣΕΩΝΗ ροή ειδήσεων του in.gr στο site σας